Những vần thơ “lửa” nơi ngục tù Côn Đảo

Bình minh những ngày tháng 7 ở Côn Đảo thật đẹp, Cầu tàu 911, khu Chuồng bò, Hầm xay lúa, những nhà tù năm xưa vẫn còn đó, thật khó tin là cũng bầu trời này, mặt đất này, hơn 40 năm về trước chỉ có tù nhân và những kẻ coi tù với bao khổ đau, thù hận.
  • Chuyện của một Đại tá OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á, cựu tù Côn Đảo
  • Triển lãm chuyên đề “Côn Đảo xưa và nay”
  • Cựu tù Côn Đảo xây đài tưởng niệm đồng đội

Quá khứ đã khép lại, cánh cửa nhà tù cũng khép lại. Côn Đảo hôm nay đã không còn là "Địa ngục trần gian" mà trở thành một điểm Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá tâm linh, một trong những Di tích lịch sử quốc gia mà bất kỳ ai cũng muốn đến để tìm hiểu, tận mắt chứng kiến những mất mát, đau thương nhưng rất đỗi tự hào, cùng nhau nhìn về quá khứ để thấy diện mạo của cha ông mình thủa trước, đây là bài học "Uống nước nhớ nguồn", bài học vượt qua muôn vàn thử thách, bài học về phẩm chất cao đẹp của người chiến sĩ cộng sản.

Nghĩa trang Hàng Dương luôn nở đầy những nhành hoa tím, những rặng dương vi vu trong gió như đang hát những khúc ca về những người cộng sản trung kiên. Trong 103 năm (1862-1975), có khoảng 20 nghìn tù nhân là những chiến sĩ cộng sản đã hy sinh tại Côn Đảo.

Nghĩa trang Hàng Dương là nơi yên nghỉ của nhiều Anh hùng - Liệt sĩ.
Nghĩa trang Hàng Dương là nơi yên nghỉ của nhiều Anh hùng - Liệt sĩ.

Cho tới nay, Ban quản lý di tích lịch sử cách mạng Côn Đảo mới tìm kiếm và quy tập được khoảng 1.900 hài cốt, trong số đó có 709 mộ có tên tuổi, quê quán, còn lại là mãi mãi vô danh. Đã có những câu thơ về Côn đảo, về Nghĩa trang Hàng Dương:

Núi Côn Lôn được pha bằng máu
Đất Côn Lôn năm, sáu lớp xương người
Mỗi bước chân che lấp một cuộc đời
Mỗi tảng đá là một trời đau khổ…
Nghĩa địa Hàng Dương vùi chôn bao số phận
Hết lớp này, lớp khác dập lên trên
Mặt phẳng lì không mô đất nhô lên
Không bia mộ và không tên, không tuổi…

Trong những người nằm đây có nhiều tấm gương hy sinh lẫm liệt như Cao Văn Ngọc, nhà yêu nước Nguyễn An Ninh … Còn có cả những đảng viên, cán bộ trung kiên của Đảng như cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong, Anh hùng lực lượng vũ trang Lưu Chí Hiếu… nhưng nổi lên trên tất cả vẫn là hình ảnh Võ Thị Sáu, người liệt nữ anh hùng của quê hương Đất Đỏ. Vì vậy, chẳng có gì là quá khi ai đó nói rằng, Côn Đảo chính là "Bàn thờ thiêng của Tổ quốc".

Sau khi thực dân Pháp đặt ách cai trị lên Việt Nam, ngày 1-2-1862, Thống đốc Nam Kỳ Bonard ký quyết định thành lập nhà tù Côn Đảo để giam giữ những tù phạm đặc biệt nguy hiểm cho chế độ thực dân. Đây là một hệ thống nhà tù với nhiều khu vực biệt giam, chuồng cọp, Trại Bagne 1, Bagne 2, Bagne chính, Bagne phụ cùng 20 hầm đá biệt giam, chuồng cọp, hầm xay lúa, khu đập đá… 

Sau năm 1954, đế quốc Mỹ tiếp quản lại Côn Đảo từ tay thực dân Pháp và Bagne 1, Bagne 2, Bagne chính, Bagne phụ đã được đổi tên thành Trại cải huấn Phú Hải, Phú Sơn, Phú Tường, Phú Thọ. Tiếp đó, Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K Sài Gòn xây thêm 4 trại mới theo kiểu chuồng cọp bằng bê tông cốt thép, mái brôximăng, đó là các trại 5, trại 6, trại 7, trại 8 và sau này là các trại cải huấn Phú Phong, Phú An, Phú Bình và Phú Hưng. Còn 2 trại khác chúng đang xây dở thì Hiệp định Paris được ký kết và dư luận OK9 thể thao xanh chín, Ok986.vip được xếp hạng cao nhất Mỹ phản đối nên Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K ngụy phải bỏ dở kế hoạch thi công.

Ngoài những trại giam chính còn có những trại khổ sai khác là Trại giam Hòn Cau, Cỏ Ống, Bến Đầm, Lò Vôi, Chuồng Bò, Lò Gạch, Trại Sở Muối là nơi có hàng vạn chiến sĩ yêu nước bị giam cầm, tra tấn, trong đó có những tên tuổi lừng lẫy như: Các cụ Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Ngô Đức Kế, các đồng chí Tôn Đức Thắng, Nguyễn Văn Cừ, Lê Hồng Phong, Lê Duẩn, Lê Đức Thọ, Phạm Hùng …

Nhà tù Côn Đảo là nhà tù lớn nhất, khắc nghiệt nhất với nhiều nhục hình, đói khát, bệnh tật, chính vì thế nó được ví như "Địa ngục trần gian". Thế nhưng Côn Đảo đã được những người tù cộng sản biến thành trường học và "Địa ngục trần gian" trở thành vườn ươm của các thế hệ cách mạng Việt Nam.

Những gì còn sót lại nơi đây là bằng chứng sinh động về tâm hồn thanh cao của người cộng sản. Trong nỗi đau tột cùng về thể xác và tinh thần, giữa chốn ngục tù tăm tối, những chiến sỹ cách mạng ấy vẫn làm thơ, viết báo, vẫn tổ chức học lý luận, biểu diễn văn nghệ; chị em phụ nữ vẫn may vá thêu thùa...

Những năm tháng sống trong lao tù ấy, những chiến sĩ Cộng sản đã thể hiện tinh thần đấu tranh bất khuất của mình bằng những vần thơ mang ngọn lửa của lòng yêu nước, tinh thần cách mạng bất khuất. Những vần thơ được viết bằng máu, hay tỉ mẩn dùng móng tay cậy từng tí vữa để khắc lên tường ở khắp những xà lim, chuồng cọp, buồng giam.

Khi giam các chiến sĩ trong các xà lim này, vì sợ họ tìm cách trốn nên bọn quản giáo đã khám xét rất kỹ lưỡng, chúng không để tù nhân giấu mang theo bất kỳ một vật cứng và sắc nhọn nào. Để có những dòng thơ trên, những người tù đã phải dùng móng tay cạy từng tí vữa trên tường ngày này qua tháng khác, chẳng biết mất bao thời gian để khắc được một bài thơ.

"Chúa đảo" rất sợ những dòng lưu bút trên tường tác động tới tinh thần đấu tranh của những người tù Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá, nên đã thường xuyên kiểm tra rồi cho người dùng hắc ín, dùng vôi quét để xóa đi những dòng chữ đầy khí phách của những người cách mạng. Những vần thơ tô đậm tinh thần kiên trung, bất khuất ấy đã bị hoen mờ...

Côn Đảo - từ “địa ngục trần gian” đến thiên đường Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá.
Côn Đảo - từ “địa ngục trần gian” đến thiên đường Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá.

Tại Nhà trưng bày hiện vật của Khu di tích - nơi trước kia là dinh thự của các "Chúa đảo" còn lưu lại một bức ảnh ghi lại một câu thơ rất cảm động viết nguệch ngoạc, xiêu vẹo bằng máu "Máu ta quý cả hơn vàng, Tổ quốc cần đến sẵn sàng ta dâng". Còn ở trại Phú Sơn, sót lại trong các xà lim những dòng thơ mặc dù chữ còn, chữ mất nhưng mang đậm tâm hồn Việt Nam, mang ý nguyện bao đời của cha ông:

Tại xà lim số 12:

Máu xương Côn Đảo vô vàn
Đất thiêng Côn Đảo nghĩ thương giống nòi..

Tại xà lim số 5:

Nhắn nhủ cùng ai đến chốn này.
Không nề lao khổ với đắng cay.
Ba tấc roi mây tung máu nóng.
Một phen lao lý đúc gan này...

Tại xà lim số 6:

Đây Côn Sơn hòn đảo kiên cường.
Mấy chục năm rồi nhuộm máu xương.
Kìa hỡi vong linh bạn tù.
Về đây đón Tết, Tết quê hương

... ... ...

Tại Xà lim số 9:

Trời hải đảo sóng gầm muôn hận tủi.
Đất Côn Sơn gió thét giận căm hờn.

Từ trong những khám sâu, hầm kín hồn thơ thoát ra niềm mơ ước cháy bỏng, chứa chan bầu nhiệt huyết chẳng bao giờ nguội lạnh. Những âm điệu đó vang lên, là phương thuốc hiệu nghiệm cho bản thân những người tù khi quyền sống và quyền làm người bị tước đoạt. Đây đã trở thành dòng máu tinh thần được truyền cho khắp các tù nhân khác.

Gần một nửa thế kỷ đã qua đi, những dấu tích lịch sử còn lại quá ít, một phần do thời gian đã xoá đi, một phần do công tác bảo quản, tôn tạo. Bên cạnh đó là sự thiếu ý thức của một số du khách khi đến thăm khu di tích lịch sử, đã tùy tiện vạch tên mình và viết những dòng vô nghĩa đè lên những câu thơ đầy nhiệt huyết của các bậc ông cha.

Cùng với Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP sưu tầm và bảo quản những dòng lưu bút là công tác tìm kiếm tác giả của những vần thơ trên. Mặc dù Ban quản lý di tích lịch sử cách mạng Côn Đảo đã tốn khá nhiều công sức, nhưng vẫn chưa có kết quả. Đã có rất nhiều đoàn cựu cán bộ tù Côn Đảo trở lại thăm đảo, thăm lại nơi đã từng giam giữ, đầy ải mình, thăm lại những người đồng chí, đồng đội đang nằm lại nơi này.

Nhìn lại những gông cùm, xiềng xích, những dụng cụ đã từng tra tấn mình và nhất là khi đọc lại những vần thơ "lửa", những người tù năm xưa đã không thể nén nổi xúc động. Trong xà lim tối tăm, bị cùm kẹp nhưng những vần thơ vẫn luôn tỏa sáng, ánh sáng của tâm hồn lạc quan, bay bổng, ánh sáng cùa niềm tin chiến thắng vào ngày mai.

Những vần thơ lửa đã hun đúc dòng máu nóng cách mạng, thể hiện tinh thần thép để giữ vững khí tiết người cộng sản chân chính, và cũng chính vì vậy mà người cộng sản được nhân dân tin yêu, quý trọng. Nó giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về tình yêu Tổ quốc, tình đồng chí, đồng đội, về lòng kiên trung, bất khuất trước bạo ngược, cường quyền và cái giá của độc lập, tự do cho Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Việt Nam. Cần có phương thức bảo quản, giữ gìn, tái tạo những vần thơ lửa của một thời hào hùng, đó không chỉ là mong muốn, mà còn là một nhiệm vụ của thế hệ hôm nay.

Cù Tất Dũng

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.