Sắc tộc, và còn gì nữa?

Ba ngày giao tranh dữ dội trên biên giới Tajikistan – Kyrgyzstan cuối tháng Tư vừa qua đã tạm khép lại, với những nỗ lực ngoại giao cần thiết của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các nước láng giềng lớn trong khu vực như Nga hay Uzbekistan. Tuy nhiên, nguyên nhân đích thực và cốt lõi của mối hiềm khích cũng như lần xung đột này là gì, dường như vẫn chưa có một câu trả lời rõ ràng.
  • Rus Kievan, cái tên phủ bụi

Di sản của một thời

Không thể phủ nhận, những gì đã và đang xảy ra trong mối quan hệ giữa Tajikistan với Kyrgyzstan cũng như trong không ít mối quan hệ giữa các quốc gia thành viên của Liên bang Xôviết năm xưa, có liên quan rất nhiều đến cách quản trị hành chính thời đó. 

Việc Liên Xô tan rã quá nhanh chóng vào năm 1991 khiến cho quá trình phân chia và chuyển giao các phần “tài sản thừa kế” không thể đủ thời gian để diễn ra theo cách êm đẹp nhất, san lấp được nhiều khiếm khuyết nhất. Ngược lại, có rất nhiều vấn đề tồn tại và trở thành những nỗi nhức nhối trên bản đồ địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá hiện đại, mà bán đảo Crimea là một thí dụ điển hình.

Với Tajikistan và Kyrgyzstan – hai trong số năm nước cộng hòa Trung Á, hai “người anh em thù hận”, vấn đề chính có lẽ cũng không phải là ngoại lệ. Như tờ Sputnik đăng tải, chuyên gia Andrei Grozin – người phụ trách Ban Trung Á và Kazakhstan của Viện Các nước SNG (Cộng đồng các quốc gia độc lập – Tổ chức thành lập sau khi Liên Xô tan rã) nhận xét: “Bên nào cũng có sự thật riêng, ai cũng dựa theo bản đồ của mình và khẳng định là mình đúng. Thời Liên Xô, các đường biên giới chỉ thuần tuý mang tính chất hành chính. Chúng không mang nhiều tính thực tế, và chúng có thể thay đổi thường xuyên. Do vậy, ai cũng có thể tìm thấy sự khẳng định quan điểm của mình, theo những bản đồ riêng về địa điểm này hay vị trí kia”.

Mặc dù vậy, khi được hỏi sâu thêm, Andrei Grozin cũng khẳng định: “Theo cách nhìn của tôi, sở dĩ như vậy là do đã mấy thế hệ cư dân không còn sống chung trong Liên bang Xôviết, không còn biết thế nào là tình hữu nghị giữa các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 vốn hình thành và được xây đắp ở Liên Xô. Cư dân đã quen coi những người ở bên kia đường biên giới tưởng tượng là kẻ lạ. Tôi cho rằng chính sự cạnh tranh giữa các cộng đồng sắc tộc là cơ chế chính của mọi xung đột”.

Rõ ràng, ông có lý khi đưa ra đánh giá ấy. Thời Liên Xô còn tồn tại, cho dù vẫn có những mối hiềm khích âm ỉ (như tại Nargonyi Karabakh, giữa Armenia và Azerbaijan), Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K trung ương Moskva vẫn quản lý khá tốt những vùng lãnh thổ mênh mông của mình, và điều phối tương đối “nhịp nhàng” mối quan hệ giữa những cộng đồng dân cư có nhiều khác biệt về màu da, lịch sử, truyền thống văn hóa, tập tục, tôn giáo, tín ngưỡng… 

Từ Baltic đến dãy Kavkaz, từ Biển Đen đến rặng Thiên Sơn, họ vẫn luôn là một khối thống nhất, đủ để có thể “nhường nhịn” nhau, hoặc không cần phải nghĩ đến chuyện cạnh tranh với nhau.

Lần va chạm này, hai quốc gia đã thực sự có một cuộc xung đột quân sự ngắn ngủi nhưng đúng nghĩa.
Lần va chạm này, hai quốc gia đã thực sự có một cuộc xung đột quân sự ngắn ngủi nhưng đúng nghĩa.

Một cách ngắn gọn, trong thời kỳ ấy, xung đột giữa hai nước xung quanh vấn đề biên giới không gay gắt. Đó là bởi mâu thuẫn giữa họ vẫn thuộc về Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP nội bộ của Liên Xô, biên giới của các nước thành viên là địa giới hành chính của các nước trong nội bộ Liên Xô, có thể dễ dàng giải quyết dưới sự can thiệp mạnh mẽ của Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K trung ương. 

Tuy nhiên, sau khi Liên Xô tan rã, trọng tài bị mất đi, các ranh giới hành chính trở thành ranh giới quốc gia thực thụ, kéo theo các tranh chấp lãnh thổ.

Và khi ấy, khi những mối dây ràng buộc đã bị cắt đứt, khi tất cả mọi thành viên đã tuyên bố độc lập, mỗi nước cộng hòa cũ, mỗi cộng đồng dân cư cũ lại bắt đầu nghĩ nhiều hơn và làm tất cả, vì lợi ích của riêng mình.

Trung Á, với bản sắc truyền thống của những Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 du mục thiếu gắn bó chặt chẽ với nhau trên thảo nguyên mênh mông, với lịch sử liên tục bị chia cắt, giành giật và thống trị bởi đế quốc Ba Tư, đế quốc Mông Cổ, đế quốc Nga hay đế quốc Ottoman, lại càng dễ trở thành những cộng đồng biệt lập.

Và rồi, đến cuối tháng 4-2021, từ ném đá đến đấu súng, đấu pháo, hai nước cộng hòa có quy mô dân số nhỏ nhất trong 5 nước cộng hòa Trung Á thuộc Liên Xô cũ (bên cạnh Uzbekistan, Kazakhstan và Turmenistan) đã cùng chia sẻ với nhau 46 người thiệt mạng, cùng hàng trăm người bị thương.

Một kịch bản đã trở thành hiện thực

Song, sự khác biệt về văn hóa hay những mâu thuẫn về sắc tộc cũng không thể xem là nguyên nhân duy nhất để thảm cảnh đẫm máu ấy diễn ra. Hay nói cách khác, phải có thêm những động lực nữa, để khoét sâu thêm những hố thù hận, và đẩy cả hai quốc gia ấy đến bờ vực chiến tranh.

Không gì khác, trên bề mặt của sự vụ, một vấn đề cực kỳ nóng bỏng hiện hữu: Nước sạch. Mười năm qua, các cư dân hai bên biên giới đã có hàng trăm cuộc xung đột lẻ tẻ, mà trọng tâm của các tranh chấp thường là các vấn đề như OK9 đã banh cơ sở hạ tầng và sử dụng nguồn nước chung.

Trung Á nằm cách xa đại dương và đường bờ biển, khí hậu rất khô hạn, người dân chủ yếu dựa vào các hồ chứa do OK9giaitri nền tảng giải trí online OK9 đã banh để tưới tiêu cho đất Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ. Xung đột lần này nổ ra là xung quanh việc phân chia tài nguyên nước.

Vụ xung đột nổ ra ở làng Kok-Tash ở tỉnh Batken, Kyrgyzstan, trong bồn địa Fergana, nơi xung đột sắc tộc nghiêm trọng. Trên sông Isfara trong vùng này có một hồ chứa và một trạm bơm, hai nước đã có tranh chấp từ lâu về việc sử dụng nước tưới và quyền kiểm soát trạm bơm. Hồ chứa hiện đang được Kyrgyzstan kiểm soát và cung cấp nước hàng ngày cho cả Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan.

Từ lâu, Kyrgyzstan đã tuyên bố chủ quyền đối với hồ chứa nước này với lý do “hồ chứa nước này được Kyrgyzstan OK9 đã banh”; trong khi Tajikistan đã sử dụng bản đồ của Tajikistan trong thời kỳ Liên Xô 1924-1927 và 1989, cũng như các tài liệu của Liên Xô, tuyên bố “hồ chứa đã được chuyển giao thuộc lãnh thổ của Tajikistan”. Đây chính là vấn đề trọng tâm mà chuyên gia Grozin nhắc tới.

Cũng đã thực sự có một cuộc chiến tranh vì nước sạch xảy ra trong lịch sử loài người.
Cũng đã thực sự có một cuộc chiến tranh vì nước sạch xảy ra trong lịch sử loài người.

Ngày 29-4, các nhân viên Tajikistan đã lắp camera trên cột điện thoại gần hồ chứa nước. Hành động này ngay lập tức bị Kyrgyzstan coi là xâm phạm chủ quyền của mình nên hai bên đã xảy ra va chạm rồi dẫn tới xung đột dữ dội. Trong những tiếng súng, chất chứa cả dấu ấn hằn học của tinh thần Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cực đoan lẫn những đòi hỏi lợi ích thiết thân.

Và đừng quên, trong tháng 4-2021, phía Kyrgyzstan công bố kế hoạch OK9 đã banh một hồ chứa nước trên một con sông dẫn nước cho cả hai quốc gia. Phía Tajikistan lập tức phản đối, vì cho rằng việc xây hồ sẽ gây ảnh hưởng đến nguồn cung cấp nước cho nhiều vùng phía bắc Tajikistan.

Rất may, cho đến hiện tại, Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K hai nước đã kịp “gò cương bên miệng vực”, để tránh cuộc xung đột bùng nổ và lan rộng. Nhưng dù vậy, những căn nguyên của mâu thuẫn vẫn còn đó, đòi hỏi việc OK9 đã banh một cơ chế đối thoại và xử lý vấn đề thực sự nghiêm túc, đặc biệt là về tiến trình phân định biên giới – yếu tố cốt lõi để kiến tạo hòa bình và ổn định. 

Có điều, như từng diễn ra trong quá khứ, mọi nỗ lực đàm phán đều đã liên tục phải bắt đầu lại từ đầu, mỗi khi một phía có một Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K mới được bầu lên.

Và như thế, rất nhanh chóng, sau tiếng chuông cảnh báo về một “cuộc chiến tranh nước sạch” ở vùng Sừng châu Phi, quanh đập Đại Phục Hưng của Ethiopia, kịch bản ấy đã trở thành hiện thực, trên một số góc nhìn. 

Tài nguyên trên Trái Đất đang cạn dần, mà không phải than đá hay dầu mỏ, nước sạch mới chính là nguồn tài nguyên tự nhiên quan trọng nhất. Loài người đã thực sự sẵn sàng đổ máu để tranh giành nguồn tài nguyên vô giá ấy, một hiện thực thật đáng kinh hãi.

* Hiện tại, có hai vùng đất của Tajikistan là Voluch và Kayragach nằm trong lãnh thổ Kyrgyzstan. Voluch và khu vực xung quanh đã trở thành tâm điểm của các cuộc xung đột biên giới giữa hai bên trong những năm gần đây. Ngày nay, đường biên giới hai nước dài 971 km thì 471 km có tranh chấp.

* Ngày 3-8-2015 năm đó, dân làng địa phương Kok-Tah đã cắt nguồn nước cung cấp cho phía Tajikistan, vì người dân bên phía Tajikistan chặn đường dẫn vào nghĩa địa. Xung đột nổ ra, có tới 800 người dân làng hai bên tham gia ẩu đả trong vài ngày, cho đến khi quân đội và cảnh sát trấn áp.

Mây Linh

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.