Bức thư Einstein gửi con gái: Câu chuyện đẹp chỉ là điều hư cấu?

Hẳn mỗi người trong số chúng ta đều từng ít nhất một lần nghe qua, thậm chí đọc đi đọc lại nhiều lần nội dung bức thư nhà bác học thiên tài Albert Einstein gửi cô con gái Lieserl.
  • Số phận những người con của Albert Einstein

Nhưng liệu đây có đúng là bức thư Einstein viết hay không? Nhân vật Lieserl có thật trong lịch sử, nhưng có đúng là cô được bố mình quan tâm ân cần đến thế?

Câu chuyện đẹp về năng lượng tình yêu

"Bức thư Einstein gửi con gái" bắt đầu được truyền thông phương Tây nhắc tới từ cuối thập niên 80 của thế kỷ trước. Theo lời giới thiệu từ người viết, nhà Vật lý học thiên tài đã nhắn nhủ con gái mình chỉ công bố những câu chuyện về cuộc đời ông 20 năm sau khi ông qua đời. Nghe theo di nguyện đó, bà Lieserl Einstein sau đó gửi 1.400 lá thư được đích thân cha mình viết để tặng cho Đại học Hebrew (Israel).

Một trong số những bức thư được tiết lộ cho thấy một Einstein rất khác với hình ảnh của một nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 khô khan, vốn chỉ quen với những con số và phép tính. Ông viết: "Thay vì tính toán theo công thức E=mc2, con người hãy biết chấp nhận thu về năng lượng của thế giới bằng việc lấy tình yêu nhân với tốc độ ánh sáng. Vì tình yêu mà chúng ta sống rồi chết. Tình yêu chính là năng lượng vĩ đại của vũ trụ được Chúa gửi đến chúng ta".

Trong nhiều năm sau đó, "Bức thư Einstein gửi con gái" trở thành câu chuyện được nhắc đi nhắc lại như lời khuyên của một nhà bác học thiên tài gửi gắm tới nhân loại. Nhiều danh nhân, học giả sau đó cũng trích dẫn nội dung từ bức thư này làm ví dụ minh họa trong bài diễn thuyết của họ. Cái tên gắn liền với Albert Einstein, nhà Vật lý học vĩ đại nhất thế kỷ 20 khiến tất cả mọi người đều tin câu chuyện trên là có thật.

Đến thời kỳ Internet lên ngôi, "Bức thư Einstein gửi con gái" một lần nữa trở thành hiện tượng trên các trang web, các diễn đàn và giờ là mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến. Nhưng ở trong thời kỳ mọi câu chuyện có thể đều sai sự thật với những tin giả tràn lan như hiện nay, không ít người đặt câu hỏi hoài nghi: Liệu Einstein có đúng là người đã viết bức thư kia không? Có cách nào để xác định câu chuyện trên là thật hay giả khi những nhân chứng đều không còn trên cõi đời này nữa?

Đại gia đình Einstein có rất nhiều điều bí ẩn chỉ được hé lộ sau khi ông mất
Đại gia đình Einstein có rất nhiều điều bí ẩn chỉ được hé lộ sau khi ông mất

Lieserl không được thừa nhận

Albert Einstein có thể là một nhà bác học thiên tài, nhưng nhiều tài liệu để lại cho thấy ông không phải một người cha hoàn hảo. Lieserl là con đầu tiên của ông với người vợ đầu Mileva Mari. Cô chào đời vào ngày 27/1/1902 tại Vojvodina (thuộc Serbia ngày nay). Thông tin về sự tồn tại của Lieserl chưa từng có trong tiểu sử về Einstein cho đến khi các nhà sử học tìm thấy những lá thư ông viết cho bà Mileva.

Điều thú vị là khi Mileva đang mang thai, Einstein nhắc đi nhắc lại việc ông kỳ vọng đứa bé chào đời sẽ là con trai. Nhưng khi biết vợ mình sinh con gái, ông vẫn rất ân cần gửi thư thăm hỏi bằng những lời thân mật: "Em yêu à, vậy là mong ước của em đã thành hiện thực rồi đấy. Con đầu lòng của chúng ta là Lieserl. Con bé có khỏe mạnh không, có khóc như những đứa trẻ khác không? Dù chưa thể nhìn mặt con, anh vẫn muốn nói anh yêu con rất nhiều".

Nhưng đó cũng là chút thông tin ít ỏi mọi người biết về cô gái có tên Lieserl. Không ai biết cô sau này lớn lên như thế nào, và chắc chắn không có chuyện Lieserl mang những bức thư do cha mình viết đến Đại học Hebrew 20 năm sau ngày ông qua đời. Sự thực là cô bé đoản mệnh đã mất từ rất lâu, trước cả khi cha của cô trở thành nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 lỗi lạc được toàn thế giới biết đến.

Sau khi biết về sự tồn tại của Lieserl, nữ văn sĩ Mỹ Michele Zackheim đã đến tận Nam Âu để tìm hiểu số phận cô bé. Những gì bà kết luận hẳn sẽ khiến nhiều người thất vọng: Nhiều khả năng Einstein chưa bao giờ nhìn mặt con gái mình. Vợ chồng ông không chăm sóc Lieserl mà để gia đình vợ Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 đó vì phát hiện ra cô bé bị thiểu năng trí tuệ. Đến tháng 9/1903, Lieserl qua đời vì sốt phát ban khi chưa đầy 2 tuổi. Điều này khá hợp lý bởi kể từ thời điểm đó, Einstein không bao giờ nhắc đến cô bé trong những bức thư gửi vợ nữa.

Nhà sử học Mỹ Robert Schulmann lại đặt ra một giả thiết khác về số phận Lieserl. Trong tài liệu nghiên cứu, ông cho rằng cô bé được nhận nuôi bởi một người bạn thân của bà Mileva có tên Helene Savic. "Lieserl" bị mù bẩm sinh, được nuôi nấng dưới cái tên Zorka Savic và mất vào cuối thập niên 90. Nhưng chi tiết này lại bị một người cháu ngoại của bà Helene bác bỏ. Ông là Milan Popovic, một học giả có tiếng tại Serbia từng Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 cùng bà Mileva.

Popovic khẳng định Lieserl thực sự đã chết vào năm 1903. Đúng là bà Helene có nhận nuôi một cô bé tàn tật có tên Zorka Savic vào đầu thế kỷ 20 nhưng đó không phải con gái của Einstein. Bản thân Popovic không bao giờ muốn đề cập sâu vào vấn đề này vì ông không muốn khơi lại chuyện cũ về những người đã chết. Ông chỉ tiết lộ một lần duy nhất vào đầu năm 2012, một thời gian ngắn trước khi ông qua đời vì tuổi cao sức yếu.

Einstein không phải là người cha tốt khi bỏ rơi đứa con tật nguyền.
Einstein không phải là người cha tốt khi bỏ rơi đứa con tật nguyền.

Sắp xếp lại lịch sử

Nghiên cứu của Zackheim và chia sẻ từ Popovic đã cho thấy "Bức thư Einstein gửi con gái" là một câu chuyện hoàn toàn không có thật. Những nhà sử học muốn tìm hiểu câu chuyện rõ hơn đã tới Đại học Hebrew tìm kiếm trong kho văn thư lưu trữ những tài liệu liên quan đến Einstein nhưng cũng không tìm ra được bức thư trên. Bà Diana Kormos-Buchwald, Giáo sư Vật lý học và Lịch sử Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 thuộc Học viện Công nghệ California cũng khẳng định Einstein không gửi bức thư nào cho con gái cả.

Trên cương vị Giám đốc kiêm Biên tập viên của Dự án Tài liệu Einstein - một kho tài liệu đồ sộ chứa hơn 5.000 văn bản được nhà Vật lý học thiên tài viết trong 44 năm, bà Kormos-Buchwald cho biết: "Mọi tài liệu của Dự án là kho kiến thức đồ sộ nhất chúng ta biết về Einstein. Là người thu thập, biên tập và sắp xếp, chúng tôi khẳng định Einstein không phải là tác giả bức thư mọi người đã đọc và chia sẻ trên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến. Thông tin nói cô con gái Lieserl gửi chúng cho Đại học Hebrew cũng là giả mạo".

Vậy ai là người đã mạo danh Einstein để viết bức thư kia, và với mục đích gì? Chẳng ai biết rõ điều đó. Nhưng từ những dấu mốc lịch sử, có thể thấy người này đã lồng ghép rất khéo léo và tài tình những chi tiết có thật để làm nên một bức thư hư cấu. Đúng là con gái Einstein đã trao 1.400 bức thư do ông viết tay đến Đại học Hebrew, nhưng không phải Lieserl. Đó là bà Margot Einstein, người gọi Einstein là cha dượng. Bà là con gái của Elsa Einstein với người chồng trước Max Lowenthal.

"Bức thư Einstein gửi con gái" là một áng văn hay với những câu chữ ý nghĩa, nhưng đã đến lúc nó cần được làm sáng tỏ với những sự thật lịch sử. Ông không phải tác giả bức thư này. Sự thực đằng sau nó có thể khiến những người mến mộ Einstein thất vọng, nhưng nó lại rất đúng với tinh thần ham học hỏi mà ông từng nhắn nhủ hậu thế: "Điều quan trọng là không ngừng đặt câu hỏi với mọi thứ. Thế nên sự tò mò mới có lý do để tồn tại".

Một đứa con bị lãng quên khác

Eduard "Tete" Einstein có một tuổi thơ đầy bất hạnh. Năm lên 4 tuổi, ông chứng kiến cha mình bỏ gia đình đi theo người phụ nữ khác. Trong số những người con của Einstein, ông là người duy nhất thể hiện trí thông minh thiên bẩm mà một thiên tài sở hữu. Eduard có tài năng âm nhạc và nghiên cứu tâm lý học nhưng sự nghiệp của ông sớm bị hủy hoại vì mắc chứng tâm thần phân liệt.

Để chữa cho Eduard, các bác sĩ thời đó sử dụng liệu pháp sốc điện khiến bệnh tình của ông ngày càng tệ hơn. Einstein cố gắng tránh mặt đứa con tật nguyền, khiến Eduard tức giận tới mức thẳng thừng nói "Con ghét cha". Đến khi Einstein di cư sang Mỹ thì ông cũng không bao giờ gặp lại Eduard nữa. Bà Mileva một mình chăm sóc cậu con trai tật nguyền đến khi chết, từ đó ông phải sống 17 năm cuối đời trong trại tâm thần ở Thụy Sĩ.

Những tài liệu đã được công bố

Phần lớn trong số 1.400 bức thư bà Margot trao cho Đại học Hebrew đã được biên tập và xuất bản nhiều năm trước. Theo chia sẻ từ bà Kormos-Buchwald, chúng có thể được tìm thấy trong tập 10 và những tập tiếp theo của Tuyển tập Thư Albert Einstein xuất bản tại Mỹ năm 2006. Đó là chỉ dẫn xác đáng nhất cho thấy "Bức thư Einstein gửi con gái" không hề tồn tại. Những bức thư Einstein nhắc về Lieserl chỉ xuất hiện trong khoảng thời gian 1901-1903, khi ông trao đổi thư từ qua lại với bà Mileva.

Hải Sơn

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.