IELTS: Ngành công nghiệp “bí hiểm” trị giá tỉ USD

Cuốn sách nào bán chạy nhất chỉ sau Kinh Thánh? Harry Potter ư? Nhà giả kim ư? Hay Chúa tể của những chiếc nhẫn? Có lẽ vậy. Nhưng tôi thì ngờ rằng trong danh mục những cuốn sách bán chạy nhất mọi thời đại đang liệt kê thiếu những cuốn sách dạy kỹ năng IELTS - kỳ thi kiểm tra năng lực tiếng Anh phổ biến nhất thế giới.
  • Ngành “công nghiệp” đẻ thuê trị giá 2 tỷ USD ở Ấn Độ có thể bị phá sản

Để đi du học (kể cả là du học ở Pháp), bạn phải lấy bằng IELTS học thuật. Để nhập cư tới những quốc gia nói tiếng Anh như Mỹ, Canada, Anh, Australia, New Zealand - bạn cũng phải qua kỳ thi IELTS tổng quát. Vị cựu Tổng Thư ký Liên Hợp quốc Ban Ki Moon từng nói rằng: “Sự nhập cư là một biểu hiện cho niềm khát khao của con người đối với nhân phẩm, với sự an toàn, với một tương lai tốt đẹp hơn. Nó là một phần của kết cấu dệt nên Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, một phần trong sự tựu thành một đại gia đình nhân loại”.

Còn IELTS là một phần của kết cấu dệt nên sự nhập cư (ít nhất là sự nhập cư hợp pháp). Bên cạnh đó, không biết các quốc gia khác ra sao nhưng riêng ở Việt Nam, với các sinh viên chuyên ngành ngoại ngữ, để tốt nghiệp, họ cũng bắt buộc phải có bằng IELTS đạt một điểm số nhất định.

Mỗi năm có khoảng 5 triệu người trên khắp thế giới thi IELTS. Những người này phân bố ở hơn 140 quốc gia. Đó thực sự là một cộng đồng vô cùng đa dạng.

Những bộ sách IELTS luôn được săn lùng.
Những bộ sách IELTS luôn được săn lùng.

Một cách cơ bản, IELTS trải điểm số từ 0-9. Và cũng như trong bóng đá, các cầu thủ nói chung vừa ganh tị vừa ngưỡng mộ cú đá phạt trực tiếp của Messi như thế nào, hay trong quần vợt, các đấu thủ mắt chữ O mồm chữ A mỗi khi Federer chơi một cú đánh bóng qua hai chân như thế nào thì trong thế giới của IELTS, những người đạt điểm 8.5 hay 9.0 từa tựa “huyền thoại” trong mắt những thí sinh khác như thế đấy. Họ được coi là những bậc thầy về tiếng Anh và nếu muốn, họ dễ dàng trở thành giáo viên đi dạy.

Dạy IELTS là một nghề ở Việt Nam. Không phải dạy ngoại ngữ chung chung mà chuyên biệt hóa thành dạy IELTS và không thể đếm được số lượng trung tâm luyện thi IELTS ra đời, cũng phổ biến không khác gì luyện thi đại học, thậm chí có những lớp được yêu thích đến nỗi ai muốn học phải đặt số xếp hàng trước vài tháng trời.

Khi Socrates được khuyên rằng ông nên thu tiền cho những cuộc đối thoại vô giá của mình như khi ông bán đi một món đồ quý giá, Socrates đã đáp lại rằng, bán đi sắc đẹp thì chẳng khác nào mại dâm và trí tuệ thì cũng như sắc đẹp vậy, nó không nên được đổi chác bằng tiền bạc. Nhưng, thời của Socrates đã đi xa thật xa và trong thế giới ngày nay, trí tuệ cũng là một dạng hàng hóa, dạng hàng hóa cao cấp nhất và trí tuệ cũng nên được rao bán để làm giàu cho chủ nhân của mình - đó là điều hoàn toàn chính đáng, cho đến khi những trí tuệ giả tạo cũng được tô vẽ, trang trí, tiếp thị rồi đem rao bán.

Những ngày qua, liên tiếp những vụ việc gây chấn động cộng đồng học - dạy - thi IELTS ở Việt Nam khi một số tên tuổi nổi bật bị tố cáo là gian lận hay nói dối. Một nữ giáo viên nổi tiếng với hàng chục ngàn người theo dõi tự quảng bá mình đạt điểm số 8.0, cô còn đưa ra bằng chứng về bảng điểm của mình. Thế nhưng, hóa ra bảng điểm ấy chỉ là một Ok986 giải trí mỗi ngày Photoshop và cô chỉ đạt khoảng 6.5 đến 7 điểm.

Nhiều người chỉ ra, nữ giáo viên này thường xuyên dạy sai kiến thức cho học sinh. Một thầy giáo viết sách dạy IELTS 9.0 nhưng điểm thi chỉ đạt 6.5. Kinh khủng hơn nữa, có những người chưa từng đi thi IELTS nhưng vẫn mở lớp dạy, thậm chí vẫn viết sách về những “bí kíp” đi thi - cuốn sách ấy lại còn là sách bán chạy trong khoảng thời gian dài!

Nghĩ về thu nhập rất lớn mà những người này đã kiếm được trên sự ngây thơ của khách hàng, đây còn có thể gọi đó là gì nữa ngoài một sự lừa dối, một sự lừa đảo trắng trợn - về mặt luật pháp, hay một tội ác - về mặt đạo đức? Nói như nhà hoạt động Ok9 cab trò chơi casino phổ biến Malcolm X thì “Ok986 tải ứng dụng là tấm hộ chiếu dẫn đến tương lai, bởi ngày mai thuộc về những người đã chuẩn bị cho nó từ ngày hôm qua”. Nhưng một khi người thầy giáo phát đi những kiến thức sai lệch thì có khác gì tước đi tấm hộ chiếu vào tương lai của con người? Người thầy giáo đó đã làm hỏng một thế hệ, theo đúng nghĩa đen.

Người thầy giáo đã làm hỏng một thế hệ, đó cũng là lời buộc tội mà thầy giáo Keating trong bộ phim Dead poet society phải gánh chịu, bởi trong một ngôi trường nam sinh kỷ luật thép nơi mỗi đứa trẻ chỉ là con rối trong tay bố mẹ chúng cùng nền Ok986 tải ứng dụng hà khắc tước đoạt tự do thì Keating là người đầu tiên cho chúng nếm trải tự do, thơ ca và cuộc sống. Ông bị đuổi việc sau khi bị buộc tội là nguyên nhân gián tiếp dẫn đến vụ tự sát của một học trò.

Keating chẳng dạy điều gì sai nhưng lại rơi vào bi kịch. Trong khi đó, có những người đang ngày ngày lừa dối người khác nhưng lại kiếm lời, lại làm giàu từ đó. Tôi vốn không tin những cuốn sách dạy “làm giàu không khó” nhưng trong một số trường hợp, dường như làm giàu đúng là không khó.

Thực ra thì trong bất cứ ngành nghề nào, cũng không thể tránh khỏi những kẻ gian dối. Vấn đề là chính IELTS trung thực đến đâu?

Ra đời vào khoảng thập niên 80 của thế kỷ trước, IELTS nhanh chóng trở thành một bài thi được chấp nhận rộng rãi và hầu như không có đối thủ cạnh tranh ngoại trừ TOEFL iBT và bạn có thể so sánh chúng giống như là Cocacola và Pepsi vậy. Thậm chí còn hơn cả thế, chúng không chỉ là hai ông lớn trong ngành của mình mà còn là hai ông lớn gần như duy nhất, không ai có đủ khả năng để chen chân vào.

Chứng chỉ IELTS được khoảng 10.000 tổ chức trên 140 quốc gia công nhận, theo thông tin từ Hội đồng Anh, đơn vị đứng sau kỳ thi này.
Chứng chỉ IELTS được khoảng 10.000 tổ chức trên 140 quốc gia công nhận, theo thông tin từ Hội đồng Anh, đơn vị đứng sau kỳ thi này.

Chi phí cho một bài thi IELTS rơi vào khoảng hơn 200 USD và bạn thử nhân lên với con số 5 triệu người thi mỗi năm, sẽ là bao nhiêu? Có thể nói IELTS đã trở thành một ngành công nghiệp với giá trị lên tới cả tỉ USD và chắc chắn là nhiều hơn thế, vì đây mới tính đến doanh thu từ việc thi cử, trong khi đó hàng triệu đầu sách luyện thi IELTS được bán ra mỗi năm, hàng ngàn lớp dạy IELTS được mở ra trở thành sinh kế của bao nhiêu con người.

Điều đó không có gì là đáng để lên án nhưng vì IELTS gần như là một thứ độc quyền (nếu bạn muốn sống ở Anh chẳng hạn, bạn không có cách nào khác là thi IELTS) - nên Hội đồng Anh và IDP (những đơn vị đứng sau IELTS) có thể đơn phương đặt ra một mức giá. “Đáng tiếc là toàn bộ hệ thống này đã biến thành một ngành OK9 thể thao xanh chín nhằm kiếm lời”, ông Navdeep Singh - một ứng viên thượng nghị sĩ đại diện cho bang Queensland (Australia) từng lên tiếng.

Không chỉ ông Singh cảm thấy có điều gì đó bất cập với IELTS mà trên change.org, một nền tảng được lập ra với mục đích tạo không gian cho mọi người trên khắp thế giới gửi kiến nghị của mình, nhiều người dùng đã lên tiếng, cho rằng IELTS chỉ là một chiêu thức OK9 thể thao xanh chín vì lợi nhuận.

Nếu bạn đã từng thi IELTS, bạn hẳn cũng biết dù bạn được bao nhiêu điểm đi chăng nữa, cái mà bạn nhận được cũng chỉ là điểm số của bạn chứ không phải là nhận xét từ người chấm hay lý do vì sao bạn nhận được số điểm đó. Cách duy nhất để một thí sinh biết điều đó là trong trường hợp tòa án có lệnh. Và nếu bạn muốn phúc khảo, bạn phải nộp một số tiền lớn tương đương khoảng 80% với việc thi lại - nhưng ai sẽ là người giám sát việc phúc khảo thực sự được diễn ra?

Đề thi của IELTS cũng không được tiết lộ một cách chính thức dù đã thi xong, bạn chỉ có thể đợi những người đi thi về kể lại và được biết, đề thi IELTS cũng có rất nhiều những lỗi logic có thể gây mất tập trung đối với những người đi thi. Nhưng, họ có thể làm gì? Họ không thể làm gì cả. IELTS giống như một trò chơi mà một khi đã bước vào, bạn buộc phải tuân thủ mọi quy tắc nó đặt ra, một hệ thống nơi không ai có thể len lách hay nhúc nhích, bạn không được quyền hỏi tại sao lại như thế, bạn chỉ có thể chấp nhận có những lỗi sai của nó và không ai đền bù cho bạn chuyện ấy.

Với một nền công nghiệp mà tự thân sản phẩm cốt lõi đã đầy “bí hiểm” và thiếu minh bạch như vậy, có lẽ cũng là quá đáng khi khi đòi hỏi sự minh bạch ở những sản phẩm vệ tinh.

Để trừng phạt loài người vì đã xây tháp Babel đến tận thiên đường, Chúa đã trừng phạt con người bằng cách khiến họ không thể hiểu ngôn ngữ của nhau. Nhưng có lẽ đến Chúa cũng không ngờ được, sự khác biệt ngôn ngữ chẳng những không khiến con người chùn bước, nó còn được con người biến thành một công cụ làm giàu hiệu quả cho một bộ phận thiểu số. Con người muôn năm!

Hiền Trang

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.