Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

  • Tái hiện lễ dựng nêu đón Tết trong Hoàng cung triều Nguyễn
  • Công bố chương trình Festival Huế 2026 và tái hiện lễ Ban Sóc triều Nguyễn

Phục vụ phòng thủ

Bộ “Khâm định Việt sử thông giám cương mục” do quốc sử quán triều Nguyễn cho biết, ở cửa ải Hải Vân, nằm giữa phủ Thừa Thiên và trấn Quảng Nam, được lập ra từ năm Minh Mạng thứ 7 (1826), “có quân lính canh giữ, có kính thiên lý để chiếu trông ra ngoài biển”. Hay, cửa Thuận An ở địa phận huyện Hương Trà, phủ Thừa Thiên, nơi sông Hương đổ ra phá Tam Giang, năm Minh Mạng thứ 15 (1834) dựng vọng lâu ở trấn sở, “có kính thiên lý để dò xét tàu thuyền ngoài khơi”.

kinh_thien_ly-1775794145851.jpg
Binh lính triều Nguyễn dùng kính thiên lý quan sát tàu ngoài biển. Tranh tạo bởi Chat GPT

Tuy nhiên, trước khi dựng vọng lâu, ở cửa Thuận An đã có pháo đài để phòng thủ, gọi là Trấn Hải đài. Ở đây đã được cấp kính thiên lý. Theo bộ sử “Đại Nam thực lục”, năm Minh Mạng thứ 6 (1825), ở cửa biển Thuận An có thuyền công trở về, thủ ngự Ngô Văn Quyền nhận lầm là thuyền Tây dương (tức các nước châu Âu), liền đem tin cấp báo về Bộ Binh.

Nhà vua biết tin báo giả, nổi giận phán rằng: “Các cửa biển Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức đã cấp cho thiên lý kính để trông rõ ngoài xa, sao lại lầm lẫn như thế!”. Sau đó, vua liền sai thị vệ đến Trấn Hải đài, bắt Ngô Văn Quyền đánh trượng để phạt. Để khắc phục việc lầm lẫn, Vua Minh Mạng cũng sắc cho Bộ Công truyền chỉ từ sau nên lấy kính thiên lý mà nhìn cho rõ ràng, tùy việc chuyển báo, nếu lại còn lầm tất trị tội nặng. “Việc quan hệ đến quân cơ thì lấy quân pháp trị tội”, vua răn như vậy.

Đến mùa hạ năm Minh Mạng thứ 15 (1834), triều Nguyễn ban hành quy định về lệ trông coi tuần thám và kéo cờ thuyền công ở 2 tấn sở (đồn có pháo đài nhỏ) thuộc cửa biển Thuận An, Đà Nẵng. Ở mỗi tấn sở này đều dựng một chòi canh cao trên dưới 3 trượng, dùng ống kính thiên lý nhòm ra ngoài khơi, nếu thấy cờ hiệu hoặc dáng thuyền không phải của nước ta, mà đi thành đoàn từ 3 chiếc trở lên, thì một mặt báo về Bộ Binh, một mặt đến tận nơi xét hỏi căn do kỹ càng, rồi tiếp tục báo thêm.

Để phân biệt thuyền trong nước và nước ngoài, triều Nguyễn cũng định rõ là phàm các hạng thuyền công được sai phái khi đi biển, gặp thuyền quan hoặc thuyền ngoại quốc, hay khi đến gần những tấn sở các hạt, hay khi ra vào cửa biển, thì các hạng thuyền hiệu bọc đồng phải treo cờ phướn ở trên cột buồm ở giữa và cờ đại vuông ở đằng lái, đều dùng cờ sắc vàng. Còn các thuyền khác đều treo cờ đại vuông ở lái để dễ nhận.

Tuy nhiên, dù có kính thiên lý, việc nhìn nhầm màu cờ vẫn xảy ra. Mùa hạ năm Minh Mạng thứ 16 (1835), thuyền buôn của Pháp đến cửa biển Đà Nẵng, tỉnh Quảng Nam. Khi mới đến vụng Trà Sơn, thuyền của họ thả neo, kéo cờ trắng của nước ấy làm hiệu. Nhưng, binh lính ở cửa ải Hải Vân nhầm tưởng là cờ hiệu thuyền của Thủy sư ta, sắc vàng lờ mờ, nên đem việc tâu lên. Nhà vua lại ra dụ rằng: “Phòng tấn ở ải Hải Vân được đặt ra, là cốt để trông coi thuyền tàu ở ngoài biển. Lại kính thiên lý được ban phát là để dùng trông xa cho rõ mà lại xem xét không đúng như thế. Vậy, những người đóng lâu ở tấn sở ấy đều phải đánh ngay 100 trượng, đóng gông 10 ngày”.

Sau đó Vua Minh Mạng cũng chuẩn định rằng: từ đó về sau, khi cử binh lính thay phiên trấn thủ phải chọn người quen ngắm kính thiên lý mà phái đi. Nếu lại lầm lẫn, thì quan cai quản cũng bị giao xuống nghị xử. Đồng thời, cũng quy đình rằng binh đóng giữ ở cửa ải, cứ mỗi tháng 2 lần, đem kính thiên lý ấy lau cho sáng. Ai trái lệnh, sẽ bị đánh 80 trượng. Ai làm mờ tối, hư hỏng và khi dùng nhìn ngắm không đúng thì phạt thêm lên 2 bậc, đánh 100 trượng. Nếu gặp việc tâu báo quan trọng mà đến sơ sót, sai lầm thì lại khép vào tội nặng. Tấn sở ở cửa Đà Nẵng cũng chiếu lệ này thi hành.

Năm sau (1836), Vua Minh Mạng cũng sai phát 3 ống kính thiên lý cho thủy quân, để khi được phái đi đường biển và ra tuần tiễu ngoài khơi thì đem theo để nhòm ngắm.

Dùng cho tác chiến trên bộ

Không chỉ dùng cho phòng thủ bờ biển và thủy quân, Vua Minh Mạng còn phân phối kính thiên lý cho các đạo bộ binh. Ý kiến của Vua Minh Mạng về việc sử dụng kính thiên lý cho quân bộ được ghi trong bộ “Đại Nam thực lục”, khi cử các lộ quân đánh bọn thổ phỉ Quách Tất Công, Quách Tất Tại nổi loạn ở phủ Thiên Quan, Ninh Bình như sau: “Vua lại cho rằng, khi hành quân lên cao, nhìn xa, không gì bằng thiên lý kính”. Đó là sự kiện diễn ra vào tháng 3 năm Minh Mạng thứ 14 (1833). Sau đó, vua sai thị vệ mang cấp cho các lãnh binh ở 3 lộ mỗi người 1 chiếc kính thiên lý.

Sau đó, khi nhà vua sai Tổng đốc An - Tĩnh (cai quản 2 tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh) là Tạ Quang Cự đem đại đội quân và voi gấp đến địa phương Thiên Quan và Chi Nê, hội quân cùng Phạm Văn Lý, Phạm Văn Điển và Nguyễn Đăng Huyên truy quét hết giặc phỉ, cũng đã sai cấp cho các tướng này mỗi người 1 chiếc thiên lý kính.

Việc Vua Minh Mạng cấp kính thiên lý cho các đạo quân liên tiếp diễn ra trong các năm tiếp theo. Sử triều Nguyễn cho biết, mùa hạ năm 1833, nhà vua sai thị vệ mang cấp cho các tướng ở miền Nam là Phan Văn Thúy, Trương Minh Giảng, Lê Đại Cương và Lê Phước Bảo mỗi người 1 chiếc thiên lý kính. Năm 1835, triều đình cấp cho 2 tỉnh Tuyên Quang và Thái Nguyên mỗi tỉnh 1 ống thiên lý kính, “để đem theo trong quân dùng để nhìn xa”. Mùa đông năm 1835, lại “cấp cho các tỉnh Bình Định, Bình Thuận, Gia Định, Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên, Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Nội, Nam Định, Sơn Tây, Bắc Ninh, Hải Dương, Quảng Yên, mỗi tỉnh 1 chiếc kính thiên lý”.

Áp dụng khi vây thành Phiên An

Trong chiến dịch dẹp cuộc nổi loạn của Lê Văn Khôi ở thành Phiên An (Sài Gòn) từ năm 1833 đến 1835, mỗi đạo quân được cử đi đều được cấp kính thiên lý cùng các loại vũ khí. Vua Minh Mạng dụ rằng: “Nay tìm cách đánh thành là việc rất khẩn thiết! Vậy ở 4 mặt sau lũy đều dựng một cái chòi vọng địch, cao ước 3 trượng, hằng ngày sai người mang kính thiên lý lên chòi nhòm vào trong thành, để xem tình hình hư thực của giặc.

Còn ở trong lũy thì tuân theo dụ trước, mỗi lũy đắp một ụ đất cao ước hơn 15 thước, có thể nhòm vào trong thành được, tức thì kéo đại bác lên để trên ụ, hễ người đứng nhòm chỉ cho chỗ giặc tụ đông, tức thì sai người bắn giỏi, nhằm bắn ra, thì giặc không chỗ ẩn tránh được”.

Chiến thuật này tỏ ra có tác dụng, nên Vua Minh Mạng còn “ban cấp cho thiên lý kính loại to” để chỉ dẫn pháo binh bắn cho chính xác hơn. Các quân phải “sai người tài ngắm mang kính ấy lên chòi, trông ngắm vào trong thành xem chỗ nào bọn giặc tụ đông và ở đâu là nhà kho thuốc đạn, thì chỉ ngay cho pháo thủ đối chiếu phương hướng để bắn, cốt sao cho trúng”.

Khi quân triều đình chuyển sang phương thức bắn đạn nổ (chấn địa lôi) vào thành Phiên An, Vua Minh Mạng cũng chỉ đạo sâu sát: “Khi nào bắn, thì sai người mang thiên lý kính lên chòi vọng địch để xem, viên đạn nào xịt, thuốc không nổ, hoặc vỡ ở trong khoảng không mà rơi xuống, thì đem người chế tạo và người điểm phóng ra trừng trị; viên đạn nào bắn vào thành, rơi xuống đất nổ ngay, thì mỗi viên đạn được thưởng 1 đồng ngân tiền Phi long hạng lớn. Hoặc, có đốt phá được nhà cửa trong thành và làm bọn giặc bị thương, sẽ tùy theo nhẹ nặng, chước lượng khen thưởng”. Theo lời của Vua Minh Mạng thì kính thiên lý hạng lớn này “có thể nhòm được trên tầng mây, huống chi chỉ gần trong vài dặm”.

Làm phần thưởng

Bên cạnh việc cấp cho các đồn tấn biên phòng, Vua Minh Mạng cũng hay ban thưởng kính thiên lý cho các tướng có công. Đó đều là những ống kính mạ bạc sang trọng. “Đại Nam thực lục” cũng cho biết, mùa đông năm Minh Mạng thứ 2 (1821), viên Trấn thủ Sơn Nam hạ là Nguyễn Văn Hiếu làm quan có thành tích. Vua xuống dụ khen ngợi, thưởng cho một cấp “trác dị” (cấp thưởng “lỗi lạc đặc biệt”) và ban cho một ống kính thiên lý Tây mạ bạc, một thanh gươm chạm mạ vàng và một khẩu súng chữ vàng.

Mùa xuân năm Minh Mạng thứ 4, (1823) ở Bắc Thành có giặc Nguyễn Đức Khoa nổi lên cướp phá ở miền Hải Dương, Bắc Ninh. Các quan Bắc thành sai Chưởng cơ Tiền quân là Vũ Văn Lương quản lĩnh binh và voi đi đánh, bắt sống được tên Khoa và đồ đảng hơn 60 người, chém được hơn 120 đầu, bắt được cờ, trống, khí giới rất nhiều. Sự trạng được tâu về triều, nhà vua dụ khen, thưởng cho Vũ Văn Lương quân công gia 1 cấp, 1 tấm sa mãng lan (thứ sa thêu rồng 4 móng), 1 súng tay Tây dương nạm vàng, 1 kính thiên lý mạ bạc.

  • Khai mạc chuyên đề "Thưởng lãm châu phê - Lưu dấu mộc bản" triều Nguyễn Khai mạc chuyên đề "Thưởng lãm châu phê - Lưu dấu mộc bản" triều Nguyễn
  • Tái hiện lễ dựng nêu đón Tết trong Hoàng cung triều Nguyễn Tái hiện lễ dựng nêu đón Tết trong Hoàng cung triều Nguyễn
Lê Tiên Long

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.