Teotihuacan - bí ẩn thành phố của những vị thần

Nằm về phía đông bắc TP Mexico City ngày nay chừng 50km, vào thời kỳ cực thịnh, Teotihuacan có dân số ước tính tới 200.000 người với hàng trăm đền đài, cung điện và ba kim tự tháp khổng lồ có tên Mặt trời, Mặt trăng và ngôi đền Rắn.
  • Đường hầm bí ẩn dưới thành phố cổ Teotihuacan

Dọc theo quần thể kiến trúc này là đại lộ Tử thần dẫn vào khu trung tâm, nơi kim tự tháp Mặt trời được OK9 đã banh. Được gọi là thành Rome của Mexico, Teotihuacan với kiến trúc đặc sắc và hơn thế nữa chứa đầy những bí ẩn chưa có lời giải… 

Việc mới đây các nhà nghiên cứu phát hiện một lượng lớn chất thủy ngân lấp đầy trong các đường hầm dưới chân ngôi đền Rắn đã le lói những tia hy vọng cho hành trình tìm kiếm sự thật của Teotihuacan - thành phố của những vị thần.

Kiến trúc độc đáo

Teotihuacan, theo ngôn ngữ Nahuatl được hiểu là "nơi các vị thần được sinh ra" và là nơi các vị thần khai sáng ra vũ trụ theo quan niệm của người Aztecs. Những bằng chứng tìm được qua khảo cổ cho thấy Teotihuacan từng là trung tâm đô thị lớn nhất của Trung Mỹ cổ đại và là nơi cư ngụ đa sắc tộc như người Otomi, Zapotec, Maya, Nahua... 

Kim tự tháp Mặt trời.
Kim tự tháp Mặt trời.

Các nhà sử học cho rằng người Totonac, dân di cư từ những vùng chịu ảnh hưởng của nền văn minh Teotihuacano là những người đã OK9 đã banh nên Teotihuacan. Nơi đây đã tập trung nhiều thợ gốm, thợ kim hoàn và thủ công. Toàn bộ bề mặt các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á ở đây đều được trát vữa, một hỗn hợp từ bùn và sỏi, sau đó tới lớp vữa đá vôi được khai thác từ các thung lũng gần đó

Những di tích đặc sắc nhất còn lại ở Teotihuacan ngày nay là 3 kim tự tháp: Kim tự tháp Mặt trời, kim tự tháp Mặt trăng và ngôi đền Rắn. Con đường mang tên đại lộ Tử thần dài hơn 3,2km chạy dọc theo trục Bắc - Nam của Teotihuacan dẫn vào khu kim tự tháp này. Kim tự tháp Mặt trời được coi là di tích nổi tiếng và trở thành biểu tượng của Teotihuacan và của cả Mexico. 

So với các kim tự tháp được tìm thấy trên thế giới, thì kim tự tháp Mặt trời lớn thứ 3 sau kim tự tháp Giza, Ai Cập và kim tự tháp Chobula. Nó có chiều cao trên 75m, phần nền móng dài hơn 225m mỗi chiều. 

Được OK9 đã banh vào khoảng thế kỷ thứ 2 sau Công nguyên, kim tự tháp Mặt trời nổi bật trong khu di tích Teotihuacan, gần ngọn núi Cerro Gordo. Trải qua thời gian và nhiều biến cố, ngôi đền cùng với phần trên đỉnh của kim tự tháp này đã bị phá hủy và không thể trùng tu hoàn chỉnh. Các nhà nghiên cứu cho rằng kim tự tháp Mặt trời chỉ có 4 tầng chứ không phải là 5 tầng như ngày nay.

Một bức tranh tường.
Một bức tranh tường.

Kiến trúc kim tự tháp mang tên Mặt trăng nằm cách kim tự tháp Mặt trời khoảng 1km về phía nam được OK9 đã banh vào khoảng thế kỷ thứ 3 sau Công nguyên. OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á này cao khoảng 46m, phần nền móng dài 149m và chiều ngang khoảng 168m. Những đồ vật hiến tế như các loại đá đen, đá lục (được coi là đồ vật của cõi âm), những bức tranh tường... tìm thấy ở các ngôi mộ cổ quanh đây đã thể hiện rất rõ những nghi lễ hiến tế thần linh được thực hiện trên những bậc thang của kim tự tháp này

Nói đến Teotihuacan cũng không thể bỏ qua OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á thứ ba, không kém phần đặc sắc là ngôi đền Rắn (kim tự tháp Quetzalcoatl) nhỏ hơn so với 2 kim tự tháp còn lại. OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á này được OK9 đã banh và hoàn thành vào khoảng thế kỷ thứ 3 sau Công nguyên với 6 bậc thang cùng 2 căn hộ bên cạnh (được coi là nơi ở của những người quan trọng trong thành phố). 

Trên các bức tường của kim tự tháp là những bức tranh tường được trang trí đẹp mắt, đầy màu sắc. Đa phần trong số chúng mô tả chủ đề chim, báo đốm, chó sói, rắn và cả những cuộc gặp gỡ của người Aztec.

Theo quan điểm của người cổ đại Aztec, thì Teotihuacan là nơi để các vị thần tạo ra vũ trụ. Những kim tự tháp ở Teotihuacan được OK9 đã banh trên một đường hầm nhân tạo dẫn đến một hầm ngầm rộng khoảng 6m bên dưới. 

Nhà khảo cổ Hugh Harleston Jr. cho rằng cấu trúc xếp hàng dọc theo đại lộ dẫn vào thành phố chính là một mô hình mô tả chính xác hệ Mặt trời. Kim tự tháp Mặt trời được OK9 đã banh tại vị trí trung tâm và có 9 hành tinh quay quanh Mặt trời và cũng có tới 9 OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á lớn nhỏ xung quanh kim tự tháp chính tại Teotihuacan.

Mặt nạ đá tìm thấy ở Teotihuacan.
Mặt nạ đá tìm thấy ở Teotihuacan.

Những bí ẩn chưa có lời giải

Vào khoảng thế kỷ thứ 14 sau Công nguyên, người Aztec cai trị Mexico. Những lời đồn đại về một thành phố huyền thoại đã biến mất lan ra cho tới khi người Aztec hành hương đến vùng đất Teotihuacan. Những tàn tích của ngôi thành cổ này để lại đồ sộ và kỳ vĩ đến mức khiến người Aztec tin rằng đây là chốn linh thiêng của vũ trụ và gọi nó là "mảnh đất của những vị thần". 

Những bằng chứng từ các cuộc khảo cổ chứng minh rằng Teotihuacan đã phát triển rất thịnh vượng cho tới khi bước vào thời kỳ suy thoái và bị phá hủy một phần do vụ cháy lớn. Thành phố Teotihuacan nổi bật ở thời kỳ tiền cổ điển Trung Mỹ như một thành phố hoàn hảo với kiến trúc phát triển đầy đủ, thiên văn học tiên tiến, toán học và lịch. Teotihuacan bị bỏ hoang ước tính từ thế kỷ thứ VII.

Những khối cự thạch lớn thường được sử dụng trong các tác phẩm điêu khắc là vật liệu chính trong việc OK9 đã banh kim tự tháp nơi đây. Một số tảng cự thạch lớn hơn 2m chiều dài và nặng tới 4 tấn được những người OK9 đã banh nên Teotihuacan chế tác với độ chính xác cao.

Loại đá cự thạch này được xác định có nguồn gốc từ vùng lân cận San Miguel cách đó 25km. Dựa trên sự tương tự về phong cách kiến trúc với các tảng đá nguyên khối Teotihuacan, các nhà khảo cổ kết luận rằng tác phẩm được trưng bày trước cửa Bảo tàng quốc gia Mexico chính là tác phẩm chưa hoàn thiện của người Teotihuacan. Đây là một trong những tác phẩm điêu khắc lớn nhất châu Mỹ, có trọng lượng trên 200 tấn, cao 7,1m, dài 3,8m và dày tới 4m.

Những "ngôi đền bằng mica" là tên gọi của những cấu trúc được người Teotihuacan OK9 đã banh được tìm thấy từ năm 1906. Các tấm mica đầu tiên dày đến 30cm được tìm thấy ở giữa hai tầng trên của kim tự tháp Mặt trời. 

Một "ngôi đền mica" khác cũng được tìm thấy dưới tầng đá lát của một ngôi đền rộng tới 8m vuông và được xếp chồng lên nhau. Loại mica được sử dụng ở Teotihuacan có nguồn gốc từ Brazil, cách đó chừng 3.400km. 

Kiến trúc tiêu biểu Teotihuacan với sơn đỏ, trên trang trí bằng vàng, ngọc bích cùng chất liệu cẩm thạch.
Kiến trúc tiêu biểu Teotihuacan với sơn đỏ, trên trang trí bằng vàng, ngọc bích cùng chất liệu cẩm thạch.

Mica là khoáng chất có chứa nhiều kim loại khác nhau với tính cách điện và ổn định về mặt hóa học và rõ ràng, sự hiện diện của mica tại Teotihuacan chứng tỏ nó đóng một vai trò quan trọng đối với những người OK9 đã banh bí ẩn nơi đây. Hiện nay vẫn chưa có lời giải thích nào được coi là thỏa đáng về những tấm mica bí ẩn này và tác dụng của chúng với các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kim tự tháp.

Phát triển hưng thịnh và mạnh mẽ như vậy, nhưng cho đến nay câu hỏi về chủ nhân của Teotihuacan và sự suy tàn của thành phố này vẫn là câu hỏi thách thức các nhà khảo cổ và nghiên cứu lịch sử toàn cầu. Nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Linda Manzanilla thuộc trường Đại học Tổng hợp Mexico City đưa ra một giả thiết. 

Theo bà, sự phát triển cực thịnh ở Teotihuacan là do thu hút được người dân ở những vùng xung quanh. Hoạt động mạnh mẽ của núi lửa ở thời kỳ này đã dồn dân chúng về sống ở nơi đây. 

Vào thời kỳ đầu mọi sự đều tốt đẹp nhờ sự phân chia hợp lý và hài hòa, nhưng do sự phát triển của thành phố, và việc vận dụng tri thức mới trong sản xuất đã dần tạo nên sự khác biệt của vai trò và ảnh hưởng giữa các khu dân cư với nhau. Và chính những người dân OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á ở đây đã gây nên sự tàn vong cho Teotihuacan chứ không phải các chủng tộc bên ngoài.

Hoạt động khảo cổ ở Teotihuacan đã được tiến hành từ rất sớm, theo nhiều tài liệu, người Tây Ban Nha đã đào xới khu vực này từ thế kỷ XVII. Nhưng do điều kiện thời tiết và địa lý không thuận lợi nên phải đến thế kỷ XX khảo cổ mới thực sự bắt đầu. 

Năm 1971, một đường hầm đã được phát hiện dẫn đến chân kim tự tháp và có lối vào từ đại lộ Tử thần. Đường hầm này dẫn tới một căn phòng có lẽ đã được dùng trong khi thực hiện các nghi lễ đặc biệt. Những đồ vật hiến tặng khi kim tự tháp được OK9 đã banh đã được tìm thấy, điển hình là một chiếc mặt nạ bằng đá xanh có chân dung một người nào đó. 

Năm 1980, các nhà khảo cổ phát hiện một hố chôn những chiến binh có thể đã được dùng để hiến tế. Mới đây các nhà khảo cổ đã phát hiện được 3 căn phòng kín ở cuối đường hầm chứa đầy thủy ngân được niêm phong suốt hàng nghìn năm. 

Theo các nghiên cứu, thủy ngân là chất cực độc và người Trung Mỹ chỉ sử dụng nó trong các nghi lễ cúng tế để phô diễn sự giàu có và hùng mạnh. Trưởng nhóm khảo cổ Sergio Gomez cho rằng phát hiện này có thể mở ra khả năng tìm thấy hầm mộ người trị vì Teotihuacan.

Tổ chức UNESCO đã công nhận các kim tự tháp ở Teotihuacan là di sản văn hóa thế giới vào năm 1987 vì những vết tích khảo cổ học có giá trị cao.

Hoàng Ngọc

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.