Những điều chưa biết về tổ tiên của loài người - Lucy

Thành viên lớn tuổi nhất được biết đến của gia đình loài người với tên gọi Lucy đã trở thành hiện tượng toàn cầu khi lần đầu được phát hiện vào tháng 11/1974. 50 năm qua, với những hóa thạch mới nhất được tìm thấy, các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 đã khẳng định, tổ tiên loài người cổ đại Lucy không hề đơn độc mà bà đã sống cùng ít nhất 4 loài tiền nhân khác. Thậm chí, Lucy đã đi nhiều nơi, từ miền Bắc Ethiopia đến miền Bắc Kenya.

  • Một chủng người cổ chưa từng được biết

Dấu hiệu về 4 loài tiền nhân

Trong một bài viết được đăng tải trên Live Science hồi cuối tháng 11/2024, biên tập viên chuyên mảng khảo cổ học và cổ nhân chủng học Kristina Killgrove cho hay, việc phát hiện ra bộ xương hóa thạch 3,2 triệu năm tuổi của Lucy cách đây 50 năm đã thay đổi hiểu biết về quá trình tiến hóa của loài người. Nhưng hóa ra, loài của bà, Australopithecus afarensis, không đơn độc.

Trên thực tế, có tới 4 loài tiền nhân khác đã lang thang trên lục địa vào thời của Lucy. Trong gần một triệu năm, Australopithecus afarensis sống ở khắp khu vực Đông Phi. Đây cũng là lý do khiến các nhà cổ nhân chủng học tìm thấy nhiều hóa thạch của loài này trải dài 2.350 km từ miền Bắc Trung bộ Ethiopia đến miền Bắc Tanzania.

anh 1-lucy.jpg -0
Lucy, thành viên lớn tuổi nhất được biết đến của gia đình loài người đã 3,2 triệu năm tuổi.

Theo nhà cổ nhân chủng học tại Đại học bang Arizona (Mỹ) Donald Johanson, Australopithecus afarensis là loài có thể thích nghi với nhiều môi trường sống khác nhau và đã sống trong thời kỳ giữa Pliocene (cách đây 3 đến 4 triệu năm). Nhưng việc phát hiện ra một mảnh xương hàm ở vùng Bahr el Ghazal của Chad đã thay đổi đáng kể bức tranh về sự đa dạng về loài Australopithecus. Các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 sau đó đã đặt tên hóa thạch của loài mới phát hiện là Australopithecus bahrelghazali.

Kristina Killgrove cũng cho hay, hồi năm 2016, tại địa điểm Woranso-Mille, chỉ cách Hadar (Ethiopia) - nơi tìm thấy Lucy 48 km về phía Bắc, Yohannes Haile-Selassie, Giám đốc Viện Nguồn gốc con người thuộc Đại học bang Arizona và các đồng nghiệp đã tìm thấy hóa thạch Australopithecus afarensis cùng với các hóa thạch khác có cấu trúc giải phẫu riêng biệt từ cùng thời kỳ. Khi đó, đây dấu hiệu đầu tiên cho thấy có những người vượn khác sống vào thời của Lucy. Loài của Lucy có thể không tương tác với những người vượn này bởi họ sống cách xa hơn 2.400 km.

Theo Haile-Selassie, những hóa thạch khác lạ này thuộc về một loài Australopithecus mới được đặt tên là Australopithecus deyiremeda, có niên đại từ 3,5 triệu đến 3,3 triệu năm trước. Australopithecus deyiremeda có hàm răng khác biệt rõ rệt so với loài của Lucy, cho thấy những người vượn này có chế độ ăn khác nhau.

Chưa hết, một nhóm nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 khác lại phát hiện thấy ở Woranso-Mille một phần bàn chân có niên đại từ 3,4 triệu đến 3,3 triệu năm trước và ngón chân cái đối diện cho thấy cá thể này thích nghi tốt hơn với việc leo trèo so với Australopithecus afarensis, một loài thường đi bằng hai chân. Mặc dù cá thể này rõ ràng không phải là thành viên của Australopithecus afarensis, nhưng "bàn chân Burtele" vẫn chưa được xác định là của một loài nào.

Tại địa điểm Lomekwi trên bờ hồ Turkana ở Kenya, Meave Leakey - Giám đốc nghiên cứu Plio-Pleistocene tại Viện Lưu vực Turkana ở Kenya cùng các đồng nghiệp đã phát hiện ra một người vượn khác thuộc thời kỳ Pliocene giữa. Các nhà nghiên cứu đặt tên cho loài này là Kenyanthropus platyops, tiếng Hy Lạp có nghĩa là "mặt phẳng". Có niên đại từ 3,3 triệu đến 3,2 triệu năm trước, Kenyanthropus platyops sống trùng thời gian với loài của Lucy nhưng sống cách xa hơn 1.000 km. Não của Kenyanthropus platyops có kích thước tương tự như não của Australopithecus afarensis và loài này sống trong môi trường cỏ ven hồ, rất giống với loài của Lucy.

Trong khi một số nhà nghiên cứu cho rằng Kenyanthropus platyops có thể là phiên bản đặc trưng của Australopithecus afarensis tại Kenya, thì những người khác, bao gồm cả Haile-Selassie, lại cho rằng, răng hàm trên của loài này đủ khác biệt để gọi nó là một loài riêng biệt.

anh 2-lucy .jpg -0
Một nhà cổ nhân chủng học đang kiểm tra lại các mảnh xương của bộ xương hóa thạch Lucy tại Bảo tàng Quốc gia Ethiopia ở Addis Ababa.

Bộ sưu tập xương 3 triệu năm tuổi

"Khi xem xét kỹ hơn các bằng chứng hóa thạch hiện có từ Ethiopia, Kenya và Chad, chúng ta thấy rằng, Australopithecus afarensis không phải là loài người duy nhất trong thời kỳ Pliocene giữa và có những loài khác có thể phân biệt rõ ràng với loài này thông qua khả năng thích nghi vận động và chế độ ăn uống", Kristina Killgrove dẫn báo cáo của Haile-Selassie và cho hay, những bộ sưu tập hóa thạch được tìm thấy mới đây đã đặt ra một câu hỏi quan trọng mà  các nhà cổ nhân chủng học đang cố gắng trả lời là: Liệu những loài khác nhau này có gặp nhau hay thậm chí giao phối với nhau hay không?

Thực tế, hầu như tất cả các loài linh trưởng đều sống theo bầy đàn, sống theo nhóm và hợp tác để kiếm thức ăn. Một số loài linh trưởng không phải người, chẳng hạn như khỉ tamarin, khỉ marmoset và khỉ rú thường giao phối với nhau giữa các loài. Loài Australopithecus afarensis cũng giao phối như các loài linh trưởng khác và có thể đã sống theo nhóm từ 15 đến 20 con đực cùng con cái. Hóa thạch được bảo tồn in dấu chân từ 3 người Australopithecus đi cùng nhau tại địa điểm Laetoli ở Tanzania là bằng chứng nữa cho thấy Lucy và đồng loại của bà là loài sống theo bầy đàn. Nhưng hiện tại có rất ít bằng chứng xác thực cho thấy loài Australopithecus giao phối với các loài khác.

Nhà nhân chủng học sinh học tại Đại học Cape Town ở Nam Phi, Rebecca Ackermann trong lần trả lời phỏng vấn hãng Live Science cho biết, "có bằng chứng hình thái phù hợp với sự lai tạo ở Australopithecus afarensis", đặc biệt là trong sự biến đổi ở răng. Nhưng những khác biệt này không thể được liên kết một cách thuyết phục với sự giao phối bằng các kỹ thuật ADN hiện tại vì hóa thạch của Australopithecine quá cũ để chứa ADN có thể sử dụng được. 

Có thể thấy dù đã phát hiện ra rất nhiều hóa thạch của Australopithecine afarensis trong nửa thế kỷ qua, nhưng các nhà cổ nhân chủng học vẫn còn nhiều việc phải làm để hiểu đầy đủ về thế giới mà Lucy OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á. Theo tin từ tờ Science Alert, những hóa thạch của Lucy đang được lưu giữ, bảo quản một cách tinh tế trong một két sắt đặt trên một chiếc bàn dài ở căn phòng đặc biệt tại Bảo tàng Quốc gia Ethiopia. Chúng bao gồm các di vật răng hóa thạch, mảnh hộp sọ, một phần xương chậu và xương đùi.

Người vượn này được một nhóm các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 do Donald Johanson, Jon Kalb, Maurice Taieb, Yves Coppens và Raymonde Bonnefille dẫn đầu phát hiện vào ngày 24/11/1974, tại vùng Afar thuộc Đông Bắc Ethiopia. 52 mảnh xương, chiếm khoảng 40% bộ xương của Lucy, vào thời điểm đó là bộ xương hoàn chỉnh nhất từng được tìm thấy và đã tạo nên một cuộc cách mạng về sự hiểu biết về tổ tiên của loài người.

Donald Johanson cho biết, vào thời điểm đó, "có sự quan tâm rộng rãi đáng kể đến nguồn gốc loài người". Những phát hiện của gia đình Leakey và các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 khác ở Nam Phi bắt đầu bổ sung vào câu chuyện về loài người, cho rằng tổ tiên ban đầu đã tiến hóa thành tư thế đứng thẳng hàng triệu năm trước ở châu Phi, sau đó là bộ não lớn và khả năng sử dụng công cụ. Nhưng những hóa thạch được khai quật cho đến lúc đó lại chỉ là những mảnh vỡ và chúng có niên đại không quá 1,75 triệu năm tuổi. Vì thế, phát hiện ra Lucy giúp thiết lập kỷ lục về độ tuổi và độ hoàn thiện, đồng thời xác nhận những ý tưởng về quá trình tiến hóa của con người sang đi thẳng đứng.

Bộ xương của Lucy ban đầu được gọi là A.L-288-1, ám chỉ đến Afar và vị trí địa lý của nó. Trong giới Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 ở Ethiopia, Lucy còn được gọi là Dinkinesh, có nghĩa là "bạn thật tuyệt vời" trong tiếng Amharic. Nhưng cuối cùng, các nhà nghiên cứu đã đặt biệt danh là Lucy theo bài hát "Lucy in the sky with diamonds" của ban nhạc The Beatles mà họ đã nghe sau khi ăn mừng khám phá mới lạ của mình. Ghép lại hàm dưới, các mảnh hộp sọ, đốt sống, xương sườn, cánh tay, xương chậu và chân, nhóm nghiên cứu đã phác thảo Lucy có vẻ là một người trưởng thành hoàn toàn, nhưng chỉ cao hơn 1 m và nặng khoảng 30kg. Các lớp đá núi lửa kẹp giữa các hóa thạch xác định bà có tuổi đời là 3,2 triệu năm.

Rồi dựa trên những mảnh vỡ còn sót lại của hộp sọ và những phát hiện khác tại Hadar, các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 cho rằng, Lucy dường như có bộ não nhỏ, cỡ tinh tinh và khuôn mặt nhô ra, nhưng phần còn lại của bộ xương cho thấy tư thế hoàn toàn thẳng đứng giống con người. Năm 1978, Donald Johanson và các đồng nghiệp chính thức xếp bà vào một loài mới - Australopithecus afarensis (loài vượn phương Nam từ Afar trong tiếng Latin) và tuyên bố bà là bằng chứng cho thấy tổ tiên của loài người đã đi bằng hai chân trước khi tiến hóa thành bộ não lớn. Lucy được cho là đã chết ở độ tuổi từ 11 đến 13 tuổi và có thể bị vấn đề về lưng vì có một đốt sống hơi biến dạng.

  • Darwin công bố lý thuyết tiến hoá Darwin công bố lý thuyết tiến hoá
  • Lưỡng Hà cổ đại – cái nôi của nền văn minh nhân loại Lưỡng Hà cổ đại – cái nôi của nền văn minh nhân loại
Huyền Chi

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.