- Truyền hình thực tế và lỗ hổng nhân văn
- Nhiều thách thức từ “Bão” truyền hình thực tế
Nhưng không phải sự thật lúc nào cũng nên được phơi bày. Như chiếc hộp Pandora kia, khi được mở ra, bệnh dịch bắt đầu lây lan từ đó. Và ở trong một chương trình lẽ ra phải đề cao những sự thật đẹp đẽ thì lại mở ra những thứ còn kinh khủng hơn cả những gì được chứa trong chiếc hộp Pandora. Đó chính là chương trình truyền hình thực tế "Tôi là Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019".
Ở tập 4 của chương trình, tập có tên "Tôi thanh lịch - Tôi hội nhập", có một phần thi dự tiệc giả định để thí sinh thể hiện khả năng hội nhập cũng như sự thanh lịch của mình. Hai khách mời giám khảo ở phần thi này là Á hậu Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 Hoàng Thùy và một người nước ngoài có tên Ilya, người được chương trình giới thiệu là một "quý ông".
Thử thách dành cho thí sinh là khả năng hội nhập của họ trong một bữa tiệc cùng khả năng giao tiếp. Mục đích và ý nghĩa của phần thi là rất hay nhưng tiếc thay, nó lại được diễn ra với cái cách thô lỗ nhất có thể.
Ngay từ phần xuất hiện đầu tiên, khách mời Ilya đã phải làm thí sinh Phạm Thị Anh Thư bật khóc vì sự mỉa mai đến xúc phạm. Khẳng định rằng ở Việt Nam, hầu như ai cũng nói được 2 thứ tiếng, tiếng Việt và tiếng Anh, Ilya mặc nhiên cho rằng Anh Thư phải nói được tiếng Anh.
Nhưng tiếc thay, Anh Thư không nói được tiếng Anh và ngay từ đầu, cô đã nói với giám khảo khách mời rằng: "Xin lỗi, tiếng Anh của tôi không trôi chảy, ông có thể nói tiếng Việt với tôi hay không". Đáp lại câu đề nghị ấy của một người phụ nữ, người được gọi là "quý ông lịch lãm" ngoại quốc kia thẳng thừng "không" và thậm chí còn xúc phạm thí sinh khi bồi thêm một nhận xét "Xin lỗi, em như người tàng hình ở đây vậy. Em ở đây để làm gì? Em tham dự cuộc thi này vì mục đích gì?".
Cô gái trẻ đã bật khóc lập tức và lý do thì chắc chắn ai xem qua tập nội dung kể trên đều hiểu. Nhưng điều mỉa mai nhất, và nực cười nhất là cả "quý ông" Ilya lẫn Á hậu Hoàng Thùy đều nói tiếng Anh rất dở. Vậy thì câu hỏi đặt ra là "Khi tiếng Anh của bạn rất dở, bạn có quyền gì để yêu cầu người khác phải nói tiếng Anh thật hay với mình, đặc biệt là ở bối cảnh môi trường của người Việt, trên bàn tiệc chỉ có 1 người nước ngoài và tới 3 người Việt".
Thậm chí, lố bịch hơn nữa là khi có một thí sinh khác không sõi tiếng Anh nhưng rất giỏi tiếng Nga (sinh ra, lớn lên ở Nga) và có thể nói chuyện bằng tiếng Nga với "quý ông" Ilya (một người gốc Nga) thì "quý ông" ấy lại không đáp lại bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của mình.
Có thể hiểu yêu cầu của cuộc thi là thí sinh phải nói tiếng Anh, nhưng nếu như vậy, tại sao không loại thí sinh không biết tiếng Anh ngay từ vòng sơ tuyển hồ sơ mà phải đưa họ lên một show truyền hình thực tế để hạ thấp nhân phẩm của họ.
Tất cả chúng ta đều hiểu rằng, ở thời đại này, việc cần phải nói được thêm một ngoại ngữ là đòi hỏi cơ bản nhất để hội nhập, song điều đó không có nghĩa là ngoại ngữ ấy phải là tiếng Anh. Và ở hoàn cảnh của một buổi tiệc quốc tế, cách hành xử với nhau mới quan trọng và khi nắm bắt được sự khác biệt của người đối diện, tôn trọng sự khác biệt ấy là đòi hỏi trước nhất. Vậy thì chương trình "Tôi là Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019" đang dạy cho thí sinh điều gì đây? Sự thô lỗ chăng? Hay là sự khinh khi với những người không biết nói tiếng Anh.
"Hoàn vũ", trong tiếng Anh là "Universe", ngoài nghĩa "vũ trụ", "vạn vật" còn là một từ ám chỉ sự toàn diện. Cái tên "Hoa hậu hoàn vũ" có lẽ cũng mang mục đích nhắm tới tìm kiếm một người phụ nữ đẹp toàn diện. Nhưng dù gì đi nữa, như mọi cuộc thi Hoa hậu khác, thứ cần được đề cao ở một Hoa hậu phải là sự nhân ái, tính nhân văn.
Vậy thì tính nhân văn ở đâu khi người ta đang nhân danh một cuộc thi lớn, một cơ hội lớn để lột trần người khác ra và từ đó tạo ra sự thu hút cho chương trình dựa trên cơ sở tính tò mò của đồng loại?
