Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

  • Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Iron Beam - kỷ nguyên đánh chặn bằng tốc độ ánh sáng

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong lưới lửa phòng thủ của Israel chính là sự xuất hiện của Iron Beam (Tia Sắt). Đây là hệ thống phòng không sử dụng laser sợi quang, với công suất ước tính khoảng 100kW, được thiết kế để bổ trợ cho hệ thống Iron Dome (Vòm Sắt) truyền thống.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran -0
Tên lửa siêu vượt âm Fattah-2 của Iran đem đến thách thức rất mới cho hệ thống phòng không Israel. Đồ họa: ISW News.

Cơ chế hoạt động của hệ thống này khá khác biệt so với các tổ hợp tên lửa đánh chặn. Thay vì phóng đạn, Iron Beam tập trung chùm tia laser công suất cao vào một điểm trên mục tiêu trong vài giây, làm suy yếu cấu trúc và khiến khí tài đối phương mất khả năng hoạt động. Về thông số kỹ thuật, Iron Beam có khả năng đánh chặn các mục tiêu ở khoảng cách từ vài trăm mét đến 7km. Ưu thế lớn nhất của hệ thống này ở chi phí vận hành. Trong khi một quả tên lửa Tamir của hệ thống Iron Dome có giá khoảng 40.000 USD - 50.000 USD, thì mỗi lần khai hỏa bằng laser tiêu tốn mức chi phí rất thấp, chủ yếu là năng lượng điện. Chính vì vậy, các blogger quân sự Israel ví von rằng, mỗi phát bắn của Iron Beam chỉ lấy của Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức Do Thái khoản chi phí bằng… một cốc cà phê.

Chi phí cực thấp của Iron Beam cho phép Israel duy trì khả năng phòng thủ liên tục mà không lo ngại về việc cạn kiệt kho đạn dược dự trữ trước chiến thuật tấn công UAV/tên lửa theo kiểu "bầy đàn" của đối phương. Chưa kể, Iron Beam hầu như không gây ra các mảnh vỡ tên lửa rơi xuống khu dân cư, một ưu điểm cực kỳ quan trọng trong việc bảo vệ những thành phố của Israel.

Bên cạnh vũ khí laser, quân đội Israel cũng triển khai đồng bộ các hệ thống Arrow 3 và David's Sling để tạo thành lưới lửa đa tầng. Arrow 3 đóng vai trò đánh chặn tên lửa đạn đạo ở tầng ngoài khí quyển, sử dụng công nghệ va chạm trực tiếp (hit-to-kill) để phá hủy đầu đạn.

Thực tế chiến trường ghi nhận sự hiệp đồng chặt chẽ: trong khi Arrow 3 xử lý các mối đe dọa tầm cao từ không gian, Iron Beam phụ trách lớp bảo vệ cuối cùng chống lại các vật thể bay tốc độ thấp và tầm thấp. Sự kết hợp này đã giúp tỷ lệ đánh chặn thành công các mục tiêu bay của Iran đạt mức kỷ lục trong các tuần đầu của cuộc xung đột.

Tên lửa siêu vượt âm và "thợ săn" 358

Nhằm vượt qua lưới lửa phòng thủ dày đặc của Israel và Mỹ, quân đội Iran đã đưa vào thực chiến những loại vũ khí mang tính khắc chế phi đối xứng. Nổi bật nhất là tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, một biến thể tên lửa đạn đạo được cho là tích hợp phương tiện lướt siêu vượt âm (HGV), có khả năng đạt tốc độ từ Mach 12 đến Mach 15 như tuyên bố từ Tehran. Khác với các dòng tên lửa đạn đạo thông thường bay theo quỹ đạo hình parabol dễ dự đoán, Fattah-2 có khả năng thay đổi quỹ đạo liên tục ngay trong tầng khí quyển, khiến các radar của hệ thống David's Sling hay Arrow 3 gặp thách thức lớn trong việc tính toán điểm đánh chặn. Đây là lần đầu tiên các hệ thống phòng thủ tầm xa của Israel và Mỹ phải đối mặt với một loại đạn đạo có quỹ đạo thấp và phức tạp như Fattah-2.

Hiệu quả của Fattah-2 nằm ở khả năng "nén" thời gian phản ứng của hệ thống phòng thủ đối phương xuống mức tối thiểu, tạo ra những lỗ hổng chết người trong lưới lửa đa tầng. Một minh chứng điển hình chính là vụ tập kích vào Trung tâm chỉ huy chiến lược tại căn cứ không quân Nevatim (Israel), nơi được coi là "bất khả xâm phạm" với sự bảo vệ của cả hai hệ thống Arrow 3 và Patriot PAC-3.

Theo một số phân tích quân sự, khi tiếp cận vùng nhận diện phòng không của Israel, thay vì duy trì quỹ đạo hình vòng cung cố định, đầu đạn lướt của Fattah-2 được cho là đã thực hiện một loạt các thao tác thay đổi cao độ đột ngột ở vận tốc xấp xỉ Mach 12. Những cú "lắc giật" này khiến hệ thống máy tính của David's Sling bị "nhiễu loạn", không thể thiết lập chính xác điểm đánh chặn vì mục tiêu liên tục thay đổi vị trí trong không gian ba chiều.

Kết quả là đầu đạn đã vượt qua lưới lửa phòng không và đánh trúng trung tâm điều hành dưới hầm ngầm của căn cứ với sai số mục tiêu chưa đầy 10 mét. Vụ tấn công không chỉ gây hư hại nặng cho hạ tầng chỉ huy mà còn trực tiếp chứng minh rằng: khi đối mặt với các phương tiện lướt siêu vượt âm có khả năng cơ động cao, các hệ thống phòng thủ đánh chặn bằng tên lửa truyền thống dù tiên tiến đến đâu vẫn tồn tại những "khoảng mù" về mặt thuật toán. Bên cạnh "mũi giáo" siêu vượt âm, Iran cũng lần đầu tiên sử dụng tên lửa phòng không lảng vảng mã hiệu 358. Đây là một loại khí tài độc đáo, lai giữa UAV và tên lửa đất đối không. Tên lửa 358 không cần bệ phóng cồng kềnh, có thể bay tuần tiễu trên không phận trong nhiều giờ để chờ đợi mục tiêu là các UAV trinh sát tầm cao của đối phương. Với cảm biến hồng ngoại tinh vi, loại vũ khí này được Iran tuyên bố rằng đã bắn hạ thành công nhiều mục tiêu bay không người lái đắt đỏ của Mỹ và Israel.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran -0
"Thợ săn" 358, loại vũ khí lai giữa tên lửa không đối không và UAV của Iran, với khả năng bay để săn tìm UAV.  Đồ họa: ISW News.

Lucas và PrSM - cặp bài trùng tấn công chính xác của Mỹ

Trên mặt trận tấn công, quân đội Mỹ đã lần đầu tiên đưa vào sử dụng máy bay không người lái Lucas trong một chiến dịch thực thụ vào tháng 2/2026. Đây là hệ thống tấn công không người lái chi phí thấp, được tích hợp thuật toán tự hành để thực hiện các nhiệm vụ xâm nhập sâu, tương tự như những chiếc drone cảm tử Shahed-136 của Iran.

Với thiết kế tối giản và giá thành chỉ khoảng 35.000 USD/chiếc, Lucas cho phép triển khai theo đội hình bầy đàn để làm mồi nhử và gây nhiễu các trạm radar phòng không Iran. Thực tế tại hiện trường cho thấy, các biên đội Lucas đã thành công trong việc tiêu tốn đạn dược của những hệ thống phòng không tầm ngắn Iran, đồng thời buộc các hệ thống phòng không đối phương phải bộc lộ vị trí trước khi các đơn vị hỏa lực mạnh hơn vào cuộc. Song hành cùng Lucas là tên lửa tấn công chính xác (PrSM) phóng từ hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS. PrSM được thiết kế để thay thế dòng tên lửa ATACMS cũ, với tầm bắn được mở rộng lên mức trên 500km và tốc độ siêu vượt âm (trên Mach 5). Điểm khác biệt quan trọng về mặt cơ học là bệ phóng HIMARS hiện nay có thể chứa hai quả tên lửa PrSM trong cùng một ngăn phóng (so với chỉ một quả ATACMS), giúp tăng gấp đôi mật độ hỏa lực trên mỗi xe phóng.

Trong các đợt tấn công vào các kho chứa tên lửa của Iran, PrSM đã cho thấy khả năng xuyên phá hầm ngầm và độ chính xác cực cao nhờ hệ thống dẫn đường đa chế độ. Việc triển khai PrSM tại các căn cứ đồng minh xung quanh Iran đã tạo ra một hành lang tấn công tầm xa, cho phép Mỹ phản ứng nhanh với các mục tiêu "nhạy cảm về thời gian" như các bệ phóng di động ngay khi chúng vừa lộ diện.

Dữ liệu và AI cũng tham gia tác chiến

Sự hiệu quả của các khí tài mới kể trên không đơn lẻ mà được nhân lên gấp bội nhờ việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) vào quy trình tác chiến thực tế. Quân đội Mỹ đã xác nhận việc sử dụng các công cụ AI thuộc "Dự án Maven" để xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ từ vệ tinh, máy bay trinh sát và cảm biến mặt đất. AI đóng vai trò là "bộ não" phân loại các phương tiện quân sự giữa hàng nghìn xe dân sự trên các tuyến đường huyết mạch của Iran, cung cấp tọa độ mục tiêu chính xác cho tên lửa PrSM trong thời gian thực.

Tại các trung tâm tác chiến di động, thuật toán AI hỗ trợ các chỉ huy quyết định loại vũ khí nào tối ưu cho từng mục tiêu: Nếu mục tiêu là một drone giá rẻ, AI sẽ ưu tiên kích hoạt hệ thống laser Iron Beam để tiết kiệm chi phí; nếu mục tiêu là một hầm ngầm kiên cố đang chuẩn bị khai hỏa, lệnh sẽ được chuyển ngay đến bệ phóng HIMARS nạp tên lửa PrSM. Quy trình này đã rút ngắn thời gian từ lúc phát hiện mục tiêu đến khi tiêu diệt xuống chỉ còn dưới 3 phút, một con số không tưởng so với các cuộc xung đột trước đây.

Việc tích hợp dữ liệu còn cho phép các loại vũ khí "giao tiếp" với nhau một cách tự động. Một chiếc drone Lucas khi bị radar đối phương quét trúng sẽ lập tức gửi tọa độ vị trí radar đó về cho mạng lưới, kích hoạt đòn phản công từ tên lửa PrSM gần nhất. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các khí tài lần đầu thực chiến và nền tảng xử lý dữ liệu AI đã tạo ra một hệ thống tác chiến tinh vi, nơi mỗi thiết bị không chỉ là một vũ khí độc lập mà là một mắt xích trong một bộ máy vận hành với độ chính xác cao.

  • Khám phá kho "vũ khí hiện đại" của Iran Khám phá kho "vũ khí hiện đại" của Iran
Quang Anh

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.