Trên con đường đại đế đã đi qua

Mùa thu năm 2018, tôi thực hiện hành trình đi qua nhiều quốc gia vùng Trung Đông và Trung Á bằng đường bộ kéo dài hơn hai tháng. Đây là vùng đất của giao thoa Ok987 ưu đãi độc quyền Đông- Tây, cũng là nơi những triều đại đạt tới đỉnh cao huy hoàng rồi tàn lụi.
  • Miley Cyrus tặng nhà cho fan hâm mộ
  • Từ đâu Miley Cyrus phải liên tục huỷ bỏ show diễn?
  • Miley Cyrus: Nghệ sĩ trẻ tuổi nhất trong lịch sử âm nhạc nước Mỹ

Ở vùng đất trung tâm của xứ Ba Tư, miền trung nước cộng hoà Hồi giáo Iran ngày nay, nơi tưởng như chỉ có sa mạc khô cằn, có một địa danh lịch sử mang tên Pasargadae, nơi còn lưu giữ những tàn tích của một đế chế huy hoàng nhất. Đó là đế chế từng thống trị các quốc gia hùng mạnh, xác lập Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K quân chủ trên một dải đất rộng lớn.  

Thành quách, lâu đài ở Pasargadae gần như đã bị vùi lấp hoặc xoá sổ, chỉ còn một ngôi mộ của một con người vĩ đại sừng sững trải qua 2.500 năm mặc cho thiêu đốt của nắng gió, bão táp của thời gian và sự huỷ diệt của con người. Đó là nơi yên nghỉ của Cyrus Đại đế. 

Tôi đến Pasargadae vào dịp cuối thu ở Iran và dù trời đã về chiều nhưng cái nắng vẫn bỏng rát và thiêu đốt. Không hiểu bằng cách nào mà mộ phần của vị hoàng đế này vẫn đi xuyên qua thời gian để tồn tại uy nghi không hề suy chuyển đến tận hôm nay.

Ông Nabi, người tài xế taxi đưa tôi đến đây tuy chỉ làm nghề lái xe nhưng lại rất am hiểu lịch sử của đế chế Ba Tư cổ. Ông kể cho tôi nghe vô số câu chuyện về Cyrus Đại đế, về các vị shah (vua Ba Tư). 

Ông giải thích: “Lăng mộ Cyrus Đại đế có thể giữ gìn được là vì những triều đại sau này tôn kính đức vua với những công lao thống nhất lãnh thổ, mang lại hoà bình cho các quốc gia. Ngay cả những đoàn quân xâm lăng tới đây họ cũng kính cẩn, nghiêng mình trước Ngài, họ cố giữ gìn chứ không phá huỷ lăng mộ của Ngài”.

Khi Cyrus Đại đế băng hà tại chính địa danh này, ông cho ghi trên lăng mộ của mình dòng chữ: “Trẫm- vua Cyrus nằm ở đây. Trẫm là vua của các vị vua hùng mạnh”. 

Herodotos, nhà sử học Hy Lạp cổ đại chép rằng: “Tất cả các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đều thần phục Cyrus Đại đế mà không có ngoại lệ”. Vùng đất Trung cận Đông, dải đất Trung Á, tất cả các vùng đất ven biển Địa Trung Hải 2.500 năm trước đều thuộc đế chế Achaemenes của Cyrus Đại đế. 

Lãnh thổ siêu cường mà ông lập thời đó rộng lớn tới mức sử sách Hy Lạp, La Mã gọi ông là “Hoàng đế của bốn phương Trái đất”, thần dân thì xưng tụng ông là “vị vua Mặt Trời”. Cyrus là Đại đế nhưng lại không phải là một bạo chúa, đó có lẽ là chìa khoá khiến bao thế hệ sử gia lẫn nhân dân luôn tôn vinh ông.

“Trụ của Cyrus” được coi như một hiến chương đầu tiên về nhân quyền đã được vị minh quân này ban bố từ 2.500 năm trước. Mãi đến cuối thế kỉ 19 người ta mới tìm thấy các sắc lệnh khắc trên đá ở vùng đất Babylon cổ xưa (Iraq ngày nay) - nơi ông đã đến và giải phóng con người khỏi chế độ nô lệ.

Từ lăng mộ của nhà vua ở Pasargadae đi đến kinh thành Persepolis không xa. Hai địa danh này ngày nay trở thành những điểm tham quan nổi tiếng ở Iran. 

Ông Nabi kể rằng: “Khi Iran còn là một quốc gia quân chủ, các vị vua Iran vẫn thường tổ chức các nghi lễ quan trọng ở đây và có những bài phát biểu trước đông đảo thần dân...”.

Sau khi Cyrus Đại đế băng hà, đế quốc Ba Tư cũng dần suy yếu nhưng giấc mơ “thống nhất thiên hạ” của Cyrus vẫn được viết tiếp bởi một vị vua khác: Alexander Đại đế. Vị vua dù không sinh ra ở Ba Tư nhưng vẫn tự cho mình mang sứ mệnh kế vị Cyrus Đại đế. 

Vua Alexander đã đi tiếp con đường thống nhất thế giới của người tiền sinh. Alexander sinh vào khoảng tháng 7 năm 356 trước công nguyên, sau khi Cyrus Đại đế băng hà gần 150 năm. 

Lăng mộ Cyrus Đại đế ở Pasargadae thuộc tỉnh Fars, miền trung Iran ngày nay.
Lăng mộ Cyrus Đại đế ở Pasargadae thuộc tỉnh Fars, miền trung Iran ngày nay.

Từ khi còn là một cậu bé, qua những trang sử, Alexander Đại đế đã thầm ngưỡng mộ những chiến công hiển hách, tư tưởng thống nhất thế giới và giải phóng con người vĩ đại của Cyrus. 

Tài năng quân sự thiên bẩm của Alexander Đại đế đã khiến cho Macedonia, một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nhỏ vào thế kỉ thứ ba trước công nguyên thống trị cả thế giới. Lãnh thổ của một đế chế hùng mạnh do Alexander Đại đế lập ra kéo dài từ Hy Lạp tới Ai Cập, Ba Tư, Trung Á và sang tới tận  Ấn Độ.  

Alexander Đại đế khi đánh phá đất Ba Tư của vị Đại đế mà ông từng ngưỡng mộ từ lâu đã hạ lệnh không ai được phép phá huỷ lăng mộ của Cyrus Đại đế dù ngay cả thành Persepolis cũng bị đội quân của ông tàn phá nặng nề. Ông còn cho tu bổ lăng Cyrus để bày tỏ lòng ngưỡng mộ của mình. 

Sau này chính Alexander Đại đế cũng được dân Ba Tư tôn vinh là “vua của các vị vua” nhưng bờ cõi mà ông gây dựng cũng nhanh chóng sụp đổ khi ông qua đời ở tuổi 32, sau 12 năm chinh chiến. 

Giống nhau ở giấc mơ thống lĩnh thế giới nhưng trong khi Cyrus mang giấc mơ đem lại hoà bình, xoá bỏ chế độ nô lệ, giải phóng con người thì Alexander sử dụng sức mạnh quân sự để buộc những nơi mà ông và đoàn quân của mình in dấu ngựa phải quy phục.

Tôi đi qua các quốc gia hiện đại xây trên nền gạch các đế chế Ottoman ở Thổ Nhĩ Kỳ, đế chế Trung và Tây Á của Thiếp Mộc Nhi (Amir Timur), Hy Lạp - La Mã của Contantinus hay đế quốc Mông Cổ của Thành Cát Tư Hãn. 

Có một điểm chung, tất cả đều OK9 đã banh quốc gia trên tư tưởng bành trướng và huỷ diệt đối thủ. Không ai còn kế tục được Cyrus Đại đế ở góc độ OK9 đã banh một Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức nhân văn. Vì thế, những OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á, cung điện hay kinh thành mà họ tạo ra có thể rất huy hoàng, tráng lệ nhưng không một ai có được vinh dự như Cyrus Đại đế - được chính những Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 mà ông đã đem quân đến xác lập quyền thống trị tôn sùng.

Khoảng thời gian hơn một tháng ở Iran, tôi đã đi hầu khắp OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao này. Tôi cố lý giải những gì người Iran suy nghĩ về quá khứ huy hoàng mà Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Ba Tư từng có.

Ali Jalili, một người trẻ Iran nói rằng: “Mỗi lần đến Persepolis tôi luôn cảm thấy nặng trĩu, vì so với tổ tiên mình, Iran bây giờ chẳng là gì so với 2.500 năm trước. Thành tựu của Cyrus Đại đế chỉ còn là những niềm tự hào đã mất”. 

Kinh đô Persepolis của đế chế Ba Tư do Cyrus Đại đế lập ra giờ đây chỉ còn là một bảo tàng ngoài trời nơi người Iran tiếc nuối và hoài niệm.
Kinh đô Persepolis của đế chế Ba Tư do Cyrus Đại đế lập ra giờ đây chỉ còn là một bảo tàng ngoài trời nơi người Iran tiếc nuối và hoài niệm.

Đế chế Ba Tư không còn tồn tại ngay sau khi Cyrus Đại đế mất đi, và sau cuộc chính biến năm 1979, Iran đã trở thành một nước cộng hoà, chấm dứt chế độ quân chủ tồn tại lâu nhất trên thế giới.

Vào năm 1971, Mohammad Rezâ Shâh Pahlavi - vị vua cuối cùng của nước Ba Tư khi đó còn tại vị đã tổ chức lễ kỉ niệm 2.500 năm nền quân chủ Iran. 

Trong buổi lễ, vua Mohammad Reza Pahlavi phát biểu trước Lăng mộ của Cyrus Đại Đế: Thưa Đức vua Cyrus, ngày hôm nay chúng con quây quần bên lăng tẩm của Người để thông báo với người: xin Người hãy yên nghỉ bình an vì chúng con đã thức tỉnh và chúng con sẽ mãi mãi nhận thức và phát huy di sản đáng tự hào mà Người để lại”.

Và theo lời kể cùng ánh mắt trầm buồn của Ali Jalili thì vị vua cuối cùng của Iran tại vị thêm 8 năm nữa cho tới khi cuộc cách mạng Hồi giáo lật đổ ông.

Cả Thiên Chúa giáo lẫn Do Thái giáo đều ngợi ca

Cyrus Đại đế được cả Kinh Thánh của Thiên Chúa giáo và Do Thái giáo ca tụng cũng chính là bởi sự khoan hoà, đối xử nhân đạo với con người của ông. 

Sau khi nhà vua giải phóng Babylon và xoá bỏ chế độ nô lệ ở đây, những người Do Thái được ông cho phép trở về quê hương của mình để phục quốc. Trong những sử sách của người Do Thái, Vua Cyrus được coi là một sứ giả cho một kế hoạch thần thánh bởi Đức Sáng thế. 

Sau thắng lợi ở Tân Babylon, vua Cyrus ban sắc lệnh cho phép 40.000 người Do Thái bị lưu đày 70 năm tại Babylon quay trở về Vùng đất Israel. Những người lưu đày sau đó được thầy tu Joshua và quan Tổng đốc Zerubabbel dẫn dắt đưa về cố hương Jerusalem. Cyrus Đại đế cũng cho phép người Do Thái được phục hồi những ngôi đền Do Thái giáo ở Jerusalem. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từng nói: “Tôi muốn nói với mọi người rằng, người Do Thái có trí nhớ lâu dài, vì vậy chúng tôi nhớ tới lời tuyên bố của vị vua vĩ đại, Cyrus Đại Đế, Đức vua Ba Tư cách đây 2.500 năm. Ngài đã tuyên bố rằng những người Do Thái lưu vong tại Babylon có thể quay về và tái thiết lại Đền thờ tại Jerusalem”.

Cyrus mang giấc mơ dang dở của cả nhân loại về một thế giới đại đồng, không còn phân biệt lãnh thổ, nơi các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 bình đẳng và mỗi con người đều có quyền tự do vĩnh viễn. Danh hiệu “The Great” đặt sau tên của Cyrus và Alexander khi được dịch ra tiếng Việt mang nghĩa “Đại đế” nhưng nghĩa đầy đủ của nó còn bao hàm cả sự vĩ đại không chỉ của một vị quân vương mà còn của một con người.

Mạnh Duy

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.