Đường đời, con đường vô tận…

Có người nói với tôi rằng: Con đường nào chúng ta đi chẳng là con đường vô tận, nếu nói về một khía cạnh nào đó! Có đúng vậy không? Đường đời chính là "Con đường vô tận"!
  • Ra mắt tập bút ký “Hộ chiếu tâm hồn” của Vi Thùy Linh

Ở đây, tôi chỉ nói về một cuốn sách, cuốn bút ký "Con đường vô tận" (Nhà xuất bản Lao Động, 2018) của họa sỹ, nhà văn Lê Thanh Minh.

Cuốn bút ký này ghi lại những điều mà tác giả chứng kiến trên con đường đến với OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao Ấn Độ huyền bí, nơi được coi là quê hương của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni (Sakya Muni).

Đã và đang có rất nhiều người Việt Nam hành hương đến Ấn Độ, đến quê hương Đức Phật, nhất là những ngày đầu năm mới. Những năm trước đây, tôi cũng đã không ít hơn một lần đến OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao này; được nhà sư Huyền Diệu gửi tặng một chiếc lá bồ đề của cây bồ đề nơi Đức Phật đã tọa thiền.

 Năm ngoái vợ tôi và đầu năm nay con gái tôi cùng con rể cũng đã đến Ấn Độ. Tôi cũng đã viết một cuốn sách về những chuyến đi của mình đến xứ sở huyền bí này, cuốn "Đến quê hương Đức Phật" do nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành năm 2009.

Ấy vậy nhưng khi đọc cuốn "Con đường vô tận" của Lê Thanh Minh tôi mới nhận ra nhiều điều mà khi đến xứ sở này tôi chưa hiểu hết. Hay nói đúng hơn, khi đọc "Con đường vô tận" tôi mới hiểu hết ý nghĩa sâu xa những điều mình đã nghe, đã thấy ở xứ sở huyền bí này trong chính bản thân mình và phải chăng đường đời chính là "Con đường vô tận"!

Bìa tác phẩm mới của tác giả Lê Thanh Minh.

Bìa tác phẩm mới của tác giả Lê Thanh Minh.


Ngay trong KHÚC DẠO, phần mở đầu của cuốn sách, tác giả đã cho biết: "Theo dấu chân Bụt, chúng tôi có duyên được nhập vào đoàn của thiền sư, học giả Thích Nhất Hạnh để tìm về bốn chứng tích. Nơi Phật sinh ra, nơi đắc đạo, nơi giảng pháp đầu tiên và nơi Ngài nhập diệt". Thật là may mắn và có DUYÊN mới có được một chuyến đi như thế.

Nhưng "Cái nơi mà ta cần tìm không phải xa nơi chân trời góc biển. Cái mà ta cần tìm lại ẩn giấu chính nơi lòng mình" (trang 11). Đúng vậy. Chẳng phải Đức Phật đã từng nói: "Ta là Phật đã thành, các người sẽ thành Phật". Con đường đến với cõi Phật, chính là con đường đến với lòng mình, "Mới hay cõi Phật ở nơi lòng mình" - đó là câu thơ trong bài thơ tôi viết về ngôi chùa sát ngay nhà mình, chùa Nam Đồng. Và, tôi tâm đắc với tác giả Lê Thanh Minh khi ông nói về cái mà ta cần tìm.

Nhưng, để đến được cái đích cần tìm đó, quả là một con đường gian nan, khổ ải, là "Con đường vô tận" chăng?

CON ĐƯỜNG VÔ TẬN mà tác giả nói đến trong cuốn sách này là con đường của ĐỨC TIN, của CHÁNH NIỆM,  của sự giải thoát, buông bỏ,  con đường của sự hiểu biết, hay chính là con đường đời mà mỗi chúng ta ai cũng phải trải qua...

Sống ở trên đời không có gì quan trọng bằng niềm tin, đức tin. Nhưng, nếu đức tin mù quáng, nó sẽ không lâu bền, nhiều khi còn là tai họa. Nếu đức tin được OK9 đã banh trên nền của học thức, tri thức, OK9 đã banh bằng sự hiểu biết đến tận cùng nó sẽ thực sự lâu bền chăng?

Nhưng, cho đến tận bây giờ, con người vẫn mãi tìm kiếm, vẫn có vô vàn những điều mà con người không biết được, dù tri thức nhân loại, dù Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 có phát triển đến đâu. Và "Trớ trêu thay,  kết quả của nhiều cuộc tìm kiếm thực sự có giá trị lại quay về cái huyền diệu của sự nhiệm mầu, quay về cái không và cái có của đức Phật..." (trang 11).

Có lẽ hầu hết những người hành hương đến Ấn Độ, đến quê hương Đức Phật đều mong muốn điều may mắn, tốt lành sẽ đến với mình, với gia đình mình. Thế nhưng tác giả "Con đương vô tận" khi đến đây lại nghĩ đến điều sâu xa hơn "Đen hay đỏ suy cho cùng cũng từ tâm mà ra. Tâm ham hố thì mới có may, rủi, đỏ, đen. Tâm mà tịnh thì mọi sự có như không, không như có..." (trang 58). Đó mới là một trong những điều cốt lõi của đạo Phật chăng?

"Không nước, không trăng; tay tôi rỗng không, tâm tôi rỗng không...".  Tôi bỗng nhớ tới câu trên của thiền sư Osho, người được coi là "Phật sống" của thế kỷ 20, với tác phẩm "Bát nhã tâm kinh" nổi tiếng. Chẳng phải trong đạo Phật mà tôi thiển nghĩ trong thế giới vô cùng vô tận này, suy cho cùng mọi thứ cũng như trăng, như nước, như có, như không, như sương, như khói, muốn đến, muốn đi, đều là CON ĐƯỜNG VÔ TẬN.

Ấn Độ được coi là quê hương Đức Phật, nhưng hầu hết người dân Ấn Độ lại theo đạo Hindu. Trong đạo Hindu có ba vị thần quan trọng nhất là thần Brahma (Đấng sáng tạo), Thần Shiva (thần sức mạnh hủy diệt, sinh sôi phát triển) và Thần Vishnu (thần gìn giữ và bảo vệ). Thần Shiva được coi là quan trọng nhất trong ba vị thần.

Câu chuyện mà tác giả kể trong cuốn sách là cuộc "hợp lực" của hai vị thần Vishnu và Shiva để đánh một cậu bé, cuối cùng thì "...thần Shiva hoảng hốt nói "Là ta, ta đã chặt đầu con mình rồi sao"!(trang 91). Thì ra, cậu bé đó là con mình! Đằng sau câu chuyện, tác giả đã gửi tới độc giả một triết lý nhân văn sâu sắc.

"Người ta đổ về sông Hằng ngoài việc cầu nguyện, tắm, uống nước con sông huyền thoại để lấy may mắn, còn để được chết ở đây. Người ta tin rằng được chết ở đây quả là một điều hạnh phúc. Họ được thần linh che chở, tiễn đưa họ về cõi vĩnh hằng" (trang 65, 66). Đó là tâm lý chung mà tác giả muốn nói.

Nhưng, tác giả Lê Thanh Minh không chỉ có cái nhìn đơn giản thế, sâu xa hơn là triết lý về đức tin, về sự sống và cái chết ở nơi này: "Sự sống cái chết đan xen nhau diễn ra hàng ngày bên bờ sông này một cách tự nhiên như nó vốn có từ ngàn xưa. Tôi tin rằng có lẽ một ngàn năm sau cũng không hề thay đổi. Niềm tin vào thượng đế của họ là tuyệt đối, không hề suy giảm theo thời gian. Họ có thể thay vợ, đổi chồng, có thể thay đổi nghề nghiệp chứ không thay đổi thượng đế, thay đổi đức tin. Điều này lý giải vì sao họ có thể sống hồn nhiên và hài lòng với cuộc sống của mình nơi trần thế còn nhiều khổ đau, bất công, khốn khó..." (trang 70).

Tôi quen biết họa sĩ Lê Thanh Minh mới đây thôi, qua facebook, khi Lê Thanh Minh góp ý với tôi về hình vẽ trên bìa của cuốn tiểu thuyết "Miền trần gian". Buổi đầu, góp ý thẳng thắn của Lê Thanh Minh làm tôi... khó chịu. Nhưng, khi nghĩ kỹ, tôi thấy có lý, nên vội nhờ hoạ sĩ Lê Thanh Minh sửa cho trước khi đưa in. Khi gặp Lê Thanh Minh tôi mới biết Lê Thanh Minh đã từng đi lính, đã có 10 năm học tập ở Liên Xô, ở Trường mỹ thuật Repin và Surikov. Là hội viên hội Mỹ thuật Việt Nam, nhiều bức tranh của họa sĩ Lê Thanh Minh như "Nỗi buồn"; "Dĩ vãng"; "Khất thực"... thấm đẫm chất thiền, tôi rất thích. Lê Thanh Minh đã xuất bản 7 cuốn sách và đang chuẩn bị xuất bản 3 tập truyện dài. Và, đây là câu cuối cùng của "Con đường vô tận": "Thế mới hay, biết chính là không biết. Không biết mới chính là biết... Thời gian vẫn không ngừng mải miết... trôi" (trang 243).

Sống ở đời, ta đi để biết nhưng có khi, có người cũng chẳng biết gì hơn, đi để thấy nhưng có khi cũng chẳng thấy gì hơn. Phía sau sự thật, nhiều khi là một sự thật khác. Phía sau những điều ta thấy, nhiều khi không phải là những điều đích thực ta nhìn thấy. Tôi thích những điều tác giả giãi bày trong cuốn sách "Con đường vô tận", vì nó đa chiều, vì nó nhiều khi không như nó, vì nó làm ta hiểu hơn những gì ta tin hay không tin, cả điều ngược lại.

Bởi vậy, như tác giả giãi bày ở bìa bốn của cuốn sách:  "Tôi đang đi trên con đường vô tận, không phải người đầu tiên, cũng không phải người cuối cùng. Trước tôi có nhiều người đã đi rồi, và sau tôi sẽ còn nhiều người đi nữa. Con đường không có mở đầu, cũng không có kết thúc. Nó là "Con đường vô tận"...Tôi đang bàn việc của mình, kể câu chuyện của mình. Nếu được, bạn nên bình tĩnh lắng nghe câu chuyện của tôi. Cái tôi nhìn thấy, cái tôi cảm nhận được là cái tôi kể với bạn". CON ĐƯỜNG VÔ TẬN là như vậy chăng? 

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Tập thơ 76 bài của tác giả Bùi Quảng Bạ, mở đầu là “Chiều cuối năm”. Tại sao là “Chiều cuối năm”? Bởi người viết xác định: Mình không còn trẻ nữa, đang ở tuổi xế chiều. Cái tuổi mà tâm trạng con người thường hướng về nỗi cô đơn, cảm giác bâng khuâng xa vắng, nỗi ám ảnh về sự héo tàn, mất mát và đầy tiếc nuối. Bài thơ cho phép liên tưởng đến sự gắn kết không thể tách rời với tên của tập thơ “Hoàng hôn làng” (cùng tên một bài thơ trong tập).

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Gần đây, tôi gặp một nghệ nhân làm gốm và thấy trên bàn của chủ nhân có tờ giấy chép bài "Qua áng hương trà" của thi sĩ Vũ Hoàng Chương (1916-1976). Ông nói, định tìm một câu thơ để viết lên ấm trà trước khi cho vào lò nung. Đột nhiên ông ngâm: "Hồn sen thoảng ngát trà dâng đượm/ Ai biết mình sen rụng xác xơ". Tôi giật mình, vậy thi sĩ Vũ Hoàng Chương không chỉ có "Say đi em" như mọi người vẫn nhắc tới. Chiếc ấm nhỏ còn hương đất vẫn đợi người thảo bút "khói lên tơ".

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".