Làm sao tìm lại mùa thu dịu dàng...

Xứ Bắc có bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông, mỗi mùa có vẻ đẹp riêng, nhưng mùa Thu có lẽ là mùa mà nhiều người coi là mùa của thơ, ca, nhạc, họa...

  • Mẹ tôi về lại tháng mười

Tôi rất yêu mùa Thu, những năm sống ở nhà vườn Sóc Sơn tôi cảm nhận mùa thu thật tuyệt và thường ngân nga nhiều câu thơ viết về mùa thu của Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Bính, Lưu Trọng Lư... và nhiều nhà thơ hiện nay trong đó có những câu thơ viết về mùa thu của nhà thơ Nguyễn Thị Hồng :

Làm sao tìm lại mùa thu dịu dàng
Ngày em còn nhỏ gót trần lang thang
Bầu trời thì xanh, chuồn chuồn thì đỏ
Lúa vàng dệt lụa giăng trên đồng làng...

                                                           (Gọi thu)

Mùa thu đẹp đến nao lòng
Nắng hơi hơi nắng mây bồng bềnh mây
Người thì nửa tỉnh nửa say
Nửa lo giá chợ, nửa ngây vì trời...

                                                               (Thu cảm)

Tôi đã đưa những câu thơ này vào cuốn “Những câu thơ hay Đông-Tây-Kim-Cổ” (Nhà xuất bản Ok986 tải ứng dụng, năm 2013).

Làm sao tìm lại mùa thu dịu dàng... -0
Nhà thơ Nguyễn Thị Hồng.

Người thơ Nguyễn Thị Hồng đã xuất bản năm tập thơ theo như bìa sách cuốn “Nguyễn Thị Hồng Thơ tuyển”. Lâu nay tôi chỉ đọc thơ Nguyễn Thị Hồng in trên các báo trong đó có chùm thơ in trên tờ Tiền phong Chủ nhật, thời tôi làm Tổng biên tập Báo Tiền phong, nay mới được cầm trên tay thơ tuyển của Nguyễn Thị Hồng.

Phần cuối cuốn sách “Nguyễn Thị Hồng Thơ tuyển” có lời bình về mấy bài thơ như “Bình dị”, “Thu cảm”; “Lá cỏ”; “Hồn khèn” của Văn Công Hùng; Lò Ngân Sủn; Phạm Đình Ân; Phạm Ngọc Luật; Ngô Thế Oanh; Võ Gia Trị; Huy Thắng; Đoàn Hữu Nam; Vũ Quần Phương...

Đọc những lời bình về một số bài thơ của Nguyễn Thị Hồng tôi thấy nhiều nhà thơ yêu thích thơ chị.

Là cử nhân văn khoa, nhiều năm phụ trách phần văn học của Nhà xuất bản Phụ nữ, người thơ Nguyễn Thị Hồng tiếp xúc gần như thường xuyên với văn chương phái đẹp, nhất là thơ. Gần đây tôi mới biết Nguyễn Thị Hồng quê Thái Bình nhưng có nhiều năm sống ở vùng núi rừng Yên Bái, qua một người bạn của cha mình, Nguyễn Thị Hồng ngay từ thời còn học sinh phổ thông đã đọc nhiều tác phẩm của Tự lực Văn đoàn. Nguyễn Thị Hồng tâm sự với tôi rằng chị rất yêu thiên nhiên... Điều này giống tôi. Tôi cũng rất yêu thiên nhiên từ thuở chăn trâu cắt cỏ ở một vùng quê nghèo Hà Tĩnh với cánh rừng ăn ra biển của dãy Hoành Sơn... Và nhiều năm nay tôi sống giữa cỏ cây hoa lá hòa mình với thiên nhiên nên cảm nhận bốn mùa nhất là mùa thu rất rõ...

... Mùa thu ơi đẹp vừa thôi
Giăng chi khoảng cách giữa đời và mơ
Đời càng nhiều nỗi ưu tư
Người càng đơn lẻ trước thu tuyệt vời...

(Thu cảm)

Người thơ Nguyễn Thị Hồng trong bài thơ “Thu cảm” đã cảm nhận mùa thu đến tận cùng cảm xúc, tận cùng vẻ đẹp, tận cùng của nỗi ưu tư.

“ ...Mùa thu chỉ là cái cớ để chị giãi bày tâm tư... Đọc cứ nhẹ tênh mà đau đáu nỗi niềm” (Lời bình của Hồ My); Nhà thơ Ngô Thế Oanh nói đến sự “Dịu dàng, thẳm sâu... Là thơ cho những đời thường. Thơ không tìm cách gây ấn tượng mạnh. Thơ của tâm tình. Có khác chăng là hơi thở của những rung cảm hôm nay. Nhưng rất nhiều điều ta chỉ cảm nhận mà khó diễn mạch lạc trong đời... Gọi thu là gọi chính mình...” (trang 289).

Đọc những bài thơ viết về mùa thu của nhà thơ Nguyễn Thị Hồng tôi lại nhớ đến hai câu thơ của thi sĩ Bích Khê mà trong “Thi nhân Việt Nam” Hoài Thanh cho là hai câu thơ viết về mùa thu “hay nhất nước Nam”:

Ô hay! Buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! Vàng rơi! Thu mênh mông...

Đúng là hay thật! Nhưng, những bài viết về mùa thu cũng như nhiều bài không phải về mùa Thu trong thơ Nguyễn Thị Hồng theo tôi là những bài thơ hướng nội, với nỗi buồn và cô đơn muôn thuở của người nghệ sĩ, nỗi buồn nhiều khi tưởng như là vô cớ “Tôi buồn không hiểu vì sao tôi buồn”.

...Tôi tan trong nắng thu vàng
Tôi tan trong giấc mộng vàng của tôi

                                  (Thu vàng)

...Cuộc đời thì ngắn mà tình ta dài
Làm sao sống được khi mình lẻ loi
Dưới ba tấc đất hồn mình đơn côi
Trên ba tấc đất hồn ta đơn côi...

                                (Lời tượng nhà mồ)

...Tôi thường mua hoa hồng
Hoa ơi, thiên nhiên ơi
Phút giây mong manh nhất
Tôi nương tựa vào người...

...Hoa chưa nở đã tàn rồi
Thiên nhiên cũng giả. Con người trọi trơ...

                                  (Hoa ướp lạnh)

... Em đi giữa hạ nồng thu lạnh
Thư tình của đất với trời
Tây hồ
Vằng vặc
Trăng soi
Sen tàn
Hương lặn
Nước
Vời
Vợi
Em..
. (Sen Tây Hồ)

Bài thơ “Bình dị” trong tuyển thơ này được nhiều người thích, cũng là một bài thơ nói lên được cảm nhận của người thơ Nguyễn Thị Hồng trước cuộc đời:

Em nguyên sơ như đất
Em nguyên sơ như cây
Em nguyên sơ như nắng
Như gió cao nguyên này
... (Bình dị)

Một hồn thơ giầu nữ tính, chân chất, hồn nhiên, dịu dàng mà sâu lắng... Ấy là cảm nhận của người đọc như tôi với người thơ Nguyễn Thị Hồng. Trong cuộc sống mà tôi cảm nhận có người hướng ngoại, có người sống hướng nội và trong thơ cũng vậy. Tôi là người sống hướng nội nên đồng cảm với thơ Nguyễn Thị Hồng chăng?! Dù ngoài đời gần như tôi chưa gặp trực tiếp bao giờ, cũng chưa biết gì nhiều về cuộc sống hàng ngày của chị.

Khi đọc hết “Nguyễn Thị Hồng Thơ tuyển” tôi bất ngờ vì đồng cảm với những nhật xét của nhà thơ Vũ Quần Phương trong bài viết của ông in cuối tập “Thơ Nguyễn Thị Hồng là những cơn lắng nghe. Lắng nghe trong yên tĩnh và đôi khi trong bão giông, những biến động của lòng mình. Lắng nghe trong thiên nhiên, một buổi chiều nhạt nắng nào đó trong ký ức hay tiếng côn trùng sau cơn mưa mùa hạ... Tâm hồn Nguyễn Thị Hồng, ngay từ những bài thơ đầu tiên và duy trì cho đến nay là hướng vào lòng mình, lắng nghe mọi cảm nhận của giác quan và lưu giữ chúng tạo nên ấn tượng nội tâm...” (trang 323 và 324). Tôi thích điều này!

Bây giờ không ít người làm thơ lên gân, lên cốt, uốn éo, quay ngang, quay dọc với những “triết lý” khó hiểu, vụn vặt... Để tự cho mình là “hiện đại”! Hay “Hậu hiện đại”! Tôi thiển nghĩ đó là quyền của mỗi người, nhưng, với tôi thơ vẫn là “Ngôi đền thiêng” như ông cha mình đã quan niệm! Giờ nhiều người coi thơ như “Quảng trường” nhiều khi bát nháo, nhộn nhạo... Chính điều này mà tôi tìm đến những người thơ như Nguyễn Thị Hồng.

                                                                                                                               Sóc Sơn 10/2023

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.