Huyền thoại của đêm trường

Không phải ngẫu nhiên mà thời kỳ Trung Cổ ở châu Âu lại thường được nhắc đến với nhiều sự ghê sợ đến vậy.
  • Thế giới hồi giáo trước các cuộc thập tự chinh: Định dạng cho nghìn năm

Để rồi khi đêm trường mịt mù ấy kết thúc, những thời kỳ kế tiếp được trân trọng gọi bằng những cái tên làm tôn bật sự đối lập: thời kỳ Phục Hưng, rồi đến Kỷ nguyên Khai sáng. 

Muốn hình dung về sự ngột ngạt dưới ách cai trị thần quyền của Giáo hội Thiên Chúa giáo La Mã (Roman Catholic) thời kỳ đó, có lẽ ta chỉ cần đọc về hành trạng của một người: Đại pháp quan Tòa án dị giáo Tây Ban Nha Tomas de Torquemada.

Tiền bối của… Adolf Hitler

Nếu cùng sống trong một thời đại, và cùng sở hữu những công cụ quyền lực tương đương, Tomas de Torquemada nhất quyết sẽ không chịu kém cạnh vị độc tài của nước Đức Quốc xã về lòng căm ghét người Do Thái.

Còn hơn cả Adolf Hitler, vị Đại pháp quan Tòa án dị giáo Tây Ban Nha kia đã qua đời năm 1498 một cách vô cùng thanh thản, tại tu viện của mình ở Avila. Bởi vì, không như Hitler, những giấc mơ bạo tàn của Tomas de Torquemada đều đã được hoàn tất ngay từ khi ông ta còn sống.

Dưới sự tác động không mệt mỏi và không một chút xót thương của ông ta, đến ngày 30-3-1492, toàn bộ mọi người gốc Do Thái đều đã bị trục xuất khỏi Tây Ban Nha. Điều đó cũng có nghĩa là “nhờ” Tomas de Torquemada, đạo Do Thái – vốn đã hiện hữu hàng trăm năm trên bán đảo Iberia – đã bị tận diệt. Toàn vương quốc chỉ còn duy nhất một lựa chọn: Trở thành tín đồ Thiên Chúa giáo.

Đó là sứ mệnh mà Tomas de Torquemada tự mang lên vai mình cả đời, và dùng cả đời để phụng sự. Với nhiệt huyết đầy dã tâm cũng như lòng cuồng tín điên khùng, ông ta nghiền nát mọi kẻ dám không khuất phục nhà thờ.

Những nạn nhân bị đưa tới giàn thiêu.
Những nạn nhân bị đưa tới giàn thiêu.

Tomas de Torquemada là cả một huyền thoại đen. Hình ảnh vị thầy tu với đôi mắt trũng sâu trong tấm áo chùng đen của dòng Dominic ấy có thể gieo rắc nỗi sợ hãi cho bất cứ ai trên toàn cõi Tây Ban Nha, kể cả nhà vua Ferdinand lẫn Nữ hoàng Isabella.

Tuy nhiên, một cách công bằng, Tomas de Torquemada không phải người khai sinh ra tòa án dị giáo. Đó là một thiết chế bạo lực đã được các giáo hoàng La Mã thiết lập kể từ đầu thời Trung Cổ, khi một phong trào phản kháng tôn giáo bùng nổ ở Albigenssian, miền Nam nước Pháp. 

Giới quý tộc đứng về phía nhà thờ, với đầy đủ binh lính và vũ khí, nhưng dù vậy, việc diệt trừ tận gốc các mầm mống dị giáo vẫn là một Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP khó khăn. Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP ấy đòi hỏi những con người “đặc biệt”. Tòa án dị giáo ra đời, và tín đồ dòng tu Dominic – những người trực tiếp chiến đấu chống lại dân dị giáo Albigensian – được chọn làm “bầy chó săn của Chúa”. Họ sẵn lòng thiêu sống bất cứ kẻ dị giáo tội nghiệp nào lọt vào tay mình.

Và Tomas de Torquemada là một nhân vật kế thừa xuất sắc truyền thống ấy. Trở thành Đại pháp quan Tòa án dị giáo Tây Ban Nha, ông ta nâng mức độ tàn bạo cùng sự mẫn cán của dòng Dominic lên một tầm cao mới.

Cuộc chiến chống lại các conversos

Conversos là một danh từ cổ, chỉ những người Do Thái đã cải sang Thiên Chúa giáo. Tuy nhiên, giáo hội và không ít giáo đồ Tây Ban Nha vẫn cho rằng các conversos ấy vẫn lén lút trung thành với tôn giáo cha ông của mình. Họ chỉ giả vờ cải đạo để che mắt thế gian và tự bảo vệ sinh mạng, sau những cuộc thảm sát đẫm máu khoảng năm 1932 – khi những người Do Thái bị buộc tội gây nên cuộc nội chiến Castilla.

Bên cạnh đó, các conversos thường là giai tầng có trình độ học thức cao nhất ở Tây Ban Nha. Cũng nhờ vậy, họ dễ dàng chi phối cả các hệ thống hành chính lẫn những guồng máy thương nghiệp. Họ có những con nợ là các bậc đế vương. Họ giàu có, họ nhiều ảnh hưởng, họ khác biệt so với phần đông dân chúng. Và bởi vậy, họ bị đám đông ghen tị, còn giáo hội thì căm ghét.

Năm 1465, Nữ hoàng Isabella đăng quang, trở thành quân chủ của Castilla. Trong đám quần thần bên cạnh bà, rất nhiều  người không quên nhắc nhở hằng ngày về nhiệm vụ phải chống lại các conversos, và Tomas de Torquemada cũng có mặt ở tập hợp ấy. 

Sinh năm 1420, lúc đó ông ta là một trong những người thân tín nhất của Nữ hoàng, bởi ông chính là linh mục rửa tội cho Isabella khi còn là công chúa. Và từ nhỏ, vị công chúa ấy đã bị Torquemada truyền vào lòng thù hận với các connversos.

Đối với Torquemada, tín đồ Hồi giáo hay tín đồ Do Thái không hẳn là những kẻ dị giáo đáng ghét nhất. Chỉ các conversos – những kẻ bị ông ta nghi ngờ không trung thực với niềm tin vào Chúa – mới là đối tượng nguy hiểm nhất, và đáng bị trừng phạt nhất.

Cuộc chiến chính thức bắt đầu ngày 18-3-1478. Một chàng trai Thiên Chúa giáo yêu một cô gái thuộc gia đình conversos, lẻn đến nhà người yêu trong đêm với mong muốn làm cô bất ngờ. Song, chính anh ta lại sửng sốt khi thấy các gia đình conversos tụ tập để tổ chức lễ Vượt qua của Do Thái giáo. Anh ta loan tin, và nỗi căm phẫn bùng dậy. 

Cả Isabella lẫn Torquemada cùng nhiều trọng thần khác nhất trí rằng đây là một sự sỉ nhục. Một sắc lệnh của Giáo hoàng được thỉnh cầu, và được ban, để chỉ định hai quan tòa dị giáo tại vương quốc Castilla. Miguel de Morillo và Juan de San Martin, hai thầy tu dòng Dominic, được chọn. Đứng sau họ, điều khiển họ, dĩ nhiên là Tomas de Torquemada.

Những đài thiêu người nhanh chóng được xây. Ngày 6-2-1481, 6 conversos đầu tiên bị thiêu sống. Đến ngày 4-10-1481, con số này đã là 290 người. Mọi conversos đều không được phép rời nơi cư trú. Họ phải chờ đợi đến lượt mình bị hành hạ, và bị sát hại.

Tomas de Torquemada (1420-1498) - huyền thoại đen của đêm trường Trung Cổ .
Tomas de Torquemada (1420-1498) - huyền thoại đen của đêm trường Trung Cổ .

Tháng 2-1482, Tomas de Torquemada chính thức được bổ nhiệm làm quan tòa dị giáo. Ông ta không giấu mình trong bóng tối sau ngai vàng nữa, mà đường hoàng tiến lên tuyến đầu. Ông ta cho thành lập hàng loạt các ban điều tra, hoành hành tại 8 thành phố lớn nhất của vương quốc Castilla. Một năm sau, 1483, Tổng tòa án dị giáo Tây Ban Nha được thành lập. Torquemada, dĩ nhiên, trở thành Đại pháp quan, tập trung toàn bộ sức mạnh của guồng máy đó trong tay mình.

Đó là một kẻ bị ám ảnh bởi sự thuần khiết của giống nòi. Nhờ Torquemada, chuyện “bất cứ ai mang trong mình dòng máu Do Thái đều sẽ bị cấm nắm giữ các chức vụ công và đều sẽ bị tố giác” trở thành một sắc luật. Ông ta thậm chí sẵn sàng kết tội mà không dựa trên điều gì ngoài lòng hận thù xương tủy. Có những ngày, năm 1485, Torquemada cho thiêu sống đến 50 người ở một thành phố.

Những chỉ dấu cho thấy một người có thể là conversos được Torquemada ghi chép kỹ lưỡng, từ cách rửa tay trước khi cầu nguyện hay chất liệu trang phục vào ngày thứ Bảy, để tập hợp thành một cuốn sách bỏ túi nhằm phát hành rộng rãi đến mọi tầng lớp.

Với Đại pháp quan Tomas de Torquemada, tố giác trở thành một phần tất yếu của OK9giaitri đăng nhập. Nó được thực hiện trên diện rộng, và dĩ nhiên nó trở thành công cụ tuyệt vời để trả thù riêng hoặc loại trừ đối thủ. Đã bị tố giác là bị tra khảo, đã bị tra khảo là chắc chắn phải nhận tội. Ở Castilla, trong suốt những năm 1480, có tới hơn 1.500 người bị thiêu sống bởi những tố giác vô căn cứ, hay những bằng chứng giả.

Đến khi Isabella kết hôn với vua Ferdinand của vương quốc Aragon, hợp nhất Tây Ban Nha, quyền lực của Torquemada lại càng trở nên ghê gớm. Các tòa án dị giáo vươn vòi bạch tuộc đến khắp các dải biên cương Valencia, Catalonia, Andalusia… nhấn chìm hàng trăm nghìn gia đình, không chỉ là những conversos. 

Isabella và Ferdinand, do vẫn còn cần tiền vay mượn từ người Do Thái cũng như các conversos để tiến hành chiến tranh chống người Moors Hồi giáo tại Granada, hơi khiếp hãi trước sự tàn bạo của Torquemada. Tuy nhiên, đến khi thu hồi được Granada, không còn lý do gì để nương tay nữa.

Chuyện kể rằng, có một người hầu cận muốn đóng vai trò trung gian, đề nghị chuộc sắc lệnh trục xuất người Do Thái bằng một khoản tiền khổng lồ dâng lên Ferdinand và Isabella. Nhưng, không hiểu sao, Torquemada biết tin. Ông ta nhảy bổ vào hoàng cung, quăng ra 30 đồng vàng, và thét lớn: “Judas (người Do Thái bị kết tội trong Kinh Thánh) đã bán Chúa bằng đúng số tiền này đấy!”.

Hai bậc quân vương, khi nghe những lời đó, chỉ còn có thể cúi đầu…

* Cách tra tấn quen thuộc nhất của các tòa án dị giáo dưới tay Torquemada là buộc kẻ bị tố giác vào một bánh xe cỡ lớn, ở dưới có một ống thổi lửa. Bất cứ ai cũng sẽ nhận tội, chỉ để thoát được sự đau đớn ấy. Bên cạnh đó, còn rất nhiều dụng cụ tra tấn được phát minh, như dụng cụ kẹp ngón tay, kéo căng các khớp xương, rạch xẻ da thịt…Những người thuộc gia đình bị tố giác mà đã qua đời còn có thể bị đào xương lên để đốt.

* Khi bị tố giác, tù nhân của các tòa án dị giáo hầu hết đều sẽ bị tước đoạt hết tài sản. Nghèo đói cùng cực khi được trả tự do, ở một khía cạnh nào đó, đã là may mắn, bởi con cái của rất nhiều gia đình conversos đã chết đói.  Ở chiều ngược lại, không ít quan toà dị giáo đã trở nên giàu có, bởi luôn luôn có cơ hội nhét chặt túi của mình.

Đông Quân

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.