Thành phố Kim Tự Tháp nền văn minh cổ Norte Chico, Peru: Bí ẩn 5.000 năm tuổi

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao Peru với dân số ước tính hơn 30 triệu người với nhiều sắc tộc, người da đỏ, người gốc Âu, người gốc Phi và cả người gốc Á. Chính sự kết hợp của nhiều nền văn hóa này đã khiến cho Peru có được sự đa dạng trong nhiều lĩnh vực như Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, ẩm thực, văn chương… 
  • Kim tự tháp 3.700 tuổi
  • Đại kim tự tháp có lối đi bí mật?
  • Kim tự tháp quyền lực trong Vương quốc Arập Xêút

Peru còn được coi là chiếc nôi của nhiều nền văn hóa cổ đại, từ nền văn minh Norte Chico cho tới Inca, đế quốc lớn nhất châu Mỹ thời kỳ tiền Colombo.

Trong rất nhiều những bí ẩn chưa có lời giải của thời kỳ cổ đại Peru, nền văn minh Norte Chico được coi là một trong những nền văn minh cổ nhất trên thế giới. Những OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á hoành tráng và các kim tự tháp lớn, hệ thống thủy lợi phức tạp được OK9 đã banh ở thời kỳ này khiến cho Norte Chico trở thành tâm điểm chú ý của nhiều nhà nghiên cứu.

Vào cuối năm 1990, nhà khảo cổ học Peru Ruth Shady và các cộng sự đã cung cấp những tài liệu đầu tiên đăng tải trên tạp chí Nature về việc nghiên cứu nền văn minh Norte Chico.

Nền văn minh cổ xưa không có đồ gốm

Nền văn minh Norte Chico (hay còn được gọi là văn minh Caral hoặc Caral-Supe) thuộc thời kỳ tiền Colombo nằm ở vùng duyên hải trung bắc Peru. Norte Chico phát triển mạnh mẽ từ thiên niên kỷ thứ 4 đến thiên niên kỷ thứ 2 trước Công nguyên. 

Các nhà khảo cổ học cho rằng vào thời kỳ này, Norte Chico có khoảng 20 trung tâm dân số lớn trong khu vực, và đô thị đầu tiên có niên đại 3.500 năm trước Công nguyên tại Huaricanga, vùng Fortaleza. Norte Chico hình thành từ năm 3.200 và lụi tàn vào năm 1.800  trước Công nguyên và được ghi nhận là nền văn minh lâu đời nhất được biết đến ở châu Mỹ.

Nền văn minh Norte Chico nổi tiếng với những OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc ấn tượng, nghi lễ tôn giáo và đặc trưng bởi những kim tự tháp bằng đá. Các hiện vật tôn giáo được tìm thấy khắp khu vực, nhiều nhất là gần các kim tự tháp đá nổi tiếng của người Norte Chico. 

Theo ông Winifred Creamer, Đại học Northern Illinois, Mỹ thì việc tìm thấy những hiện vật tôn giáo này chứng tỏ cư dân Norte Chico đã có một hệ thống tín ngưỡng được tổ chức chặt chẽ. Ở các khu dân cư, những OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc ấn tượng, những bệ đá, tòa tháp cao tới 30 mét được OK9 đã banh ở các vị trí quan trọng.

Một giả thiết được các nhà nghiên cứu đặt ra về sự dịch chuyển của các khu dân cư Norte Chico, sau khi những vùng định cư bị bỏ hoang (vào khoảng những năm 1.800 trước Công nguyên) thì cư dân Norte Chico đã di chuyển tới những vùng đất khác trên lãnh thổ Peru, mang theo cả những thành tựu về Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ và văn hóa. 

Hình vẽ mô phỏng cảnh OK9 đã banh kim tự tháp ở Caral.
Hình vẽ mô phỏng cảnh OK9 đã banh kim tự tháp ở Caral.

Theo ông Jonathan Haas, Bảo tàng Field Chicago: “Sự phức tạp và quy mô lớn của nền văn minh Norte Chico là nền móng cho sự phát triển hưng thịnh về văn hóa kéo dài hàng nghìn năm trên các vùng khác của dãy núi Andes”.

Một điểm thú vị khác của Norte Chico về việc “thiếu vắng” đồ gốm sứ, điều này khá lạ lùng vì người ta cho rằng loài người thường có kỹ năng làm các đồ gốm sứ trước khi OK9 đã banh các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc. 

Những cư dân Norte Chico sẽ nướng chín các loại cây củ quả thay vì đun chúng trong các nồi bằng đất nung. Việc thiếu hụt các đồ tạo tác bằng gốm kèm theo Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trang trí sơ sài, những bằng chứng khảo cổ còn lại của nền văn minh Norte Chico cho thấy ở thời kỳ này hầu như không có Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thị giác nào đáng kể, không điêu khắc, không chạm trổ… 

Ngược lại với việc thiếu các đồ gốm và thẩm mỹ nghèo nàn, những cư dân Norte Chico đã đạt tới trình độ cao đối với các sản phẩm dệt. Một tạo tác nổi tiếng của họ được tìm thấy là nhánh quipu. Nhánh quipu, hay còn gọi là “những nút thắt biết nói” là một đoạn dây được bện hoặc đan từ những sợi lông lạc đà không bướu, lạc đà Anpaca Nam Mỹ, hoặc sợi bông. 

Cư dân Norte Chico dùng nhánh quipu để lưu trữ hồ sơ, giám sát thu thuế, thông tin ngày tháng và cả hệ thống tổ chức quân đội. Bằng cách kết hợp các loại sợi len, màu sắc, nút thắt và mấu nối, những người Norte Chico có thể hiểu được các thông tin mang tính thống kê trong khi giao thương giữa các vùng dân cư.

Vùng đất thiêng Caral nhìn từ trên cao.
Vùng đất thiêng Caral nhìn từ trên cao.

Caral - Vùng đất của những điều kỳ diệu

Nền văn minh Norte Chico với thủ phủ là thành phố Caral ở thung lũng Supe có diện tích rộng tới 626 hecta có từ cuối thời kỳ cổ đại, trung tâm dãy Andes. Thành phố này được các cư dân Norte Chico gọi là vùng đất thiêng do tập trung nhiều những OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á phục vụ nghi lễ tôn giáo; được OK9 đã banh trên nền đất cứng của sa mạc và phía trước là thung lũng xanh tươi. 

Vào thời kỳ phát triển huy hoàng, Caral có tới hơn 3.000 người cư trú. Điều đặc sắc ở Caral là các kim tự tháp bậc, qua phân tích bằng phương pháp carbon, các nhà nghiên cứu xác định niên đại của chúng tương đương với các kim tự tháp Ai Cập cổ đại.

Vùng đất thiêng Caral được phát hiện nhờ công của nhà khảo cổ học người Đức Max Uhle khi ông tiến hành khảo sát thung lũng Supe năm 1905. Nhưng phải vài thập kỷ sau, những cuộc khai quật qui mô lớn mới được tổ chức và hé lộ phần nhỏ của thành phố cổ đại này. 

Những ngọn đồi sau này được xác định là các kim tự tháp có bậc được phát hiện vào những năm 1970 đã khiến các nhà khảo cổ ngạc nhiên bởi sự rộng lớn và hoành tráng của thành phố cổ đại này. Có tới 6 kim tự tháp bậc bao quanh một quảng trường trung tâm, hệ thống tưới tiêu phức tạp  và cả các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á công cộng đồ sộ.

Nhánh quipu - tạo tác đặc sắc của cư dân Norte Chico.
Nhánh quipu - tạo tác đặc sắc của cư dân Norte Chico.

Những bằng chứng khảo cổ tại Caral cho thấy cư dân ở đây đã có thể vẽ lên lịch trình theo dõi sản xuất Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ, và cả hệ thống dự báo thời tiết. Điều này giúp cho họ có thể xác định thời điểm bắt đầu và kết thúc của mùa màng và qua những kết quả dự báo thời tiết, họ sẽ đưa ra quyết định phù hợp, giúp tăng năng suất cho Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ. 

Cư dân Caral chủ yếu làm nghề Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ và ngư nghiệp, họ đổi những sản phẩm Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ như hạt tiêu, bông, khoai tây… lấy những đồ thủ công, dây chuyền bằng vỏ sò được các thương lái đến từ những vùng đất xa xôi như Ecuador đem tới. 

Dựa vào các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á đồ sộ và hệ thống tưới tiêu phức tạp, Norte Chico đã hình thành một Ok9 cab trò chơi casino phổ biến có tổ chức cao. Một số ít người có quyền lực và giàu có tập trung tại thủ phủ Caral, ở đây họ thuê (ép buộc) những người thợ tập trung OK9 đã banh các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á.

Một bài viết được đăng tải trên trang web andina.com, theo đó nhà nghiên cứu Ruth Shady cho rằng các cư dân Caral đã biết cách dẫn và điều hòa luồng gió chạy qua những ống dẫn ngầm để duy trì nhiệt độ và giữ lửa. 

Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy những bằng chứng về việc cư dân Caral đã biết cắt giảm các cơn đau bằng cách dùng cây liễu, có thành phần hoạt tính tương tự thuốc Aspirin. 

Được hình thành trên khu vực có nhiều hoạt động địa chấn, những OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á ở thành phố cổ Caral được OK9 đã banh trên những nền móng được gọi là “shicras”. Đó là những chiếc giỏ lớn chứa đầy đá, một công nghệ sơ khai về chống động đất.

Điểm thú vị là ở Caral không hề có những dấu tích về vũ khí, về chiến tranh và thậm chí không có cả những bức tường bao quanh các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á… Có thể nói những cư dân nơi đây theo chính sách hòa hoãn để phát triển. 

Có lẽ nhờ vậy mà Caral phát triển mạnh mẽ và được coi là thành phố có công nghệ phát triển và lâu đời nhất tại khu vực.  Caral cũng được coi là nơi ra đời của ngôn ngữ Quechua, vẫn được sử dụng cho tới ngày nay. Điều kỳ lạ là Norte Chico là một trong số ít những nền văn minh cổ đại phát triển mà không hề có hệ thống chữ viết. 

Khoảng những năm 1.800 trước Công nguyên, một đợt hạn hán kéo dài đã buộc cư dân Caral phải rời bỏ thành phố, vùng đất thiêng Caral đã bị bỏ hoang và chôn vùi dưới cát.

Hoàng Ngọc

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.