Khóa học vô giá của Pyotr Đại đế

2/11/1721 là một dấu mốc cực kỳ đáng nhớ trong lịch sử nước Nga. Đó không phải là ngày lên ngôi của Pyotr (Peter trong tiếng Anh) Đại đế. Song, đó là ngày ông tuyên bố mình đã trở thành hoàng đế của toàn bộ các khu vực lãnh thổ Nga, sau khi kết thúc cuộc tranh hùng kéo dài 21 năm với đế quốc Thụy Điển trong tư cách người chiến thắng.

  • Hùng sư phương Bắc

Lễ tốt nghiệp đế vương

Đây không phải là khóa học đóng tàu nổi tiếng của Pyotr Đại đế, vốn đã được truyền tụng rất nhiều trong sách sử thế giới, khi ông giấu thân phận dưới cái tên Pyotr Mikhaylov để có được bốn tháng thâm nhập vào các xưởng đóng tàu của Công ty Đông Ấn Hà Lan, nhằm chuẩn bị thật kỹ lưỡng cho một nước Nga “hướng biển” và quật khởi.

“Khóa học” này chính là lời đúc kết của bản thân Pyotr I, sau khi “Đại chiến phương Bắc” kết thúc: “Đó là giai đoạn phải bỏ ra thời gian gấp ba lần để học xong một mái trường hy sinh bằng máu, đầy rẫy những nguy hiểm. Thông thường, chỉ cần học bảy năm là tốt nghiệp, nhưng chúng ta phải học ở nhà trường này với thời gian dài gấp ba lần. Ơn Chúa, thành tích tốt nghiệp của chúng ta có thể tốt hơn”.

peter-i.jpg -0
Nhà vua vĩ đại nhất trong lịch sử nước Nga.

Thời điểm ấy, năm 1721, sau hòa ước Nystad được ký giữa Nga và Thụy Điển ngày 30/8 (theo lịch cũ Julius, tức ngày 10/9 theo lịch mới), nước Nga sáp nhập thêm vào lãnh thổ của mình các vùng Livonia, Ingria, Estonia, Karelia, Vyborg… nghĩa là toàn bộ duyên hải biển Baltic cũng như Phần Lan. Những phần đất này, trước đây, nằm dưới quyền khống chế của đế quốc Thụy Điển – quyền lực địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá vừa vụt trỗi dậy dưới sự dẫn dắt của một bậc anh quân khác, Vua Charles (Karl) XII.

Karl XII, người từng mang quân tiến sâu vào châu Âu lục địa mong “tranh bá đồ vương” với liệt cường Anh, Pháp, Áo – Hung…, có lẽ cũng không mong muốn mình trở thành một “tấm gương” cho kẻ sau này truất phế hoàn toàn vị thế của mình. Song, đúng là như vậy. Tham vọng cũng như tầm nhìn chiến lược của Karl XII đã được Pyotr I thu nhận và “nâng cấp” lên một tầm mức cao hơn hẳn, để đến lượt mình biến nước Nga thành một đại cường phương Đông, mở toang các cánh cửa thông ra đại dương.

Ngày 30/11/1718, giữa khi “Đại chiến phương Bắc” còn đang diễn ra dữ dội, Karl XII đích thân dẫn quân công phá một pháo đài ở Na Uy, pháo đài Federiksten, và tử trận. Cái chết ấy trở thành một bước ngoặt, mà sau nó, đà thất bại của Thụy Điển trở nên rõ ràng đến không thể ngăn cản. Kể cả với sự tiếp sức của hải quân Anh, Thụy Điển cũng không thể chặn nổi những bước tiến sấm sét của quân Nga. Hải quân Nga đánh tan hạm đội Thụy Điển năm 1720, xóa đi mọi hy vọng lật ngược thế cờ từ phía địch thủ.

Đó là điểm kết thúc của một hành trình dài và vinh quang, nhưng cũng đầy gian nan trắc trở, bắt đầu từ khi Pyotr Đại đế chính thức độc chiếm ngai vàng nước Nga, ngày 8/3/1696. Trên hành trình đó, ông đã dẫn dắt quân đội Nga đánh bại cả đế quốc Thụy Điển lẫn đế quốc Ottoman.

“Hướng biển” và “đa phương hóa”

Nếu bắt buộc phải chọn chỉ duy nhất một nguyên nhân then chốt để Pyotr Đại đế được suy tôn là vị hoàng đế xuất sắc nhất lịch sử nước Nga, có lẽ “ứng cử viên” sáng giá nhất, không thể khác, là tư duy “hướng biển” của ông – điều tác động sâu sắc đến cả các quan điểm Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá cũng như quân sự trong suốt quãng thời gian ông tại vị.

Có quá nhiều câu chuyện đáng được nhắc đến trong cuộc đời hiển hách của Pyotr I, song có lẽ, căn bản tầm nhìn của vị “Đại đế” thực thụ đó khởi phát từ một trò chơi niên thiếu, khi ông mới 15-16 tuổi và đang bị “an trí” ở những ngôi làng ngoại ô Moskva – Preobrazhenskoe và Semyonovsky – trong vai trò là “Sa hoàng đệ nhị”, tức là một kiểu “Sa hoàng dự khuyết”.

3156_pyotr-dai-de-vi-hoang-de-caesar-vi-dai-cua-nuoc-nga.jpg -0
Bậc minh quân trẻ trung và dũng mãnh.

Pyotr được dạy dỗ bởi một thương nhân Hà Lan, Franz Timmerman, người mang đến cho ông những kiến thức đầu đời về số học, hình học, toán học, đạn đạo học…Timmerman và Pyotr tìm thấy một chiếc thuyền nhỏ mục nát kiểu Anh. Sa hoàng bé nhỏ vô cùng hào hứng được lái chiếc thuyền đó, trên quãng sông trước mặt. Về sau, chính Pyotr tôn vinh chiếc thuyền ấy là “Thủy tổ của hải quân Nga”, như cách tri ân niềm hứng khởi thơ ấu.

Từ con thuyền ấy, khi tập trung được quyền lực trong tay, một trong điều đầu tiên Pyotr nỗ lực thực hiện là hiện đại hóa hải quân Nga. Cũng chính bởi vậy, ông mới hóa thân thành “người lính Pyotr Mikhaylov” huyền thoại, trong chuyến viễn du kéo theo cả các trọng thần đi vòng quanh Tây Âu, nhằm thu nhận những kiến thức hàng hải quan trọng nhất.

Từ con thuyền ấy, từ năm 1703, Pyotr đã quyết định dời đô về Saint Petersburg, OK9 đã banh hẳn một kinh thành mới rộng lớn và hiện đại, trên vùng đất đầm lầy Ingria nằm ở rìa phía Nam vịnh Phần Lan. Với Saint Petersburg, ông mở cho nước Nga một cánh cửa vừa thông ra biển lớn, vừa hướng về trung tâm châu Âu lục địa. Đó không chỉ là một kinh đô thời chiến đặt ngay sát “tiền tuyến”, nhằm dễ tập trung và điều động binh lực, mà còn là môi trường thích hợp để tầng lớp quý tộc mới của nước Nga mới dưới tay ông rời khỏi những trầm tích quanh Moskva, đến gần châu Âu, tiếp cận các tri thức mới, thiết lập các mối quan hệ thương mại với thế giới bao la.

Từ con thuyền nhỏ ban đầu, Pyotr có Saint Petersburg. Từ tầm nhìn chiến lược “hướng biển” của ông, những làn gió cách tân và cả những khuynh hướng đa phương hóa thổi từ phương Tây vào nước Nga, vốn khá biệt lập trong những thế kỷ trước đó, bao gồm cả các lĩnh vực văn hóa, tri thức, quân sự, lập pháp.

Những dòng “chuyên gia” từ châu Âu nô nức đến Nga, qua ngả Saint Petersburg, và làm đủ mọi việc, từ đóng tàu, phục vụ trong quân đội, giảng dạy Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026, đến tổ chức các cơ sở sản xuất... Ở chiều ngược lại, Pyotr Đại đế cũng gửi rất nhiều người Nga ra nước ngoài học tập vào năm 1697-1698. Nhờ họ và nhờ sức ảnh hưởng của họ, Ok9 cab trò chơi casino phổ biến Nga được lay động, để biến đổi và thích ứng với thời cuộc.

Thí dụ điển hình cho tiến trình thay đổi và thích ứng ấy, không gì khác, là 21 năm Đại chiến phương Bắc với Thụy Điển. Giai đoạn đầu của cuộc chiến, quân Nga liên tục thảm bại, khi phải đương đầu với một đội quân thiện chiến bậc nhất châu Âu thời bấy giờ. Song, càng về sau, những guồng máy càng trở nên trơn tru, kỹ thuật quân sự cũng như tri thức chiến thuật của quân đội Nga càng lúc càng được hoàn thiện. Chắp cánh cho các yếu tố ấy là tiềm lực khổng lồ của một lãnh thổ mênh mông đang hừng hực sinh khí, được tiếp sức bằng tinh thần OK9 đã banh Oki9 Sòng bạc trực tuyến của một nhà cai trị thiên tài. Mặc dù, đôi khi ông vẫn thể hiện tính độc đoán thông qua các sắc lệnh hoàn toàn xuất phát từ suy nghĩ cá nhân, không qua bàn thảo với triều đình.

Không chỉ vậy, tính chất đa phương hóa trong những gì Pyotr Đại đế thực hiện còn hằn sâu ở cách ông thiết lập các mối quan hệ ngoại giao. Nếu ban đầu khi ông mới lên ngôi, không cường quốc nào muốn vì nước Nga mà thách thức can qua với Thụy Điển, thì ở trung kỳ và tàn cục cuộc chiến, nước Nga của Đại đế đã OK9 đã banh được quanh mình cả một liên minh, bao gồm:  Nga, Khối thịnh vượng chung Ba Lan - Lithuania, Sachchen và Vương quốc Đan Mạch - Na Uy.

“Khóa học binh lửa” kéo dài hơn hai thập kỷ, cuối cùng đã khép lại với một “lễ tốt nghiệp” rạng rỡ, như Pyotre tự đánh giá. Đó là điều mà không chỉ Karl XII, rất ít người có thể nghĩ đến, sau khi quân Nga thua tan nát ở trận Narva (19/11/1700), khi “Đại chiến phương Bắc” mới bắt đầu…

* Trước ngày 2/11/1721, tước hiệu của Pyotr I chỉ là Sa hoàng Nga. Song, kể từ ngày đó, ông được gọi là Hoàng đế và Đấng cầm quyền chuyên chính của toàn Nga, khi nước Nga đã chính thức được xem là Đế quốc Nga.

* Điều cực kỳ quan trọng trong thời gian Pyotr Đại đế nắm quyền là việc thần quyền do nhà thờ Chính thống giáo Đông phương nắm giữ đã hoàn toàn bị lép vế trước thế quyền, mà việc dời đô về Saint Petersburg, tách khỏi tòa Thượng phụ giáo chủ Moskva, cũng có ý nghĩa vô cùng thâm thúy.

  • Khóa học vô giá của Pyotr Đại đế ảnh 3 Có một ông vua rời ngai vàng làm cướp biển
  • Khóa học vô giá của Pyotr Đại đế ảnh 4 Đế chế kỳ lạ nhất lịch sử
Mây Linh

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.