Chứng muộn phiền ám ảnh người chuyển giới

Những năm tháng tiểu học, khi các bạn trong lớp nói về ước mơ muốn trở thành siêu nhân, bác sĩ, hay thầy giáo, thì An, người đang làm trong lĩnh vực thiết kế, chỉ thầm khao khát trở thành... con gái.
  • Bị kì thị khiến người chuyển giới "bấp bênh" việc làm
  • Bình đẳng cho người chuyển giới

An bị thu hút bởi những cuốn truyện tranh, đồ chơi, cặp sách, búp bê có màu hồng, đỏ, hoặc tím. Bẩm sinh là con trai, nhưng cậu thích để tóc dài, nuôi móng tay, và thi thoảng khi ở nhà một mình, An thoa son, đánh phấn và khoác váy của người chị. Nhận thấy biểu hiện "đặc biệt" của con trai, bố mẹ cậu, vốn là những bậc giáo viên nghiêm khắc, đã răn đe, trừng phạt, rồi khuyên bảo, nịnh nọt bằng đồ chơi ô tô, máy tính riêng đánh game, thuê thầy dạy bóng đá… nhưng tất cả đều trở nên xa lạ với An.

Bước vào tuổi dậy thì, cậu luôn cảm thấy bức bối, khó chịu với những chiếc ria mép mọc lún phún trên khuôn mặt, giọng nói ồm ồm, những cơ bắp nảy nở ở bầu ngực. Càng căng thẳng với sự thay đổi của cơ thể, An càng tìm cách chống đối bằng cách nuôi tóc dài, sơn móng tay và xỏ khuyên tai như cách những cô gái mới lớn đang làm. Những lời mắng chửi của bố mẹ cùng với sự dè bỉu, xa lánh, trêu chọc của bạn bè khiến cậu rơi vào tâm trạng buồn chán, lo âu, mất ngủ, hay cáu giận, nổi khùng. An được đưa vào bệnh viện Tâm thần và bác sĩ chẩn đoán mắc chứng trầm cảm. Nhưng qua quá trình điều trị, vị bác sĩ phát hiện ra, cậu bé thực sự mắc chứng "muộn phiền giới"- một rối loạn tâm thần thường gặp ở những người chuyển giới.

Đó là những người bẩm sinh là nam giới nhưng luôn khao khát trở thành nữ và ngược lại. Khi quan sát thấy đặc điểm cơ thể của giới tính lúc sinh quá thô kệch, quá gây khó chịu xung đột với giới tính mong muốn, như lông râu hay dương vật trên cơ thể một người chuyển giới nữ hay như bầu ngực căng tròn trên cơ thể vốn được người chuyển giới nam mong muốn là nam tính. Ở cả hai tình huống ấy, người chuyển giới đều có cảm nhận "không thể hay khó thể chấp nhận" có sự tồn tại của bộ phận kia trên cơ thể mình. Một ví dụ khác nữa là về các thể hiện giới tương ứng với giới tính mong muốn như trang phục, mái tóc, ngôn hành và cử chỉ, nếu trong bối cảnh bị cản trở và không thể thể hiện chúng ra bên ngoài, người chuyển giới sẽ cảm thấy bức bối, khó chịu, căng thẳng.

Ảnh: L.G.
Ảnh: L.G.

Một người khác, Linh, 27 tuổi, bẩm sinh là nữ giới, nhưng ngay từ nhỏ, cô luôn khao khát mình trở thành một cậu bé. Trong khi các bạn cùng lứa chơi búp bê, mặc váy, thì Linh bị hấp dẫn bởi những trò chơi cảm giác mạnh như đua xe đạp, đá bóng, trèo cây. Linh ăn mặc như con trai, tóc cắt ngắn, và trở thành người chơi bóng rổ giỏi nhất trường cấp 3. Các môn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 tự nhiên, vốn là thế mạnh của bạn nam, cũng là những môn học Linh thể hiện xuất sắc. 18 năm đi học, khoảnh khắc sung sướng nhất của Linh là được đóng giả vai nam trong vở kịch "Hamlet" biểu diễn trong cuộc thi tài năng học đường. "Được khoác bộ quần áo nam, nói giọng nam, thể hiện hành động, cử chỉ nam tính, là giây phút thoải mái nhất", Linh nhớ lại.

Nhưng con đường dẫn đến khoảnh khắc hạnh phúc đầy sỏi đá. Trước đó, bố Linh, một người có tiền sử nghiện rượu, đã đốt hết quần áo tomboy, đồ chơi ô tô, xếp hình, đồng thời chửi rủa "nếu biết trước mày ngang ngạnh như thằng con trai, thì tao đã bóp chết từ trong trứng". Đến trường, với xu hướng nam tính, Linh bị bạn gái xa lánh, còn các bạn trai thì coi thường, bắt nạt. Sự căng thẳng triền miên đã đẩy Linh rơi vào bệnh trầm cảm, đỉnh điểm là sau sinh nhật 18 tuổi, Linh đã tự sát nhưng may mắn được cứu sống.

Theo số liệu mới nhất trong báo cáo về tỷ lệ tự tử của nhóm người chuyển giới ở Mỹ, thực hiện bởi Viện Williams Institute kết hợp cùng Tổ chức Phòng chống tự tử Hoa Kỳ, 4,6% dân số từng có hành vi tự chấm dứt cuộc sống của mình. Chỉ số này tăng lên 10 - 20% ở nhóm đồng tính và song tính, và đạt 41% ở nhóm chuyển giới. Điều này có nghĩa là cứ 10 người chuyển giới thì có tới 4 người từng có hành vi tự sát, con số này thực sự khiến giới chuyên môn phải sửng sốt và lo ngại. 

Tỷ lệ nguy cơ cao bị trầm cảm ghi nhận được là 46% trên nhóm người chuyển giới tham gia nghiên cứu của tổ chức Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng sức khoẻ nam giới và cộng đồng (Center for Applied Research on Men and Community Health - CARMAH) ở Việt Nam năm 2015. Trầm cảm được xem là một trong các nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ý định và hành vi tự tử, do vậy, chỉ số này cũng có tính báo động cao về nguy cơ tự tử trong nhóm chuyển giới. 

Đặc biệt trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến còn nặng tính truyền thống, bảo thủ như ở Việt Nam, chính sự kỳ thị, phân biệt đối xử, những định kiến trong tư tưởng, Ok987 ưu đãi độc quyền Ok9 cab trò chơi casino phổ biến là nguyên nhân đẩy người chuyển giới đến bước đường cùng và tìm đến cái chết như một cách giải thoát. Gia đình không chấp nhận, các hành vi chế nhạo, bắt nạt, bạo lực và gây tổn thương của người đời, khiến người chuyển giới bị cô lập Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, lòng tự trọng thấp, nhận dạng tính dục/giới tính tiêu cực, trầm cảm, lo âu và các rối loạn tâm thần khác. 

Một vài chuyên gia trong lĩnh vực chuyển giới phân tích: "Tất cả các can thiệp nhằm làm thay đổi và "cải tạo" người chuyển giới đều hoàn toàn không có hiệu quả, mà ngược lại chúng chỉ đem đến cho người chuyển giới thêm áp lực, sự cách ly và cô lập, nỗi đau khổ tuyệt vọng và xa hơn là đẩy họ đến hành vi tự tử. Cách giải quyết triệt để và rốt ráo cho tình trạng này là sự thay đổi trong nhận thức Ok9 cab trò chơi casino phổ biến về người chuyển giới, sự tháo gỡ và tiêu diệt những kỳ thị và định kiến. Chỉ khi hoàn toàn được chấp nhận, người chuyển giới nói riêng và cộng đồng LGBT nói chung mới có thể có được OK9giaitri đăng nhập hạnh phúc, điều mà bất kỳ ai trên đời này đều cần có và có quyền mưu cầu cho mình".

Để chữa trị chứng phiền muộn giới, các bác sĩ đưa ra tiêm homorne và phẫu thuật chuyển giới. Người làm phẫu thuật chuyển giới phải ít nhất 18 tuổi và trước khi thực hiện phẫu thuật phải trải qua một thời sống vài tháng với giới tính mà họ mong muốn chuyển thành để chắc rằng đó là cuộc sống mà họ muốn. Đa số những người thực hiện phẫu thuật chuyển giới xong, nhiều năm sau cho biết họ sống rất tốt, biểu hiện tích cực. Các bài kiểm tra tâm lý cũng cho thấy với những người hoàn toàn phẫu thuật xong thì mức độ trầm cảm và lo lắng giảm dần so với những người chưa làm phẫu thuật. Phẫu thuật chuyển giới chính là cách giải tỏa nỗi muộn phiền về giới tính và khiến cho những người đó có thể hòa nhập tốt hơn.

Ảnh: L.G.
Ảnh: L.G.

Để được sống thật với danh tính của mình, An đã chấp nhận trải qua hai ca đại phẫu đau đớn bao gồm nâng ngực và cắt bỏ cơ quan sinh dục nam, tạo hình cơ quan sinh dục nữ thay thế. Nhớ lại cuộc phẫu thuật ngực tại một cơ sở tư nhân tại TP Hồ Chí minh, An không thể quên cảm giác "xé tan lồng ngực" khi bác sĩ tách lớp cơ ngực và đặt túi silicon vào đó. Một tháng sau hậu phẫu là chuỗi ngày cực hình khi cô phải mặc chiếc áo ngực định hình chật cứng, quấn bên ngoài là một chiếc nịt để ngực không bị xô lệch. Không thể ngủ cũng không thể thở, nhưng An không dám tháo ra vì sợ bộ ngực mới làm bị hỏng. Mỗi ngày, cô đau quằn quại khi phải dùng thuốc vệ sinh đường rạch giữa quầng vú để tránh nhiễm trùng.

Cuộc phẫu thuật tạo lỗ âm đạo được thực hiện ở Thái Lan với chi phí bao trọn 400 triệu. An lên bàn mổ với tâm lý "được ăn cả, ngã về không", nếu gặp tai biến thì cô sẽ vĩnh viễn biến mất, còn thành công thì An sẽ được tái sinh là đàn bà, như ấp ủ bấy lâu. An nhớ lại sau một giờ gây mê phẫu thuật, cô tỉnh dậy thấy băng trắng bụng, hàm miệng và tay chân co cứng, cơn đau dồn dập ấn đến như muốn "chết đi sống lại".

Ba năm sau phẫu thuật, An phải sử dụng hormone estrogen suốt đời nếu muốn giữ gìn kết quả trọn vẹn. Hormone giúp người chuyển giới nữ có giọng nói trong và cao hơn, tiêu giảm cơ bắp, nở ngực, da dẻ mịn màng và sáng màu hơn. Ngoài ra, An dự định sẽ làm thêm các phẫu thuật thẩm mỹ như bơm môi, cắt mí, độn cằm, hạ xương gò má... để vẻ ngoài xinh đẹp, nữ tính đúng như giấc mơ cô vẫn hình dung. Để sống hạnh phúc với danh tính thực sự, những người chuyển giới như An đã phải đánh đổi những cái giá rất đắt, trong đó rủi ro nhất là các nguy cơ sức khỏe.

 Như GS.TS.BS Trần Thiết Sơn (Trưởng khoa Phẫu thuật Tạo hình, Bệnh viện Saint Paul) cho biết: "Hormone ngoại sinh khi được sử dụng ở cơ thể của một người khác giới sẽ gây ra rất nhiều hệ luỵ cùng nhiều tác dụng phụ. Cụ thể, chúng sẽ tác động tới não, tim mạch cũng như ảnh hưởng tới chức năng của thận. Những người chuyển giới sẽ phải chấp nhận việc tuổi đời của họ sẽ ngắn hơn rất nhiều so với người bình thường do sử dụng hormone".

"Nhưng tôi bằng lòng để được trở về mình đúng nghĩa", An nhấn mạnh. Với cô, sống ở trên đời không đo đếm bằng số năm, mà được tính bằng việc bạn được sống hạnh phúc với con người thực và đóng góp cho Ok9 cab trò chơi casino phổ biến.

Bảo Châu

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.