UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

  • Ác mộng từ máy bay tự sát không người lái

Không quân  giá rẻ

Cuộc xung đột ở Nam Kavkaz năm 2020 giữa Armenia và Azerbaijan đã đi vào lịch sử quân sự toàn cầu khi chính thức khai phá một loại vũ khí mới. Với việc tận dụng sức mạnh tấn công của các UAV cảm tử được mua từ Thổ Nhĩ Kỳ và Israel, quân đội Azerbaijan đã nhanh chóng đánh bại phòng tuyến của Armenia trong thời gian ngắn. Hiệu quả của những đòn tấn công này đã biến cuộc chiến Nagorno-Karabakh trở thành “cuộc chiến UAV định hình tương lai” khi lần đầu tiên chúng trở thành yếu tố quyết định chiến thắng ở cấp độ chiến dịch và mở ra kỷ nguyên UAV trên chiến trường.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn -0
Cuộc chiến ở Nam Kavkaz năm 2020 đã khai mở sức mạnh của UAV trên chiến trường thực tế.

Khi xung đột Nga-Ukraine bùng nổ, UAV FPV (góc nhìn thứ nhất) giá rẻ nhanh chóng chứng minh giá trị như một “khắc tinh” của các hệ thống vũ khí hạng nặng. Trên quy mô toàn cầu, thị trường chiến tranh bằng UAV đã đạt giá trị 254,4 tỷ USD vào năm 2024 và được dự báo sẽ tăng lên 461,8 tỷ USD vào năm 2029, với tốc độ tăng trưởng hàng năm lên tới 13%.

Sự leo thang này không chỉ giới hạn ở các quốc gia có nền công nghiệp Ôk9 chương trình khuyến mãi hùng mạnh. Năm 2010, chỉ có ba quốc gia sở hữu UAV vũ trang, nhưng đến cuối năm 2024, con số này đã vượt quá 40. Hơn 80 quốc gia hiện đã trang bị các loại UAV quân sự dưới một hình thức nào đó, trong đó 4 nhà Ok910 kèo WC 2026 hàng đầu là Mỹ, Israel, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ đang nắm giữ hơn 90% thị phần toàn cầu. Đặc biệt, Thổ Nhĩ Kỳ đã nổi lên như một cường quốc Ok910 kèo WC 2026 UAV, với mức tăng trưởng Ok910 kèo WC 2026 vũ khí nói chung lên tới 103% trong giai đoạn 2020-2024, phần lớn nhờ vào dòng UAV Bayraktar TB2 đã chứng minh hiệu quả ở Nagorno-Karabakh và Ukraine. UAV đã trở thành một mặt hàng chủ lực của nền thương mại Ôk9 chương trình khuyến mãi toàn cầu.

Lợi thế phổ biến

Lợi thế đầu tiên và quan trọng nhất là tính OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. Sự chênh lệch về chi phí giữa phương tiện tấn công và phòng thủ đã đạt đến mức phi lý. Một chiếc UAV cảm tử FLM-136 của quân đội Mỹ có giá 35.000 USD, rẻ hơn hàng trăm lần so với một chiếc MQ-9 Reaper. Trong khi đó, một tên lửa phòng không có thể tiêu tốn hàng triệu USD để bắn hạ một chiếc UAV chỉ vài trăm USD. Các UAV FPV của Ukraine có thể được sản xuất với giá chỉ 750 USD cho mỗi đơn vị, bao gồm cả đầu đạn, trong khi các hệ thống pháo binh truyền thống cần hàng nghìn USD cho mỗi loạt đạn.

Ngay cả các hệ thống cao cấp hơn cũng cho thấy sự tương phản về chi phí: một chiếc F-35 có giá từ 90 - 109 triệu USD, trong khi UAV Bayraktar TB2 có giá khoảng 5 triệu USD. Như cựu chuyên gia an ninh Erik Prince đã cảnh báo: “Những gì từng là một chiếc máy bay (nhưng giờ rất rẻ) lao vào xe tăng giờ đã phát triển thành năng lực tấn công chính xác ở tầm ngắn, tầm trung và tầm xa”.

Lợi thế thứ hai là khả năng tiếp cận công nghệ chưa từng có. Sự bùng nổ của thị trường UAV thương mại toàn cầu đã tạo ra một hệ sinh thái linh kiện dồi dào từ cảm biến giá rẻ, dẫn đường vệ tinh đến các bộ xử lý hình ảnh. Điều này có nghĩa là các quốc gia và thậm chí cả các chủ thể phi Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức có thể dễ dàng mua hoặc tự chế tạo vũ khí của riêng mình. Các UAV cũng có thể được điều khiển từ xa mà không cần triển khai binh lính hay thậm chí bất kỳ nguồn lực con người nào do có sự kết hợp trí tuệ nhân tạo. Công nghệ này dễ tiếp cận đến nỗi các UAV thương mại có thể được sửa đổi, gắn vũ khí và lập tức trở thành UAV vũ trang rất khó kiểm soát.

Lợi thế thứ ba là chi phí vận hành thấp. Không giống như máy bay chiến đấu đòi hỏi phi công được đào tạo hàng nghìn giờ, nhiều UAV hiện đại có thể được điều khiển bởi những người lính chỉ sau vài tuần huấn luyện ngắn ngủi. Khả năng này loại bỏ yếu tố con người khỏi rủi ro trực tiếp là một lợi thế tâm lý và Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá to lớn.

Đặc điểm này đã khiến các chuyên gia Liên hợp quốc nhiều lần cảnh báo về nguy cơ UAV khiến việc sử dụng vũ lực trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Một báo cáo của Viện Nghiên cứu Giải trừ quân bị Liên hợp quốc (UNIDIR) nhấn mạnh rằng những đặc điểm của UAV vũ trang “có nguy cơ hạ thấp ngưỡng Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá cho việc sử dụng vũ lực”. Nói cách khác, khi một nhà lãnh đạo không phải đối mặt với nguy cơ thương vong cho binh lính của mình, quyết định can thiệp quân sự trở nên ít bị ràng buộc hơn rất nhiều.

Tái định hình chiến tranh

Theo các chuyên gia quân sự, sự phổ biến của UAV đã làm thay đổi căn bản cách thức các cuộc chiến tranh được tiến hành, đặt dấu chấm hết cho nhiều học thuyết quân sự truyền thống và mở ra một kỷ nguyên mới của chiến tranh bất đối xứng và phi tập trung.

Đầu tiên, UAV khiến chiến trường trở nên “phẳng” hơn và nguy hiểm hơn. Hỏa lực chính xác, vốn chỉ dành cho lực lượng đặc biệt ở cấp cao giờ đây có sẵn ở cấp tiểu đội. Khái niệm về hậu phương an toàn đã biến mất. Các cuộc tập kích bằng UAV của Ukraine vào sâu trong lãnh thổ Nga, thậm chí là vào các căn cứ chiến lược, đã cho thấy không còn nơi nào thực sự nằm ngoài tầm với của loại vũ khí này.

Thứ hai, sự ra đời của chiến thuật “bầy đàn” và số lượng áp đảo chất lượng. Việc sản xuất hàng loạt UAV giá rẻ cho phép các bên tham chiến tiến hành các cuộc tấn công với số lượng lớn để làm quá tải hệ thống phòng không đối phương. Iran từng được cho là đã có lúc phóng gần 1.000 UAV trong một đêm tấn công Israel, bao gồm các UAV tầm xa dạng cánh cố định và UAV cảm tử Shahed. Hệ thống phòng thủ Vòm sắt trị giá hàng tỷ USD của Israel đã bị áp đảo bởi những “bầy ong” có giá chỉ bằng một chiếc xe máy cũ và bị đánh thủng nhiều lần. Tạp chí The Boston Globe đã bình luận: “Chiến tranh đang được dân chủ hóa. Các cường quốc yếu hơn giờ có thể chống lại các cường quốc mạnh hơn”.

Thứ ba, sự biến mất của phân định giữa chiến tranh và tội phạm. UAV thương mại, được thiết kế cho mục đích quay phim, Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ hay giải trí dễ dàng bị vũ khí hóa bằng cách gắn thuốc nổ tự chế. Điều này làm mờ ranh giới giữa hoạt động quân sự và hành vi khủng bố, giữa không phận dân sự và chiến trường. Người ta đã tận mắt chứng kiến những tên tội phạm ở Brazil điều khiển UAV tấn công cảnh sát trong cuộc truy quét của Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K nhằm vào các khu ổ chuột mới đây.

Các cuộc tấn công bằng UAV của các nhóm vũ trang ở châu Phi cũng không còn là chuyện hiếm. JNIM (một nhánh Al-Qaeda ở Trung Phi) đã thực hiện ít nhất 69 cuộc tấn công bằng UAV ở Burkina Faso và Mali kể từ năm 2023. ISWAP (một nhánh của IS ở châu Phi) cũng đã thực hiện ít nhất 10 cuộc tấn công bằng UAV kể từ năm 2024 ở Nigeria, Cameron và Chad. Nghị sĩ Nigeria, ông Ahmed Jaha đã phát biểu đầy lo ngại: “Hãy tưởng tượng những kẻ khủng bố sử dụng máy bay không người lái tinh vi hơn cả thiết bị của quân đội chúng ta”. Theo một báo cáo của Drone Wars UK, hơn 943 thường dân đã thiệt mạng trong ít nhất 50 cuộc tấn công bằng UAV tại sáu quốc gia châu Phi chỉ trong vòng ba năm qua.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn -0
UAV ngày càng phổ biến trong các lực lượng vũ trang toàn cầu.

Tương lai bất định

Cộng đồng quốc tế, vốn đã bị bất ngờ bởi tốc độ của cuộc cách mạng UAV hiện đang chạy đua để tìm kiếm các khuôn khổ pháp lý và kỹ thuật để kiểm soát nó. Những quy định về vùng cấm bay hay đạo luật về kiểm soát, khai báo UAV ngày càng trở nên phổ biến. Tuy nhiên, những nỗ lực này đang gặp phải những thách thức to lớn, vì công nghệ đang phát triển với tốc độ nhanh hơn nhiều so với luật pháp.

Tại Liên hợp quốc, các cuộc thảo luận về UAV vũ trang ngày càng trở nên cấp bách. Bồ Đào Nha, Costa Rica và Cape Verde mới đây đã chủ trì các cuộc họp để kêu gọi sự chú ý đến những rủi ro nhân đạo và an ninh do vũ khí này gây ra. Đại biểu của Campuchia, phát biểu thay mặt cho ASEAN, đã bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc về sự phổ biến bất hợp pháp của những vũ khí này, thứ không chỉ gây ra bạo lực và bất ổn, mà còn làm trầm trọng thêm nghèo đói và làm suy yếu phúc lợi của cộng đồng trên toàn cầu”.

Tuy nhiên, một hiệp ước quốc tế toàn diện về UAV vẫn còn xa vời do những lợi ích chiến lược mâu thuẫn giữa các cường quốc. Trong khi chờ đợi, thị trường chống UAV (C-UAS) cũng đang bùng nổ, dự kiến đạt gần 6 tỷ USD vào năm 2032, một minh chứng cho cuộc chạy đua vũ trang mới đã bắt đầu.

  • Cuộc đua công nghệ nhận diện máy bay không người lái Cuộc đua công nghệ nhận diện máy bay không người lái
Tiểu Phong

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.