Nàng đúng là không phụ tiếng của cái tên nàng mang - Rau Đắng. Tự nhiên bố mẹ lại đặt cho cái tên như vậy. Nàng là thứ rau đắng mọc hoang trên rừng. Có muốn mang về nhà trồng cũng không được. Chàng đã từng vì nàng mà mang về góc vườn trồng, nhưng rồi nó lại không mọc. Đúng là không cãi lời người già được, từ bao đời chẳng ai trồng loại cây này trong vườn nên nó mãi là loài hoa dại không thích vườn nhà. Nhưng ai cũng thích, nó đắng mà không đắng, bữa nào cũng muốn nó trên mâm cơm. Thứ rau sao mà lạ, nấu thế nào cũng ngon. Chỉ cần một chút mỡ và nước, thế là vài bát cơm trôi veo.
Chàng bữa nào cũng muốn được nấu cho nàng món canh rau đắng. Là tại nàng muốn thế một phần, muốn chàng tự tay đi tìm từng bụi cây trên rừng, vặt từng cái lá, về đã có nàng ngồi chờ sẵn bên bếp. Nàng nhường cái bếp lại, chàng không cần nói gì, chỉ nhìn nàng mỉm cười. Bắc cái nồi bé tí xíu vừa đủ cho hai người ăn, chàng thổi cho lửa bùng to hơn. Nồi nóng, lấy ít mỡ đã để lâu ngày trên gác bếp. Nàng thích thế, là mỡ từ những con vật chàng săn được, để trên giá treo gác bếp càng lâu càng thơm, hơi nóng của bếp ngày nào cũng hun cho mùi thêm dậy. Mỡ nóng xèo xèo, mùi mỡ của rừng bốc lên thơm điếc mũi. Vừa chờ mỡ nóng, vừa nhặt nhặt lá rau giũ bụi và xem có con sâu nào nấp trong lá không thì bắt ra. Mỡ nóng già là vừa đủ tay chàng một nắm rau, thả vào nồi đảo thật nhanh.
Nàng không thích chàng rửa rau này. Tự tay chàng hái trên rừng nhà mình rồi, chẳng cần rửa đã sạch. Xào cho chín đến gần giòn, đổ nước vào làm canh, đun cho sôi là được một nồi canh chỉ dành cho hai người. Bữa nào cũng chỉ cần một nồi cơm và một nồi canh bé xíu. Bắt đầu gắp một ít rau, cho vào miệng nhai từng chút một, chỉ sợ ăn nhanh quá cái vị ngọt chạy vội xuống họng thì tiếc. Rồi thế nào nàng cũng lại muốn được ăn canh rau đắng vào bữa sau. Nàng sẽ tiếc nhất bữa cơm có canh rau đắng mà sau đó, hai người phải chia tay để xuống rừng. Khi nào tự có linh cảm lên rừng thì hai người lại lên và thể nào cũng gặp nhau. Nàng tin vào linh cảm của hai người. Và nhất định nàng không tự hái rau đắng nấu canh trong bữa cơm ở nhà. Nàng chỉ đợi, đợi những bữa chàng tự hái và tự nấu cho nàng ở trên rừng. Trong nàng, niềm tin và sự chờ đợi hòa lẫn vào nhau nuôi nàng sống. Nàng tin không bao giờ phải làm điều mình không muốn, bằng thứ chàng đã đưa cho.
- Nàng cầm cây kiếm này, nếu ta phụ nàng, hãy dùng chính nó đâm thấu tim ta.
- Không được, đây là kiếm để chàng đi cúng cơ mà.
- Chính vì nó là kiếm thiêng trong mỗi lễ cúng ta làm chủ lễ thì mới đưa cho nàng. Nó linh thiêng như chính trái tim ta vậy.
- Nhưng mỗi lần đi cúng, chàng lấy gì mà làm lễ?
- Ta mượn kiếm của bố. Mỗi người làm thầy chỉ có một cây kiếm mà thôi. Ta bạo gan đưa nàng giữ kiếm là giữ hồn vía ta. Bố đã già, không đi cúng được nữa nên mỗi lần đi cúng ta sẽ lấy kiếm của bố. Ở trong kiếm là tất cả của ta. Nàng tin và giữ lấy.
- Nhưng em không muốn dùng nó.
- Ta cũng không muốn nàng dùng, nàng chỉ giữ. Nàng chỉ dùng vào một lần duy nhất. Nếu ta phụ nàng, hãy dùng chính nó đâm thấu tim ta.
Nhưng giờ đây, nàng ngồi ôm cây kiếm mà đau khổ. Vợ chàng mang lễ đến thì em biết làm sao? Chàng lợi dụng em à? Chàng đã bảo em là vợ chàng không thể sinh cho dòng họ người nối dõi, vậy em sinh cho chàng một đứa con trong âm thầm hạnh phúc của chúng ta. Chàng không thể bỏ vợ, thầy cúng không được bỏ vợ. Vì lẽ ấy và vì tình yêu, em đã chấp nhận sống làm bóng nắng trên rừng thảo quả cao và sâu của riêng chàng. Thế mà vợ chàng lại mang lễ đến là sao? Sa biết nó chính là con gái của chàng, rồi Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 này để có cớ hợp lý mang nó về nhà chàng à? Em ở trong tình cảnh này biết làm thế nào đây? Mà sao chàng không nói với em trước, để em biết nên làm thế nào? Giờ chàng cũng không gặp em để nói xem phải làm sao. Một mình em, chống sao lại được với họ hàng và nhà họ Lý ngồi ngoài sàn kia. Vợ chàng đã mang tiền đến, nhà em đã đồng ý, thì em bắt buộc phải chấp nhận. Mà sao hôm nay không phải là chàng đến để mua chính đứa con của mình. Chàng tránh mặt em à? Vì chàng đã lợi dụng em nên không dám gặp à?
"Một đứa con gái tự nhiên lại đẻ một đứa con, rồi có một nhà nào đó đến mua đi thì tốt quá còn gì. Bán cho nhà thầy Thin là quá tốt rồi. Đứa con sẽ được sống ở một nhà tốt để mẹ nó còn đi lấy chồng, chứ sống một mình sao được" - Đấy, họ hàng nhà em đang cứa vào lòng em những câu như thế. Em đúng là đứa chẳng ra gì, đã làm xấu cả họ hàng, bố mẹ. Nay có một nhà đến mua cái xấu đó đi để em còn đường mà đi lấy chồng thì còn gì tốt hơn thế, phải không Thin? Em là người xấu để giờ em đau đớn thế này đây.
*
"Diu à, ta biết hôm nay nàng sẽ lên rừng. Ta đã ngồi đợi. Trời đã cho ta gặp nàng và cho chúng ta có con. Ta đã ơn nàng biết bao khi nàng chịu chấp nhận giúp ta được làm bố. Nhưng ta không ngờ nhà ta lại nghĩ mua chính đứa con của nàng. Vậy thì còn gì đau đớn hơn khi ta là bố mà phải mua chính con của mình về nuôi. Nàng hiểu cho ta không? Ta biết nàng không muốn xa con. Nhưng chắc chắn họ hàng, bố mẹ nàng sẽ đồng ý. Vì một thân một mình nàng chịu điều tiếng để sinh con, thế thì nay có một nhà đến mua nó là điều tốt quá mà. Nàng đang phải chấp nhận. Ta phải chấp nhận. Và hôm nay ta biết nàng sẽ lên lán trông thảo quả. Chúng ta cùng linh cảm mà.
"Đứa con đã về nhà Thin rồi. Một đứa con gái, làm mẹ một mình rồi không giữ được con của mình, lại phải bán con cho chính nhà bố nó. Hỏi ai đau khổ bằng ta không? Nhưng ta phải chấp nhận trao nó đi rồi. Và hôm nay ta linh cảm Thin sẽ lên rừng, sẽ đợi ta ở lán. Ta đã đau khổ đến độ không sống nổi. Ta đã ôm cây kiếm chàng trao suốt mấy ngày nay và giờ mang lên để trả cho chàng. Ta trả đúng bằng cách chàng đã dặn. Chàng đã phụ ta, đã lợi dụng mà hại cả cuộc đời ta. Chàng phải trả giá cho cuộc đời ta. Giờ ta chẳng còn gì nữa, tình yêu không còn, đứa con của tình yêu cũng không được ở với mình. Ta không thiết sống nữa.
- Diu à, đã đến rồi. Ta đang đợi.
"Tim ta lại rụng rời khi nghe tiếng chàng. Thin à, đừng nói thế được không! Đừng nói nữa, ta sẽ không làm chủ được đường kiếm này".
- Diu vào đi. Mang kiếm vào đâm thấu tim ta, để ta được tạ tội với nàng.
"Ta sẽ vào. Sẽ đâm thấu tim Thin để chàng không bao giờ nói được những lời đẹp với ta nữa".
![]() |
| Minh họa: Lê Trí Dũng. |
Một đường kiếm vụt lên. Kiếm không phải kiếm sắc. Kiếm không phải kiếm mới. Chỉ là kiếm chế ngự tà ma trong lễ cúng. Là kiếm truyền từ đời trước sang đời sau của dòng họ Lý. Kiếm là kiếm thiêng, cho nên đường kiếm đi không sáng, kiếm đi không nhanh. Là do người cầm kiếm không muốn nhanh hay không còn đủ sức vung lên một đường dứt khoát? Là tại người đứng trước mũi kiếm là một thầy cúng - là chủ nhân của cây kiếm. Tại người đứng trước mũi kiếm không tránh. Hay người ấy nhắm mắt đợi đường kiếm mà tâm bình thản. Hay người ấy nhắm mắt mà vẫn nhìn thấu tim nàng. Để rồi kiếm rơi dưới chân và nàng khuỵu xuống, ngã luôn vào nồi canh đắng Thin đã nấu sẵn đợi nàng.
Thin đã chờ đợi đường kiếm đâm thấu tim. Thế mà Diu không đâm được. Diu ngã. Thin cuống cuồng bế thốc Diu lên phản. Diu ngất làm Thin càng sợ. Dậy đi Diu, dậy mà giết Thin đi. Rồi chúng ta cùng chết. Dậy đi Diu, hoa thảo quả nở vàng, hoa sẹ cũng nở vàng rực rồi. Đang là mùa hoa nở đẹp, nàng không thể chết một mình được.
- Chàng khóc à? Không phải chàng lợi dụng em à?
- Diu tỉnh rồi. Không phải. Không phải ta lợi dụng nàng. Là ta và nàng không lường được việc này xảy ra. Phong tục mua con nuôi làm phước, cả ta và nàng đều quên nên mới đến nông nỗi này. Mà không thể ngờ có sự trùng lặp là nhà ta lại mua chính con của nàng về làm con nuôi. Ta và nàng đều đau khổ như nhau mà Diu ơi.
- Thật không hả Thin? Thật là Thin không lừa em à?
- Chỉ có ta và nàng trong chuyện này. Chỉ có ta và nàng chịu đau khổ trong chuyện này, ta lừa nàng sao được?
- Vậy thì giờ chúng ta biết làm sao?
- Ta chỉ sợ nàng đau khổ quá mà sinh bệnh, hôm nay ta linh cảm nàng lên rừng thảo quả, ta mới lên và nàng đã lên thật.
- Nhưng em không biết sống tiếp thế nào? Con đã về nhà anh rồi. Được anh lên rừng ngày hôm nay em cũng yên tâm là con sẽ sống tốt với anh.
Thin cũng không biết những ngày sau sẽ sống thế nào. Chỉ có một điều chắc chắn anh biết là yêu Diu hơn, sẽ bù đắp tổn thương cho Diu nhiều hơn, nhưng cũng chỉ bằng tình cảm của mình thôi, hoàn toàn không làm gì hơn được.
*
Một mình Sa ở nhà trông con trong khi biết Thin lại lên rừng thảo quả. Một đứa con bé tí xíu, còn đỏ hỏn trong tay một người được gọi là mẹ mà không sinh ra nó. Đứa con gái này giống Thin quá, lớn lên chút nữa chắc chắn ai cũng nhìn ra nó là con ai. Chính vì thế mà Sa phải tính cách mua nó ngay khi mới đẻ. Rồi về sau, nếu có ai nói nó giống Thin thì Sa sẽ bảo: "Ở với nhau lâu ngày thì giống thôi mà". Chứ cứ để nó ở với Diu thì rồi xấu mặt cả họ. Cái họ Lý này mà bị xấu mặt thì còn ở làng sao nổi, làm thầy cúng sao được nữa.
Nhưng thực ra trong lòng Sa mang ơn Diu lắm, bởi đã cho Sa được làm mẹ. Sa ngồi ôm con mà nhớ những ngày khổ sở vì đã ở với Thin đến bảy năm rồi mà vẫn không sinh được đứa con nào. Người làng thì bảo, tại dòng họ Lý đến cuối kỳ rồi. Đời nọ nối đời kia làm thầy cúng và làm thầy thuốc. Đáng lẽ làm thầy thuốc thì chỉ nên cứu người thôi, đằng này lại cả giết người thì đến đời này không có đời sau nữa rồi. Nhưng bố Thin và cả Thin nữa đều bảo như thế không phải là giết người, mà vẫn là cứu người, cứu lấy số phận những đứa con gái chưa chồng mà lỡ dở. Nhưng những lúc ấy Sa rất sợ. Từ ngày về làm dâu nhà này Sa không biết mình đã phải chôn bao nhiêu hài nhi. Cái rừng mả hoang ấy, ngày trước là mẹ chồng, giờ là Sa - chỉ có hai người bước vào đó và làm cái việc vùi những hài nhi còn đỏ hỏn xuống đất rồi chạy trốn thật nhanh ra khỏi đó. Nhưng chỉ một mình Sa chịu nỗi sợ hãi trước hàng trăm nghìn con mắt trẻ con chọc vào cái bụng Sa.
Càng ngày Thin càng phải phá thai cho nhiều đứa con gái. Chúng nó thật không biết sự quý giá của việc được làm mẹ. Có khi một ngày hai ba đứa kéo nhau lên nhờ Thin giúp. Đặc biệt từ khi có mấy cái trường trung cấp, cao đẳng mọc lên dưới thành phố. Bọn con gái, con trai kéo về học rồi lại kéo lên nhà Sa ăn nằm để nhờ Thin giúp. Đứa khỏe thì hai ngày, đứa yếu thì đến cả tuần mới rời nhà Sa được. Nhìn mặt nó co rút lại khi cái thai thúc để ra ngoài, Sa không cảm thấy thương tí nào. Sa tưởng tượng đứa con trong bụng đang bực tức mẹ nó, đang đạp vào cái bụng xấu xa của mẹ nó. Tại sao kéo nó vào bụng, cho nó đầu thai rồi lại nhờ người cho nó uống nước đắng để phải chui ra. Mỗi lần phục vụ cơm nước cho bọn con gái như vậy, Sa lại nghĩ, giá như mình là bọn này thì mình sẽ để mà nuôi chứ không phá đi thế này, nguy hiểm lắm. Sa đã từng hỏi Thin:
- Làm thế này rồi lần sau nó có chửa được nữa không?
- Tùy từng đứa, nếu khỏe mạnh thì sẽ đẻ được nữa, còn nếu không khỏe thì....
- Nhưng mà mình cố gắng lấy thuốc tốt tốt nhé.
- Lần nào ta cũng lấy thuốc tốt nhất có thể. Mình yên tâm, ta không hại chúng đâu.
Đứa nào yếu mà phải nằm đến một tuần thì Sa thường nghĩ, sau này nó không đẻ được nữa rồi. Sa ghét chúng, vì chúng mà Sa phải đêm hôm mò mẫm một mình vào rừng mả hoang chôn con cho chúng. Những lần đầu Sa sợ không dám làm. Mẹ chồng đã phải kéo Sa đi trong đêm không biết bao nhiêu lần, đến giờ thì trơ lì cảm xúc trước những cơn đau đớn của bọn con gái.
Càng ngày càng nhiều lời nói đến tai người nhà họ Lý giết nhiều trẻ con quá nên chúng kéo nhau về ngăn không cho đứa trẻ nào chui vào bụng Sa. Sa vừa tin vừa không tin điều đó, nhưng cũng lo và thèm khát có con. Sa đã từng muốn bỏ nhà Thin mà về với mẹ. Nhưng không phải vì không có tiền trả lễ lúc cưới, không phải vì nhà mẹ đẻ không nhận. Mà vì Sa thương Thin, chẳng gì cũng sống với nhau bảy năm rồi, không nỡ để một đứa con gái bước vào nhà này để rồi thay Sa phải đi chôn những hài nhi bị phá. Mẹ chồng đã luyện cho Sa làm được việc đấy, giờ mẹ chồng chết rồi, Sa rời đi, một đứa con gái khác bước vào nhà này sẽ không thể làm được việc như Sa đang làm. Không một đứa nào tự nhiên lại đủ dũng cảm một mình mang hài nhi trong đêm lên rừng chôn cả.
*
Thin và Diu đã vượt qua một thử thách, nhưng giờ lại phải đứng trước một thử thách khó hơn. Đứa con đầu đã về nhà Thin được mười hai năm. Sau hai năm con gái về nhà Thin, Diu lại chịu búa rìu dư luận của bản khi lại tự mình sinh một đứa con nữa, lần này là con trai. Diu một mình nuôi con, lần này không có ai đến mua nó cả. Diu vui, Thin cũng vui vì có một mầm sống giữa hai người được giữ lại để những ngày trên rừng thảo quả thật có ý nghĩa với cuộc sống của Diu.
Rừng thảo quả là thế giới riêng của hai người. Tự Thin bảo Diu không là loài thảo quả quý giá - là một vị thuốc tốt trong thang thuốc, mà Diu là loài sẹ hoang. Thảo quả và sẹ giống nhau ở hình dáng cây, hoa và mùa nở. Chỉ có điều, thảo quả nở hoa và ra quả ở gốc, sẹ lại nở hoa và ra quả ở ngọn. Hương thảo quả đậm, mùi thảo quả thơm và thảo quả có giá hơn sẹ. Nhưng tại sao cứ chỗ nào có thảo quả sống thì sẹ lại mọc chen vào. Người ta trồng rừng thảo quả chứ không trồng sẹ. Thế mà sẹ tự lan vào những chỗ đẹp nhất mà mọc rồi nở hoa vàng rực một vùng, vươn lên trên rừng thảo quả để khoe sắc, khoe hương. Nhưng… nào có ai để ý đến sẹ đâu. Vào mùa nào đấy thảo quả mất mùa, những thang thuốc không có vị thảo quả thì không nên thuốc người ta mới dùng sẹ thay thế.
Diu chẳng tủi thân khi Thin ví mình là loài sẹ chứ không là thảo quả. Bởi Diu hiểu, ngay từ ngày đầu gặp Thin, số phận mình đã là loài thay thế, nên cũng chẳng lấy gì làm buồn. Nhưng bây giờ sẹ cũng chẳng thể vươn mình lên chỗ nắng mà tỏa sắc tỏa hương nữa rồi. Sẹ đã rũ lá, thối gốc không còn sức để ngóc lên nữa. Con trai Diu đến tuổi làm lễ cấp sắc. Tuần trước, họ hàng họp bàn để mời thầy về làm cấp sắc cho con. Diu mừng vì con trai vẫn được ông bà ngoại lo làm lễ cho, sau lễ cấp sắc dành cho những bé trai người Dao thì tiếng nói của con sẽ khác. Tuy là một đứa con trai không có bố, nhưng sau khi được thụ lễ cấp sắc, nó sẽ là người Ok986 vip Thiên đường trò chơi. Nó sẽ trưởng thành hơn, sẽ không tủi thân nữa. Nhưng mừng bao nhiêu thì đau bấy nhiêu, khi người được chọn làm thầy trong lễ cấp sắc lại chính là Thin. Diu đổ gục trước quyết định này. Nhưng không thể phản đối, vì không thể nói ra lý do. Sáng nay, bố Diu mang lễ sang nhà Thin để nhờ thầy.
- Thưa thầy, cháu tôi đã đến tuổi làm lễ cấp sắc. Chúng tôi cũng đã lo đủ lễ, nay sang nhờ thầy giúp cháu đứng chủ lễ.
- Tôi… tôi…
- Thầy giúp nhà chúng tôi một lần rồi, xin thầy giúp lần nữa. Có lẽ thầy và gia đình chúng tôi rất có phúc phận với nhau. Mong thầy giúp cho cháu tôi trong việc quan trọng nhất đời của nó.
Thin rối trong lòng. Người làm thầy, khi có ai đến nhờ làm đám là một vinh hạnh, là uy tín của thầy. Thế mà đám này Thin không thể nhận. Không bao giờ bố lại làm chủ lễ cấp sắc cho con trai cả, đó là phạm húy, phạm lời thề của tổ tiên. Đứng trước ông ngoại của con trai mình, Thin biết lấy lời gì để từ chối đây?
- Bác cứ về, để tôi nghĩ. Tôi sẽ cho người sang trả lời sau.
Nói vậy mà lòng đau nhói, biết trả lời sao chứ. Lần này không giống như lần trước là có thể chấp nhận mua chính con mình về nuôi trong âm thầm được nữa. Nếu từ chối phải có lý do chính đáng, ốm không phải, bận không phải, không trong thời gian kiêng, thế thì biết nói sao. Nếu cố tình làm cấp sắc cho chính con trai mình thì cả dòng họ, có khi cả bản sẽ bị trừng trị. Từ đời trước đến đời sau đã cấm bố làm cấp sắc cho con, mà phải nhờ người khác. Thin cứ ngồi giữa sàn nhà rộng rênh như vậy, nghĩ mà không phải nghĩ, lo mà không lo được. Sa nãy giờ vẫn ngồi ở gian bếp, đun nước sôi để mời khách. Nhưng khách thì về rồi, nước sôi trào cả ra ngoài kêu xào xào mà lửa thì vẫn cháy. Lửa gặp nước sôi trào ra mà không tắt, là do củi khô quá, là bếp ủ nóng quá. Ngọn lửa tự muốn trào lên, nước từ trên dội xuống không tắt được. Trong lòng Thin cũng đang như vậy.
Sa ngồi mãi đấy, nghe lời nhờ của ông ngoại thằng Chằm mà lòng đau nhói. Lần này sẽ không như lần trước nữa rồi Thin ạ. Lần này Thin và Diu phải tự chịu thôi. Nghĩ thế, Sa đứng dậy, đi qua trước mặt Thin, làm rơi một câu:
- Để tôi đi từ chối giúp bố Dìn.
- Lý do gì?
- Bố Dìn ốm!
- Tôi không ốm mà.
- Thế muốn làm cấp sắc cho con trai à?
- Mẹ Dìn....?
- Lần trước là tôi giúp bố Dìn, lần này tôi lại phải giúp.
- !!!
