Khám phá bí mật thành phố cổ Nakhon Ratchasima

Một phát hiện bất ngờ tại thành phố Nakhon Ratchasima, thủ phủ tỉnh Nakhon Ratchasima (Thái Lan) đã hé lộ lịch sử khu vực có niên đại hàng nghìn năm, vượt xa thời kỳ Ayutthaya. Ban đầu, cuộc khai quật do Cục Mỹ thuật thực hiện nhằm tìm kiếm dấu tích tường thành từ triều vua Narai (1656-1688), nhưng chỉ vài ngày trước khi dự án kết thúc, các nhà khảo cổ học đã phát hiện một hài cốt người tiền sử. Phát hiện thú vị này cho thấy một cộng đồng đã tồn tại từ rất lâu trước khi các đường hào quanh thành phố nổi tiếng này được OK9 đã banh.

  • Cuộc sống bí mật của Đại tá tình báo Lev Gavrilov

Bằng chứng đầu tiên từ bức ảnh chụp 70 năm trước

Năm 2024, GS.TS Santi Pailoplee từ Đại học Chulalongkorn ở Bangkok đã quyết định dẫn đầu một nghiên cứu mới ở thành phố cổ Nakhon Ratchasima, phía Đông Bắc Thái Lan. Theo GS.TS Santi Pailoplee, thành phố cổ Nakhon Ratchasima đã có lịch sử kéo dài hàng thế kỷ, được hình thành khi Vua Narai Đại đế cai trị Vương quốc Ayutthaya của khu vực này từ năm 1656 đến năm 1688 sau Công nguyên. Nhưng có vẻ như, Nakhon Ratchasima không phải là thành phố lâu đời nhất trên chính vùng đất của mình.

GS.TS Santi Pailoplee và nhóm nghiên cứu của Đại học Chulalongkorn tin rằng họ đã tìm thấy một thành phố thậm chí còn cổ hơn, nằm dưới khu vực trung tâm của khu định cư lịch sử này. Nguyên do là vì, từ việc phân tích các bức ảnh chụp trên không được thực hiện vào năm 1954, các nhà nghiên cứu đã phát hiện một bờ kè đất 4 mặt tuyến tính kéo dài về phía Bắc, phía Tây và phía Đông của kênh đào Takhong.

Quan sát thêm, các nhà nghiên cứu nhận định, bờ bè thẳng này nằm ngoài một con kênh và cách bờ kè tạo thành một hình gần vuông với con kênh, cho thấy đây là bằng chứng về một nền văn minh cổ đại.

Khám phá bí mật thành phố cổ Nakhon Ratchasima -0
Di vật và hiện vật của con người được tìm thấy tại địa điểm khai quật. Ảnh: Cục Mỹ thuật.

Kết hợp các bức ảnh với những hoạt động đã biết trước đó của hai dòng suối trong khu vực, nhóm nghiên cứu từ Đại học Chulalongkorn xác định thêm rằng, dòng chảy của hai con suối trùng khớp với các tuyến đường thủy gần các cộng đồng Thái Lan cổ đại khác, đã tạo ra các bờ kè tương tự để hướng dòng nước, có thể là về phía các khu định cư cổ đại gần đó như một phần của hệ thống kênh thoát nước.

Theo nhóm nghiên cứu, trong khi các đoạn bờ kè phía Tây và phía Đông hiện chồng lên hào nước của thành phố, một trong những bờ kè cuối cùng đã bị biến thành đường Chompol - tuyến đường chính cắt qua trung tâm của thành phố cổ từ Cổng Chumphon ở phía Tây đến Cổng Phon Lan ở phía Đông. Con đường này có thể là ranh giới phía Nam của cộng đồng cổ đại trước khi thành phố cổ Nakhon Ratchasima được thành lập.

GS.TS Santi Pailoplee nói: "Đê phía Nam có thể đã được chuyển đổi mục đích sử dụng từ chức năng ban đầu là điểm đánh dấu ranh giới cộng đồng thành con đường trung tâm chính của thành phố cổ Nakhon Ratchasima". Việc kiểm tra sâu hơn các đặc điểm địa lý của khu vực cho thấy rằng, đê có thể đã hướng dòng nước về phía các khu định cư cổ đại khác ở Đông Bắc Thái Lan, chẳng hạn như các khu định cư ở các tỉnh Buriram và Sakon Nakhon. Trong mùa lũ, nước từ Lam Takhong cổ có thể đã bị đê chặn lại và chuyển hướng chảy qua các kênh thoát nước hẹp hơn, một mô hình dẫn đến xói mòn và hình thành các vùng đất thấp sau này trở thành ao hoặc đầm lầy, chẳng hạn như hồ Assadang ngày nay.

Cũng theo giả thuyết này, cộng đồng cổ đại gần như là một hình vuông chứ không phải hình chữ nhật. Điều này có ý nghĩa quan trọng bởi trong nền văn hóa Khmer cổ đại, các hồ chứa nước thường có hình chữ nhật (với tỷ lệ 1:2 trong hầu hết mọi trường hợp), trong khi các thành phố thường được bao quanh bởi hình vuông.

GS.TS Santi Pailoplee cho biết thêm rằng, nhóm nghiên cứu đã đo thành phố cổ này và phát hiện ra rằng kích thước của nó rộng 2km và dài 1,6km (diện tích là 3,2km2). Nghĩa là, khu định cư này không chỉ có khả năng là một cộng đồng mà còn có diện tích lớn gấp đôi thành phố cổ Nakhon Ratchasima và lớn hơn các cộng đồng cổ đại khác từng được phát hiện trước đây trong khu vực.

Phát hiện này đã dẫn đến những câu hỏi liên quan đến mốc thời gian của Nakhon Ratchasima, ngụ ý rằng khu vực này có thể đã là một khu định cư quan trọng sớm hơn so với suy nghĩ trước đây. Tuy nhiên, Giáo sư Tiến sĩ San GS.TS Santi Pailoplee vẫn cảnh báo rằng những phát hiện này dựa trên dữ liệu cảm biến từ xa và cần phải khảo sát khảo cổ học và khai quật để xác nhận cách giải thích.

Phát hiện khảo cổ chấn động

Từ thông tin của nhóm nghiên cứu Đại học Chulalongkorn, Cục Mỹ thuật thuộc Bộ Văn hóa Thái Lan đã khởi xướng một dự án khảo cổ mới tại thành phố cổ Nakhon Ratchasima với mục đích tìm kiếm tàn tích của bức tường thành phố từ thời Vua Narai Đại đế cai trị Vương quốc Ayutthaya. Đáng chú ý là vài ngày trước khi dự án kết thúc theo lịch trình, các nhà khảo cổ học đã có một khám phá đáng kinh ngạc - khai quật được một hộp sọ người. Sau đó, Cục Mỹ thuật quyết định kéo dài dự án khảo cổ và các nhà khảo cổ đã phát hiện ra 3 bộ xương, cùng với nhiều lễ vật được chôn cất cùng, trong đó có đồ gốm Phimai Black và đồ trang sức bằng vàng - những hiện vật đặc trưng của nền văn hóa thời kỳ đồ sắt tiền sử.

Khám phá bí mật thành phố cổ Nakhon Ratchasima -0
Khu vực khảo cổ (nhìn từ trên cao) được mở cửa cho công chúng. Ảnh: Cục Mỹ thuật.

Sau đó, khi dùng phương pháp định tuổi bằng nhiệt phát quang, các nhà khảo cổ học xác nhận địa điểm này là một nghĩa trang cổ đại, có niên đại từ 2.400 đến 1.500 năm. Phát hiện đáng chú ý này đạt được chỉ trong vòng 17 ngày khai quật, đã làm sáng tỏ đáng kể quá khứ tiền sử của khu vực. (Nhiệt phát quang là sự phát xạ ánh sáng của một chất bán dẫn hoặc điện môi đã được chiếu xạ trước đó khi bị nung nóng. Ngay từ những năm đầu thập kỷ 30 của thế kỷ XX, các nghiên cứu về hiện tượng nhiệt phát quang đã được thực hiện và ngày nay nó được phát triển thành một phương pháp áp dụng nhiều trong nghiên cứu vật liệu, đo liều bức xạ và tính tuổi khảo cổ).

Chưa hết, đến đầu năm 2025, các cuộc khai quật lại được tiến hành ở gần Cổng Phon Lan ở phía Đông thành phố cổ Nakhon Ratchasima. Đến ngày 25/1, các nhà khảo cổ học từ Văn phòng Mỹ thuật Khu vực 10 đã phát hiện thêm 3 bộ xương người khác, cùng với các bình và vòng tay được chôn bên cạnh chúng. Ba bộ hài cốt được tìm thấy lần này ở độ sâu từ 120m đến 200m. Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP khai quật tại địa điểm này đã kết thúc vào ngày 12/2. Ước tính ban đầu cho rằng địa điểm này có niên đại từ 2.500 đến 4.000 năm.

Trong quá trình khai quật, Cổng Phon Lan cũng đóng vai trò là trung tâm học tập tạm thời, mở cửa cho công chúng trong một thời gian giới hạn. Du khách, bao gồm cả sinh viên và những người đam mê lịch sử, được mời đến khám phá địa điểm khai quật, quan sát cận cảnh những bộ xương người tiền sử đích thực. Đồng thời, một cuộc triển lãm cũng được tổ chức với sự hướng dẫn từ các chuyên gia của Cục Mỹ thuật.

Học giả và sử gia người Thái Tongthong Chandransu khi đến thăm địa điểm này nói: "Từ những gì tôi quan sát được hôm nay, kết hợp với triển lãm, giờ tôi hiểu rằng khu vực này đã có người OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á cách đây ít nhất khoảng 1.500 năm. Khu định cư này tồn tại cho đến gần buổi bình minh của kỷ nguyên lịch sử - có thể là cuối thời đại đồ sắt”.

Cho đến nay, các cuộc khai quật ở thành phố cổ Nakhon Ratchasima đã giúp phát hiện 11 bộ xương người cùng với đồ gốm, đồ trang trí (bao gồm cả những miếng vàng có độ tinh khiết khoảng 80%) và nhiều hiện vật khảo cổ khác. Những đồ vật này được cho là sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quá khứ của Thái Lan. “Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP khai quật cực kỳ tỉ mỉ. Tôi đã chứng kiến quá trình khai thác và bảo quản cẩn thận một tấm vàng nhỏ, nhỏ đến mức có thể dễ dàng bị bỏ sót. Mảnh nhỏ này có thể cung cấp những hiểu biết về các giá trị và lối sống của thời đại đó. Sự tận tụy của những nhà khảo cổ học đảm bảo rằng chúng ta không chỉ khám phá ra các hiện vật mà còn cả những câu chuyện lịch sử sâu sắc khó tìm thấy ở nơi khác”, Học giả và sử gia Tongthong Chandransu viết trên trang Facebook của mình.

Nakhon Ratchasima là một thành phố hiện đại, năng động và cũng là nơi lưu giữ những trang sử hào hùng của Thái Lan. Nằm ở vùng Đông Bắc, cách thủ đô Bangkok khoảng 260km, Nakhon Ratchasima từng là một phần của Vương quốc Lào trước thế kỷ 19. Trước thế kỷ 14, khu vực Nakhon Ratchasima nằm dưới quyền thống trị của đế chế Khmer và được gọi bằng tiếng Khmer là Angkor raj.

Vua Narai Đại đế cai trị Vương quốc Ayutthaya của khu vực này từ năm 1656 đến năm 1688 sau Công nguyên đã ra lệnh OK9 đã banh một thành phố mới trên địa điểm này để làm thành trì ở biên giới phía Đông Bắc của Ayutthaya. Nakhon Ratchasima sau đó đã được nhắc đến trong các biên niên sử và tài liệu pháp lý như một thành phố hạng hai của Vương quốc Ayutthaya. Một thống đốc hoàng gia cai trị thành phố theo phương thức cha truyền con nối.

Sau khi giai đoạn cuối cùng của vương quốc Ayutthaya kết thúc vào năm 1767, một người con trai của Vua Boromakot đã cố gắng lên ngôi cai trị, nắm quyền kiểm soát Nakhon Ratchasima và các tỉnh phía Đông. Vua Taksin của Vương quốc Thonburi (1768 - 1782) đã cử hai vị tướng là anh em Thong Duang và Boonma đến đánh bại vị hoàng tử này vào năm 1768. Thong Duang sau đó trở thành Vua Rama I của vương quốc và Nakhon Ratchasima trở thành thành trì chiến lược ở biên giới phía Đông Bắc.

Nakhon Ratchasima tiếp tục là một trung tâm Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá và OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao quan trọng ở khu vực Đông Bắc trong cuộc cải cách hành chính Monthon vào cuối thế kỷ 19. Từ năm 2005, Nakhon Ratchasima trở thành thành phố lớn thứ 3 của Thái Lan và thu hút rất đông khách Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá trong và ngoài nước.

  • Có một cuộc chiến bí mật từ hạt nhân đến AI Có một cuộc chiến bí mật từ hạt nhân đến AI
Chu Nguyễn

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.