Thế giới và con đường tiến tới trí tuệ nhân tạo: Sẽ đem lại sự diệt vong?

Việc mới đây nhà vật lý thiên tài Stephen Hawking lên tiếng cảnh báo về thảm họa do sự phát triển của trí thông minh nhân tạo (AI - Artificial Intelligence) gây ra đối với loài người đã đặt ra những câu hỏi về những gì mà AI mang lại.
  • Cảnh sát dùng "trí tuệ nhân tạo" ngừa tội phạm
  • Trí tuệ nhân tạo vượt tầm kiểm soát của con người?

Stephen Hawking cho rằng sự nguy hiểm tiềm ẩn, đặc biệt là chiến tranh hạt nhân và sinh học do AI gây ra cho con người là có thật. Con người đã phát triển công nghệ ở mức có thể hủy diệt chính môi trường sống của mình và tạo nên một thế giới mới, nơi các người máy với trí thông minh nhân tạo chiếm ưu thế. 

Ông cũng cho rằng trong vòng 100 năm nữa, con người vẫn chưa thể tìm kiếm được một môi trường sống mới như Trái Đất, vì vậy cần hết sức thận trọng trong giai đoạn hiện nay - giai đoạn phát triển công nghệ mạnh mẽ. Nhà tỷ phú Elon Musk cũng cùng ý kiến với Stephen Hawking khi viết thư ngỏ cảnh báo về việc phát triển vũ khí tự hành, robot có vũ trang sẽ đe dọa sự tồn tại của con người.

Vậy AI là gì? Nó đã xuất hiện trong OK9giaitri đăng nhập thường ngày của con người như thế nào? Và khi AI tự phát triển và trở thành một dạng siêu trí tuệ thì con người sẽ phải đối mặt với thảm họa diệt vong hay không?

AI - tương lai xa đang ở gần trước mắt

Kể từ khi nhà toán học John McCarthy (1927 - 2011) đưa ra thuật ngữ "trí tuệ nhân tạo" tại Hội nghị Dartmouth vào năm 1956, đã không ai có thể ngờ được AI sẽ có lúc trở nên quen thuộc với chúng ta như hiện nay. 

AI có mặt trong nhiều lĩnh vực của OK9giaitri đăng nhập, từ điện thoại cho tới máy tính, robot tự hành… và rất nhiều người khi nghe đến AI thì liên tưởng ngay tới các bộ phim Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng, hoặc chỉ như một dự đoán huyền bí về tương lai hơn là một thực tế.

AI có thể được coi là một ngành Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 liên quan đến việc tự động hóa các hành vi thông minh, nói một cách khác, AI là trí tuệ của máy móc được con người tạo ra. AI có thể tư duy, suy nghĩ, học tập… như trí tuệ con người với mức độ xử lý thông tin quy mô hơn, Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và nhanh hơn. Dựa vào năng lực của AI mà người ta chia thành ba loại AI chính:

Trí tuệ nhân tạo hẹp (Artificial Narrow Intelligence - ANI), hay còn được gọi là AI yếu, là loại AI chỉ tập trung vào một lĩnh vực nhất định. Hẳn chúng ta còn nhớ trận đối đầu giữa siêu máy tính Deep Blue và nhà đại kiện tướng cờ vua Garry Kasparov, đây được coi là bước tiến đánh dấu sự phát triển của AI hẹp.

Trong lĩnh vực Ok986.vip bảo mật SSL, AI cũng trở thành trợ thủ đắc lực cho các bác sĩ.
Trong lĩnh vực Ok986.vip bảo mật SSL, AI cũng trở thành trợ thủ đắc lực cho các bác sĩ.

Trí tuệ nhân tạo rộng (Artificial General Intelligence - AGI), hay còn được gọi là AI mạnh, AI cấp độ trung bình của con người. AGI là một bộ máy thông minh có thể thực hiện bất kỳ nhiệm vụ trí tuệ nào mà bộ não con người có thể xử lý. 

Cho đến nay những tiến bộ công nghệ của con người vẫn chưa cho phép tạo ra AGI. Trí tuệ nhân tạo rộng được mô tả có năng lực không hạn chế trong khả năng lý luận, lập kế hoạch và tư duy trừu tượng, học hỏi và rút kinh nghiệm.

Siêu trí tuệ nhân tạo (Artificial Superintelligence - ASI), AI dạng này được coi là có năng lực trong mọi lĩnh vực, từ sáng tạo Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 cho đến năng lực Ok9 cab trò chơi casino phổ biến.

Có thể thấy hiện nay, cấp độ thấp nhất của AI - AI dạng hẹp đã được con người chinh phục và phổ biến ở khắp nơi. Ta có thể thấy từ những máy tính điều khiển hệ thống vận hành xe, cho tới những cây xăng tự động. Những thế hệ xe tự lái có khả năng nhận biết và đưa ra quyết định với môi trường xung quanh cũng đang được phát triển. 

Chiếc điện thoại di động của bạn đang dùng cũng là cả một hệ thống ANI thu nhỏ, nó sẽ gợi ý cho bạn từ thuật khóa tìm kiếm, khả năng điều hướng theo ứng dụng cho tới việc nghe một bản nhạc theo ý thích.

Google cũng là một bộ não ANI khổng lồ với những thuật toán phức tạp để tìm kiếm và xếp hạng những trang web và quyết định đưa ra kết quả cho người dùng. Đây cũng chính là cách thức mà mục tin mới của Facebook hoạt động. 

Chắc hẳn bạn đã một lần thắc mắc rằng những sản phẩm bạn tìm kiếm lại hiện lên gợi ý khi bạn vào trang web khác, hoặc đơn giản hơn là việc gợi ý kết bạn từ Facebook. Để làm được điều này, một liên kết các ANI cùng tính toán và hoạt động cùng nhau để tìm hiểu bạn là ai, bạn thích gì, thói quen của bạn… sau đó sẽ đưa những thông tin gợi ý này ra trước mắt bạn.

Trong lĩnh vực y khoa, AI cũng đem lại những khả năng mà con người khó có thể đạt được. Như việc các hệ thống AI có thể dựa vào một tổ hợp lớn các dữ liệu người bệnh, từ đó đưa ra kết quả chẩn đoán. 

Theo tiến sĩ Luke Oakden-Rayner, tác giả của dự án nghiên cứu sử dụng AI trong chẩn đoán tuổi sinh học và tuổi thọ của bệnh nhân, thì hạn chế của con người là các bác sĩ không thể quan sát bên trong cơ thể và từ đó đánh giá tình trạng của cơ quan nội tạng.

AI được thiết kế cho thế hệ xe tự lái có khả năng nhận biết môi trường xung quanh và đưa ra quyết định.
AI được thiết kế cho thế hệ xe tự lái có khả năng nhận biết môi trường xung quanh và đưa ra quyết định.

Siêu trí tuệ nhân tạo sẽ đem lại sự diệt vong?

Lợi ích to lớn mà sự phát triển của AI đem lại rõ ràng không cần phải bàn cãi, thế nhưng nhiều chuyên gia Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 đều đã lên tiếng cảnh báo về những nguy cơ một khi AI tự phát triển tới cấp độ cao hơn và con người không thể kiểm soát.

Theo Giám đốc Hiệp hội Vì sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, ông Thomas Dietterich, thì những mối nguy mà AI có thể gây ra trong tương lai bao gồm sự tự phát triển trong các phần mềm trí tuệ nhân tạo, hiểu sai ý người lập trình và AI bị tấn công. Trong các khả năng được đưa ra có cả việc robot nổi loạn và con người mất kiểm soát khi sử dụng AI trong lĩnh vực công nghệ sinh học. 

Ông Sebastian Farquhar, Giám đốc Dự án các ưu tiên mang tính toàn cầu cho rằng "Khi trí tuệ nhân tạo phát triển với mục đích khác so với giá trị của loài người, có thể các hậu quả xấu sẽ xảy ra". Tuy nhiên, những nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 lạc quan thì cho rằng, AI không thể tự nghĩ được vì những thuật toán chỉ được áp dụng và trên thực tế AI chỉ hành động theo các chương trình được viết sẵn. Theo họ, con người hoàn toàn có thể kiểm soát được AI một cách an toàn.

Về sự phát triển của AI tiến tới siêu trí tuệ nhân tạo, nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Vernor Vinge cho rằng trí tuệ nhân tạo, sự nâng cao khả năng sinh học của con người hoặc các giao diện não-máy tính có thể dẫn tới điểm "kỳ dị kỹ thuật". 

Đây là khái niệm giả định khi nền công nghệ phát triển gia tốc tạo ra hiệu ứng khiến cho AI vượt qua trí tuệ và con người sẽ không thể kiểm soát. Những siêu trí tuệ nhân tạo tiếp tục sản sinh ra những bộ óc ngày càng mạnh và không ngừng nhận thức cho tới khi vượt quá khả năng của con người.

Các ứng dụng di động dựa trên nền tảng AI.
Các ứng dụng di động dựa trên nền tảng AI.

Những cuộc tranh luận của các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 về việc sẽ mất bao nhiêu thời gian để AI đạt được mức thông minh như con người. Theo con số thống kê thì ước chừng khoảng 25 năm nữa tức thì mốc AGI sẽ đạt được. 

Điều này nghe có vẻ không mấy khả quan nhưng nếu hình dung việc mất hàng thập kỷ để con người có được hệ thống AI đầu tiên đạt mức trí tuệ thấp. Một máy tính với mức hiểu biết thế giới xung quanh như một đứa trẻ lên 4 tuổi, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, hệ thống này đưa ra một thuyết vật lý kết nối giữa thuyết tương đối rộng và lượng tử, điều mà chưa con người nào có thể làm được ở mức rõ ràng. 

Các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 cho rằng, mất rất nhiều thời gian để con người có thể chinh phục trí tuệ nhân tạo ở mức AGI, nhưng sẽ chỉ một thời gian ngắn sau đó siêu trí tuệ nhân tạo ASI sẽ xuất hiện do khả năng tự học hỏi và phát triển của AI. 

Thật khó để hình dung ra một trí tuệ thông minh gấp 100 hay 1 tỷ lần một người bình thường, nhưng chắc chắn siêu trí tuệ đó có thể tạo ra công nghệ để chống lại sự lão hóa, xóa bỏ các bệnh dịch, và thậm chí tiến tới sự bất tử hoặc đem lại sự diệt vong cho con người.

Theo Vernor Vinge: "Chúng ta đang gần chạm tới cột mốc thay đổi có tầm vóc sánh ngang với sự kiện loài người xuất hiện trên Trái Đất". 

Hoàng Ngọc

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.