Thanh thở phào như bác nông dân vừa cày xong thửa ruộng. Thanh chưa vội xem lại những gì mình vừa viết. Anh chào buổi sáng bằng việc làm vệ sinh cá nhân và vặn mình kêu nghe rôm rốp vài cái, sau đó nấu gói mì Hảo Hảo ăn điểm tâm. Bình gas nhỏ sắp hết, ngọn lửa liêu xiêu. Mì với nước lõm bõm vậy mà ngon. Vừa ăn mì, Thanh vừa xem lại bản thảo truyện ngắn. Chốc chốc anh khẽ gật đầu với những đoạn văn tâm đắc, đôi khi nhíu mày nghĩ ngợi về một câu chưa đẹp. Tác phẩm ấp ủ lâu lắm, nay mới hoàn thành. "À, còn tên truyện là gì?" - Thanh đi đi lại lại trong phòng, lẩm nhẩm một mình như gã ngố. Cuối cùng thì anh cũng chọn được cái tên truyện ưng ý nhất, đó là "Kí thác". Như để yên tâm hơn, anh xem lại một lần nữa đứa con tinh thần vừa chào đời sau một đêm cuối khốc liệt.
Nắng ùa vào phòng Thanh, chói lóa. Thanh khẽ huýt sáo bài gì đó không rõ. Chiếc cặp da sờn màu được tặng thưởng hồi thời phổ thông hôm nay được trang trọng đón một tác phẩm mới của nhà văn tương lai đang lắc lư theo nhịp đánh tay của Thanh.
Thanh đến lớp muộn. Sáng nay, giờ triết trôi qua một cách chậm chạp. Rồi buổi học cũng xong. Thanh chưa vội về phòng trọ. Anh đang đói chữ, anh cần tìm đọc hay viết một cái gì đó tươi mới hơn, chân thành hơn và mang hơi thở cuộc sống thời đại. Bạn bè nói Thanh học lộn trường, lẽ ra Thanh phải học trường viết văn gì gì đó hay là chuyên khoa ngữ văn, đằng này anh lại là sinh viên năm thứ ba của một trường Luật có tiếng ở thành phố. Lại nữa, Thanh luôn là một sinh viên xuất sắc của trường về học tập, song anh cũng nổi tiếng nhất trường về việc đi học trễ giờ.
Vào nhà sách, Thanh tìm bên kệ Văn học, thấy cuốn "Những truyện đoạt giải Nobel văn học - tập 1", bìa cứng, giấy tốt, nhưng giá đến một trăm sáu mươi lăm ngàn đồng, lưỡng lự, đành thôi. Tiền trọ, tiền điện, nước, tiền cơm và bao khoản chi tiêu khác, hẹn vậy! Nhưng Thanh cũng kịp "coi cọp" được vài trang rồi lững thững ra về.
*
Thanh đang quét dọn căn phòng ọp ẹp với giá chín trăm ngàn một tháng, bỗng một đám bạn học ùa vào trước cửa phòng trọ và rộn rã tiếng thằng Minh:
- Thanh, đi lĩnh nhuận bút đi. Mày có báo biếu nè! Truyện "Bông điên điển" hồi nãy tình cờ tao đọc trên báo cũng cảm động lắm đó.
Thanh cầm tờ giấy mời lĩnh tiền và báo biếu có đăng truyện của mình, lòng vui vui. Truyện đó anh viết về bà Năm Móm cùng xóm ở dưới quê.
Hùng mập thêm lời:
- Lúc nãy tụi tao ghé vô thư viện trường định xem có gì hay hay đọc, sẵn lục thư thấy có thư và báo biếu của mầy. Nè, liên hoan nghe mậy?
- Được thôi, chơi với tụi mầy một bữa ú ù luôn - Thanh đáp.
Thế rồi cả bọn kéo nhau ra một góc hành lang liên hoan. Họ đang xì xào về cái truyện "Bông điên điển" và rượu thịt, một cuộc họp mặt năm thằng chung lớp, chung tổ: Thanh, Hùng, Minh, Tuệ, Nhĩ. Thanh cao hứng: "Thôi, trật tự. Tao có cái nầy vừa viết xong. Tụi mầy coi nghe được không. Mới nhất đó!". Rồi anh lấy chiếc cặp da cũ đựng những đứa con tinh thần trong đó. Đây rồi: "Kí thác". Anh say sưa đọc cho mấy thằng bạn nghe. Có thằng ra vẻ hiểu, có đứa lại ngơ ngác trước ngàn vạn binh chữ kéo về, riêng thằng Nhĩ lặng im, nhìn xa xăm… Lại cạn ly, lại hát hò. Chợt, lấp ló đầu con hẻm vô nhà trọ có dáng người quen thuộc đang tiến gần về bọn Thanh. Người Ok986 vip Thiên đường trò chơi trung niên xuất hiện, dáng người quê chân chất, chân mang đôi dép mới, chừng như lâu lắm đôi dép ấy mới được ông đặt bàn chân vấy phèn xỏ vô, tay cầm giỏ đệm khá nặng. Thanh đưa mắt nhìn và như reo lên: "Ba … vừa lên… chơi". Cả bọn cùng chào ba của Thanh.
Ba có vẻ không vui khi thấy con mình sa đà ăn nhậu. Tuệ hiểu ý, thưa: "Bữa nay thằng Thanh vừa nhận nhuận bút, báo đăng truyện Bông điên điển của nó, nó khao tụi cháu…". "Hả, nhuận bút là gì?" - Ba Thanh như chưa kịp hiểu, hỏi lại. Thanh đưa tờ báo Văn nghệ số mới cho ba xem, trang 7 có đăng truyện của Thanh, nói chính xác hơn là Hoàng Vân Thanh, cùng với lời giới thiệu của một nhà văn uy tín đương thời. Thấy cái tựa nghe cũng hay hay, ba Thanh nhắc: "Ừa, gì chớ quê hương là đẹp, là cái mà bây phải nghĩ và nên viết về nó". Thằng Hùng mập hứng chí khoe: "Thanh cũng vừa đọc cho bọn cháu nghe truyện nó nung nấu cả năm trời, mới hoàn thành hồi rạng sáng nầy đó bác, nghe cũng sướng cái bụng lắm". "Chèng đéc, vậy là con thức suốt đêm hả Thanh? Đúng là mỗi người có một đam mê". Đoạn, ông kéo giỏ đệm đổ bắp ra, gọi Thanh luộc bắp ăn với bạn, ông nói: "Vụ nầy bắp nhà trúng, bán cũng khá".
Ba của Thanh vốn là một tay đờn tranh, dân tài tử Nam Bộ miệt vườn, dưới quê ai lại không biết danh cầm Tư Sơn. Ông nói với Thanh:
- Lâu lâu trở lại đất Sài Gòn thấy cái gì cũng mới, cũng lạ lẫm, đi chút nữa là lạc rồi. Tháng rồi nghe con viết thư về nhà báo tin là nhận được học bổng Hội Khuyến học, tao với má mầy mừng lắm. Bả khấn vái trời Phật luôn miệng ha… Ờ, ráng đi con. Rồi dìa dưới mà đứng ra binh vực người dân, binh vực cái lẽ đời đúng - sai phải đạo. Nhưng mà nhớ giữ gìn sức khỏe đó, độ rày trời trở gió rồi. Nhưng ở đây mưa nắng thất thường lắm phải hôn?
- Sài Gòn mà ba, dạo nầy nắng nóng kinh khủng. Nhiều lúc thèm nghe tiếng hót của sáo nhà mình, nghe con cưỡng nói u ơ.
Thằng Minh nắm tay ông Tư Sơn mà rằng:
- Nghe Thanh nói bác Tư hát vọng cổ và đờn tranh mùi lắm. Sẵn dịp lên chơi, bác tặng mấy cháu một bài cho vui đi, nhé bác?
Ông Tư Sơn nhìn xấp nhỏ nãy giờ thấy cũng thinh thích, những gương mặt đang sốt ruột chờ nghe giọng hát rặt miền Tây.
- Sẵn vui, vậy chú hát bài "Lưu Bình - Dương Lễ" cho mấy đứa nghe hén.
Tiếng vỗ tay hưởng ứng. Nhĩ mời ông Tư một ly rượu nhấp giọng. Uống xong, khà một cái nghe đã, ông Sơn cất giọng, nghe sao mà nồng ấm giữa trưa nắng đổ.
- Hay quá bác Tư ơi! Mời bác uống ly nữa! - Nhóm bạn của Thanh không kìm được cảm xúc.
- Ờ, mà ở đây có đứa nào là dân Sài Gòn không, hay toàn ở tỉnh lẻ về nhập cư thành phố?
- Dạ, con ở thành phố, nhưng nhà ở huyện Cần Giờ, thưa bác Tư - Minh nhanh nhảu đáp lời.
- Hả, Cần Giờ à? Nơi ấy ngày xưa…
Nói tới đó bỗng dưng ông Tư Sơn như trầm ngâm theo dòng hồi tưởng. Rồi ông buông giọng như tự nói cho mình nghe:
- Những năm chống Mỹ chú tham gia cách mạng. Mà ngộ lắm, chuyện đời nhiều duyên sự. Lúc đầu được lãnh đạo phân công về miệt U Minh Thượng, vài tháng sau lại điều động về U Minh Hạ. Chưa đầy hai tuần thì bổ sung lực lượng vùng Cần Giờ. Nơi nào cũng đước, kinh rạch chằng chịt. Chiến trường nào mà không đổ máu. Giá trị sống nào mà không kinh qua thử thách và rèn luyện. Ở Cần Giờ chiến sĩ mình bị cá sấu ăn thịt không ít. Thú dữ và giặc cùng bọn ác ôn cũng có khác nhau đâu, khác chăng chỉ là hình thức thôi. Có những người đi không hẹn ngày về. Lần đó, chú được đồng chí Bảy Cẩn kịp thời giải vây ra khỏi miệng cá sấu đói. Một khúc đước cắm phập giữa hai hàm răng lổm chổm nhọn hoắc. Con cá sấu oằn oại quăng đuôi tấn công nhưng vô vọng… Thời gian mới đó mà đã kẻ xanh bia mộ, người tóc trắng bay.
Phút giây lặng lẽ và dường như tất cả đang tắm mình trong lịch sử bi tráng ca của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.
Ngoài kia nắng xiên qua những vuông đường.
Ông Tư Sơn nói lời chia tay:
- Thôi, lên thăm bây một chút rồi dìa, không thôi ở nhà bả trông! Bạn bè chơi đùm bọc nhau đó nghen.
Ông gửi thêm cho Thanh một mớ tiền để học, tiền còn thoảng mùi cỏ dại, hương quê và bàn tay chai sần tần tảo của người cha đã chắt chiu từng đồng cho con ăn học. Thanh thưa:
- Ba yên tâm đi, việc học của con thì đâu vào đấy. Lâu lâu mới có một cuộc vầy thôi. À, dạo nầy bệnh viêm khớp của má không biết sao nữa. Rồi bé Thu có ngoan và học tốt không?
Ông Sơn không nói gì, xếp giỏ đệm ra về, nắng đã ngả sang chiều. Thanh dõi theo dáng người cha, cái dáng lầm lũi ấy hơn nửa đời đã bên giồng khoai, luống mía mà chăm lo gia đình. Vợ mù do miểng bom ngày ấy. Bé Thu là con của một người không đủ sức nuôi con, hài nhi ấy bị quẳng trên giường tre trước nhà Thanh, cha mẹ Thanh đã bế bé vào lòng mà nuôi. Loay hoay cũng học được lớp 8. Thanh nghe xót xót trong lòng.
*
Thời gian là sinh viên trường Luật cũng đi qua. Ngày ra trường với kết quả hạng ưu của Thanh đã không làm thất vọng mọi người. Rồi xin việc, và trật trầy.
Thanh về nhà tiếp ba lên giồng đất mới, rỗi rãi thì chỉ bài toán, bài văn cho em gái, con nhỏ học cũng không tệ. Được vài hôm, máu nghệ sĩ trỗi dậy, Thanh muốn được đi đâu đó tìm cái mới mà viết, luôn tiện xem coi tụi thằng Hùng - Minh - Tuệ - Nhĩ (cả năm người bạn đều đỗ tốt nghiệp) đã xin được việc làm ở đâu chưa. Được biết, thằng Hùng có chú nâng đỡ về làm Sở Tư pháp tại tỉnh nhà; thằng Tuệ lại xung phong vào quân đội, Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 ở Phòng Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá; thằng Minh vừa cưới vợ, nghe đâu tình nguyện về địa phương Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 bên Tòa án được một thời gian nó xin nghỉ rồi đi làm OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, còn Nhĩ thì chẳng rõ tin tức.
Thanh xin phép ba đi Tây Nguyên một chuyến, ba chỉ "ừ" rồi nhìn xa xăm.
Ba lô con cóc theo Thanh lên đường ra Tây Nguyên. Tây Nguyên xanh, uốn quanh những con đường đất đỏ. Thanh còn lớ ngớ chưa biết đi theo đường nào vô làng thì đằng xa chợt có tiếng réo gọi nghe quen tai: "Thanh ơi… qua đây đi…" cùng với cái vẫy vẫy tay nhiệt tình. "Ô! Nhĩ… mày đó à?! Chèng ơi, mầy đi đâu mà biệt tăm biệt tích vậy hả? Nghề ngỗng sao rồi?". "Thong thả đã, vào đây hẵng nói". Hai người vô quán nước. Quán tĩnh lặng, thoáng mát. Nhĩ móc trong túi áo ra gói thuốc mời Thanh hút, Thanh chối từ:
- Bỏ thuốc rồi, mà mầy chưa trả lời câu hỏi của tao.
- Kể ra cũng dài dòng, mà cũng tại cái truyện "Kí thác" của mầy dạo đó đã làm tao ngớ người, rồi từ dạo ra trường đến nay tao đã kí thác đời mình cho bản Fleo nầy, OK9 đã banh vùng OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao mới và làm thầy giáo bất đắc dĩ cho bọn trẻ trong bản. Dân ở đây dễ mến lắm, đất ở đây nặng tình với tao rồi… mà nghe đâu thằng Minh mới cưới vợ hả mậy? - Nhĩ từ tốn tâm tình.
- Ờ, nó vừa cưới vợ hồi tháng ba, tao chỉ nghe thôi, chứ cũng chưa gặp lại thằng nào ngoài mầy.
- Tao sau khi ra trường xin việc làm thấy khó khăn quá, vả lại cũng không có "ô dù". Cứ chờ và họ hẹn. Sau cùng, tao nghĩ ra ý định lên Tây Nguyên một chuyến. Đấy, chính tiếng chiêng tiếng cồng làm say lòng người làm tao quên lối về. Chậc, tao phục mầy sát đất luôn. Lúc trước mầy viết "Kí thác" cũng nói về Tây Nguyên nhưng mầy chưa đi lần nào, tao chỉ thấy mầy vô thư viện rồi ra nhà sách thường ghi ghi chép chép, cứ nghĩ là mầy sưu tầm cái hay để học, áp dụng vào mùa thi, vậy mà khi viết về văn hóa Tây Nguyên mầy viết y hệt. Chắc cũng là do cái tâm.
- Chà, dạo nầy mầy lý luận như một nhà hiền triết đó nghen!
Rít xong một hơi thuốc, nheo nheo mắt trong nắng chiều còn sót lại cái gay gắt của buổi trưa, Nhĩ nói tiếp:
- Ở đây một thời gian, già làng thấy tao coi bộ được nên đã đứng ra gả cô Ru - Stiêng xinh đẹp nhất nhì trong làng cho tao. Như mầy cũng biết đó, tao mồ côi cha mẹ từ khi lên mười, sống với bà ngoại. Khi đỗ tốt nghiệp xong cũng vừa lúc ngoại mất. Hụt hẫng. Trơ trọi quá. Nhưng thôi, bây giờ thì cuộc sống vợ chồng tao cũng tạm ổn. Cây cafe nuôi sống gia đình mình, còn cái quán này đã có cô em vợ tao quản giùm. Tới đây khách vãng lai dừng chân uống ly trà đá, hút điếu thuốc thơm, nghe gió rừng mà thả lòng mặc sức suy tưởng.
- Vậy mầy không định xin việc như sở nguyện làm luật sư đeo đuổi suốt thời sinh viên à?
- Thì giờ đây tao cũng làm luật sư, nhưng có điều là luật sư của mấy đứa nhóc trong bản Fleo, là cộng tác viên đắc lực của mấy anh kiểm lâm đó nghen. Và đặc biệt tao đang cùng Ru-Stiêng ngày đêm sưu tầm và sưu giải lại những bản trường ca oai hùng, những trang sử thi huyền bí, anh hùng mà rất đỗi đời thường, hồn nhiên như trẻ con ở đây. Riết rồi đam mê từ lúc nào cũng hổng hay.
- Thật à?
- Đó là tao nói bằng sự thiệt!
- Mầy to lớn quá! Mầy đã làm xanh thêm lá của rừng và đỏ thêm ngọn lửa thiêng nơi này rồi Nhĩ ơi!
- Không đâu, có lẽ vì vợ tao đam mê và tao thì tò mò rồi đâm ra sợ một mai những vốn quý của văn hóa bị mai một. Chao ôi! Rừng xanh…
- Tao giờ đây chỉ biết ngả nón chào vợ chồng mầy trong niềm tin kiêu hãnh.
- Nãy giờ mãi nói chuyện về tao, còn mầy thì sao, động lực nào "nhà văn" tới Tây Nguyên?
- Thất nghiệp, à… mà đi tìm cảm hứng.
- …
*
Bây giờ thì Thanh làm cán bộ xã Đoàn gần nhà. Anh có dịp cùng cha dấy lại phong trào đờn ca tài tử. Cứ thứ bảy, chủ nhật hằng tuần là nghệ sĩ miệt vườn có dịp trỗi lên khúc Dạ cổ hoài lang, Lưu Bình - Dương Lễ,… xôm tụ nhất là mấy đứa con nít đã tranh thủ trước giờ tập trung, chúng kéo chiếu, lót dép ngồi "hàng đại biểu", thấy mà nức lòng.
Bữa nay thứ bảy, đến phiên sinh hoạt câu lạc bộ đờn ca tài tử ở nhà ông Tư Sơn. Tấm chiếu trải ra trên một khoảnh sân vuông vắn, tán lá cây xanh lòa xòa bóng mát, thỉnh thoảng có chiếc lá vàng khẽ chao theo gió rơi trên mặt đất, để lại một lỗ trống có nắng chiếu lốm đốm trên mặt chiếu. Ông Tư Sơn đang nhấn dây đờn, thử lại trục đờn, còn ông Hai Long đang lên dây đờn guitar phím lõm. Tụi con nít nhao nhao giành ngồi hàng trên để được dòm ngón đờn thiệt mùi và giọng ca ngọt ngào của cô chú, anh chị trong xóm, ấp của xã nhà. Có khi lại xuất hiện tốp nghệ sĩ ở xã bạn, huyện bạn và cả ở tỉnh nữa xuống giao lưu và liên hoan, để rồi sau đó vương mãi, đọng nồng trong lòng mấy đứa con nít, tụi nhỏ cứ mong hoài, mong hoài cái ngày tri ngộ. Mấy con chó thấy khách đông, nếu như thường lệ có lẽ nó sẽ cho vài tiếng "gâu… gâu…" rân trời, nhưng chắc nó đã quen với việc đờn hát này rồi, "cái xóm họ cẩu" cũng vểnh tai, rung đuôi ngoe nguẩy góp thêm phần chen lấn với bọn con nít.
Ngón đờn tranh của ông Tư Sơn vẫn còn ngọt chán, nghe đâu ông đang chọn người để truyền lại ngón nghề, đã sáu tháng nay mà vẫn chưa gặp được truyền nhân như ý. Bà Năm Móm với cô Sáu Lèo vội nhai miếng trầu, giục: "Bắt đầu được rồi, đâu… thằng Sơn mầy ca bài Tình anh bán chiếu nghe coi mậy". Thanh cũng nói theo: "Ba mở màn cho xôm tụ đi". "Giọng tao già cả khét rồi, giờ còn hát hò gì nữa bây ơi" - Nói là vậy, nhưng ông Tư Sơn đã dạo đờn và tằng hắng lấy giọng vô câu nói lối nghe thiệt mùi, nghe mà sướng cái bụng:
Hò ơ…
Chiếu Cà Mau nhuộm màu tươi thắm
Công tôi cực lắm mưa nắng dãi dầu
Chiếu này tôi chẳng bán đâu
Tìm em không gặp, tôi gối đầu mỗi đêm
Chuẩn bị vô câu vọng cổ nhưng ông Tư Sơn nghe như trong cổ họng mình ran rát, giọng nhòe đi. Chợt ông hỏi: "Đứa nào vô tiếp tao coi bây…", mà tay ông vẫn chắc nhịp đờn hòa thanh cùng nhịp với ông Hai Long nghe thơm bùi như mùi khoai lang chín. Liền đó, Bé Ba nói: "Để con cho". Bà Năm Móm nhìn con nhỏ rồi quay sang với bà Sáu Lèo: "Con Bé Ba này coi bộ nhanh nhẹn hén".
Có con chìa vôi đậu trên nhánh cây bần buông tiếng hót trong veo hồn nhiên rơi trong nắng. Lúc này Thanh đã tách đám đông, tiến ra bờ kênh xáng, nghe gió dưới mé kênh thổi lên mát rượi đến tận ngón chân út. Thanh nghe đâu đây tiếng chim gọi bạn về phương Nam hót chào cánh mai vàng đang cười chúm chím trong gió, chúng đang say sưa múa lượn dưới nắng mai. Thanh lại rút trong túi áo ra cuốn sổ tay và cây bút bi hí hoáy viết: "Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 hát bội và hát cải lương…"
