Xa xỉ thế nào là vừa?

Thời nào cũng vậy, với những người có quyền, việc ham tiêu pha xa xỉ là nguồn gốc của lòng tham, từ đó sinh ra những hệ lụy như tham nhũng, vơ vét, bòn rút của công cho mục đích cá nhân. Thế nên, từ thời xưa, dạy về đạo làm người quân tử, trong thiên Đằng Văn công (hạ), Mạnh Tử đã bình luận rằng phải là người "Phú quý bất năng dâm, bần tiện bất năng di", tức là "giàu sang không mê hoặc được, nghèo khó không dời đổi được", mới có thể gọi là bậc đại trượng phu.

  • Thời xưa xử phạt, giáng chức quan sai phạm thế nào?
  • Rồng trong Oki9 Sòng bạc trực tuyến thời xưa

Với các bậc sĩ nhân thời xưa, việc giữ vững bản tính khi nghèo khó có vẻ dễ dàng hơn so với khi đã ở trong hoàn cảnh phú quý. Nhưng, trong lịch sử nước ta, không hiếm những bậc chính nhân quân tử có thể giữ được phẩm giá trong hoàn cảnh đầy xa xỉ.

trannhatduat.jpg -0
Tượng Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật ở Bạch Hạc, Việt Trì, Phú Thọ. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử Việt Nam.

Ở thời Trần, Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật là người như vậy. Khi ông qua đời (năm 1330), các sử quan thời Trần và tiếp đó là thời Lê đã chép vào trong bộ "Đại Việt sử ký toàn thư", khen rằng: "Ông là bậc thân vương tôn quý, làm quan trải 4 triều, 3 lần coi giữ trấn lớn, trong nhà không ngày nào không mở cuộc hát xướng, làm trò, mà không ai cho là say đắm. So với Quách Tử Nghi tột cùng xa xỉ mà không ai chê, ông cũng gần được như thế".

Được so sánh với Phần Dương vương Quách Tử Nghi, đại công thần của triều Đường ở Trung Quốc, thờ 4 đời vua, mà sử sách đời sau khen rằng "Công trùm trời đất mà chủ không nghi, địa vị vượt muôn người mà không ai đố kỵ", thì Trần Nhật Duật thật sự là bậc đại trượng phu, không bao giờ để của cải vật chất và các ham muốn bình thường lôi cuốn.

Tất nhiên, phải được chủ hiểu và tin tưởng thì dù có xa xỉ, chủ cũng không nghi. Thời Tam Quốc bên Trung Quốc, nước Ngô có viên đại tướng là Lã Phạm, được Ngô chủ là Tôn Quyền hết sức tin cẩn, nên mới được quyền xa xỉ. Sách "Ngô chí" trong bộ "Tam quốc chí" của Trần Thọ kể rằng, Lã Phạm thích uy vũ và nghi thức, khiến người cùng châu như Lục Tốn, Toàn Thông và các công tử quý tộc đều sửa mình cung kính nghiêm túc, không ai dám khinh mạn. Phục sức trong chỗ ở của Lã Phạm, lúc đương thời rất xa xỉ. Tuy nhiên, do ông ta chuyên cần với Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP và tuân theo phép nước, nên Tôn Quyền cảm thấy vui mừng với lòng trung của Lã Phạm, không hề trách móc sự xa xỉ ấy.

Sách "Giang Biểu truyện" của các tác giả đương thời ghi chép kỹ hơn về câu chuyện này như sau: "Có người bẩm với Ngô chủ rằng Lã Phạm và Hạ Tề dùng lụa đẹp xa xỉ, phục sức phỏng theo như bậc vương hầu, nhưng Tôn Quyền nói rằng: "Xưa kia Quản Trọng vượt lễ giáo, Tề Hoàn Công ưu đãi bao dung cho ông ấy, nên không tổn hại đến nghiệp bá. Nay Tử Hành, Công Miêu (tên tự của Lã Phạm và Hạ Tề), bản thân không có cái lỗi của Di Ngô (tức Quản Trọng), chỉ là khí giới của họ tinh xảo đẹp đẽ, xe thuyền nghiêm chỉnh thôi, thế là vừa đủ cho nghi dung của quân đội, thì có tổn hại gì đến việc quân chăng?".

Tuy nhiên, việc để cho bề tôi được hưởng sự xa xỉ thoải mái, đến mức cho sắm sửa "khí giới tinh xảo đẹp đẽ" như Tôn Quyền trong thời phong kiến là rất hiếm, vì ít khi các vị quân chủ tin tưởng hoàn toàn về việc bề tôi tuyệt đối trung thành với mình, mà thường lúc nào cũng nghi kỵ, sợ kẻ dưới tích lũy của cải, khí giới là sẽ chuẩn bị cho việc mộ quân làm phản.

Nước ta, thời Lê sơ, sau khi cuộc kháng chiến chống quân Minh thành công, số phận của công thần Trần Nguyên Hãn gặp cảnh bi thảm như vậy. Nguyên nhân không chỉ vì ông ham sống xa xỉ, mà chính vì ông là hậu duệ của các vua Trần. Có lẽ Trần Nguyên Hãn đã sớm nhận ra sự bất lợi trong nguồn gốc của mình, nên ngay sau khi Lê Thái Tổ lên ngôi, dù được phong làm Tả tướng quốc, được ban quốc tính, ông vẫn xin về làng. Theo sách "Đại Việt thông sử" của Lê Quý Đôn, thì Trần Nguyên Hãn đã nói với người thân cận rằng: "Nhà vua có tướng như Việt vương Câu Tiễn, cho nên, ta không thể yên hưởng vui sướng được". Ấy nhưng, sau đó, khi sống ở quê hương (huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc ngày nay), Trần Nguyên Hãn vẫn không sống thật kín mình, giản dị và ẩn dật, vẫn để người ta phát giác ra những lỗi lầm như "làm nhiều nhà cửa, xây bằng gạch hoa và đóng thuyền chở binh khí". Đã là hậu duệ vua triều trước, có tài năng, có công lao mà sống xa xỉ hoặc có dấu hiệu tích lũy của cải như vậy thì... chết rồi. Những việc này bị tố cáo lên vua, cho rằng ông mưu phản. Vậy là Vua Lê Thái Tổ sai lực sĩ xá nhân đến tận nơi bắt ông về hỏi tội, khiến Trần Nguyên Hãn phải bỏ mạng trong uất ức.

Vì chuyện này, cũng như việc Lê Thái Tổ hạ sát công thần Phạm Văn Xảo, nên các sử thần đời sau khi soạn "Đại Việt sử ký toàn thư", sau khi tán dương công đức của Vua Lê Thái Tổ, đã chê mấy chữ rằng: "Vua đa nghi, hay giết, đó là chỗ kém".

Với các quý tộc Việt, việc sống xa xỉ vẫn thường gây nghi kỵ cho nhà vua, ngay cả khi là người trong vương thất gần gũi, chứ không chỉ với đối tượng hậu duệ của vua triều trước đầy nghi ngại như Trần Nguyên Hãn. Trường hợp Tĩnh Quốc đại vương Trần Quốc Khang là điển hình. Trần Quốc Khang vốn là con trai An Sinh vương Trần Liễu và công chúa triều Lý là Thuận Thiên. Do Vua Trần Thái Tông (em trai Trần Liễu) và vợ là công chúa Chiêu Thánh (em gái Thuận Thiên) lấy nhau 12 năm chưa có con nối dõi, nên Thái sư Trần Thủ Độ mới ép đưa công chúa Chiêu Thánh, lúc đang có thai 3 tháng, vào cung làm vợ vua. Việc này khiến Trần Liễu phẫn uất làm loạn, dẫn đến cái chết của hàng trăm thuộc hạ của ông. Nhưng, sau đó, anh em nhà vua giảng hòa, Trần Liễu mất vợ, Vua Trần Thái Tông thì có được con cả là Trần Quốc Khang, sau vua sinh thêm được hoàng tử Hoảng, phong làm Hoàng thái tử và trở thành Vua Trần Thánh Tông về sau.

Trần Quốc Khang tuy danh nghĩa là anh vua, nhưng thực chất vẫn là con của dòng trưởng, con của một người từng nổi loạn chống lại triều đình, nên vẫn không tránh khỏi bị nghi kỵ. Ông này được phân công làm trấn thủ Diễn Châu (vùng Diễn Châu và Bắc Nghệ An hiện nay), nhưng theo ghi chép trong "Toàn thư", vào năm 1270, thì ở vùng đất trấn nhậm, ông OK9 đã banh phủ đệ rộng lớn, có hành lang và giải vũ vòng quanh, quy mô "lộng lẫy quá mức thường". Sự xa xỉ này đồn về kinh đô, nhà vua nghe tin, liền phái người vào xem. Lúc này Tĩnh Quốc mới hoảng sợ. Thân phận của mình như vậy mà bị vua nghi thì chỉ có chết. Ông bèn lập tức cho tô tượng Phật để thờ, biến phủ đệ thành chùa, tức chùa Thông, quy mô to lớn khắp vùng đều biết tiếng và đến thời Lê vẫn còn. Từ đó, không thấy nhắc đến chuyện Tĩnh Quốc đại vương dám sống xa xỉ nữa.

Thời Trần cũng có một viên quý tộc, không chỉ vì ham xa xỉ, mà còn thể hiện lòng tham vô độ đến mờ cả mắt, dẫn đến hành động ngu tối, mà mất cả mạng. Đó là trường hợp của Bảo Uy vương Trần Hiến. Theo "Toàn thư", lúc nhà Trần mới dựng nước, có thuyền buôn nước Tống sang dâng một tấm vải hỏa hoãn (vải chịu được lửa, còn đọc là "hỏa cán", nghĩa là vải giặt bằng lửa) giá mỗi thước tới 300 quan tiền, lưu truyền làm của quý. Sau này, bầy tôi trong cung đem vải ấy may áo cho vua, nhưng cắt hơi ngắn nên vua không mặc mà sai cất trong nội phủ. Bảo Uy vương tư thông với cung nhân, lại ham vải quý, nên xúi cung nhân lấy trộm áo ấy đem về phủ. Nhưng, cái dốt của Bảo Uy vương là lại mặc áo ấy vào trong rồi vào chầu, tâu việc trước mặt Thượng hoàng Trần Minh Tông, để lộ cả ống tay áo vải quý ra. Thượng hoàng trông thấy có ý ngờ, sai người kiểm xét lại, quả nhiên chiếc áo cất giữ đã mất.

Người cung nhân nghe tin Thượng hoàng truy tìm báu vật, lập tức sai người thị tỳ già đến nhà Bảo Uy vương lấy áo đem về, rồi ngầm đem vào cung dâng trình. Thượng hoàng biết chuyện, giận nhưng chưa nỡ giết, đuổi Bảo Uy vương ra làm quan ở trấn ngoài, giữ chức Phiêu kỵ tướng quân ở châu Diễn. Nhưng, khi Bảo Uy vương mới đi đến sông Vạn Nữ (tức sông Trinh Nữ ở Yên Mô, Ninh Bình) thì Thượng hoàng lại sai võ sĩ đi thuyền nhẹ đuổi theo giết chết ông ta, vứt xác vào bãi cát. Sau đó, Bảo Uy vương bị giáng xuống làm Bảo Uy hầu.

Sự việc được "Toàn thư" ghi vào lại vào năm Thiệu Phong thứ 7 (1347). Cuộc đời một vị thân vương không thiếu gì nhung lụa nhưng ham đồ xa xỉ quý hiếm đến mờ mắt, cũng phải chịu kết cục bi thảm đến mất mạng. Chung quy lại, chỉ có những bậc đại thần hết lòng vì vua, vì nước, như Lã Phạm thời Đông Ngô, Hưng Đạo vương, Chiêu Văn vương đời Trần ở nước ta, mới không bị nghi kỵ. Ấy là Hưng Đạo vương từng được vua ban cho quyền "phong tước cho bất kể ai dưới tước hầu, chỉ từ tước hầu trở lên thì phong trước rồi tâu vua sau", mà ông chưa từng lạm dụng, phong cho bất cứ người nào. Còn Chiêu Văn vương, là người yêu văn nghệ, thích xướng ca, mà vẫn được ca ngợi là "so với Quách Tử Nghi tột cùng xa xỉ mà không ai chê, ông cũng gần được như thế", quả là lời khen vô cùng vinh dự, tự hào.

  • Thời xưa xử phạt, giáng chức quan sai phạm thế nào? Thời xưa xử phạt, giáng chức quan sai phạm thế nào?
  • Rồng trong Oki9 Sòng bạc trực tuyến thời xưa Rồng trong Oki9 Sòng bạc trực tuyến thời xưa
Lê Tiên Long

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.