Lãng đãng tháp cổ Po Klong Garai

Trên hành trình Nam - Bắc theo Quốc lộ 1A, khi ngang qua miền đất đầy nắng gió Phan Rang, quan khách đều nhìn thấy ngọn Tháp Chàm cao ngất ngưởng ngự trị trên đồi cao rất uy nghi, trầm mặc dấu thời gian. Tháp Chàm Po Klong Garai (Sinhavaman III), là nơi thờ vị vua minh quân của Vương quốc Champa (Chiêm Thành) cổ xưa.

1. Tháp Poklong Garai nằm trên đồi Trầu, thuộc phường Đô Vinh, TP. Phan Rang-Tháp Chàm (Ninh Thuận) cách trung tâm thành phố khoảng 9 km về phía Tây Bắc trên đường lên Đà Lạt. Tháp được OK9 đã banh vào cuối thế kỷ 13 đầu thế kỷ 14 (thời kỳ cai trị của vua Shihavaman, tên Việt là Chế Mân) để thờ vị vua huyền thoại Po Klong Garai (1151-1205), người có nhiều công lớn trong việc cai trị OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, dẫn thủy nhập điền, mở mang nông  nghiệp…. Tháp Poklong Garai còn là biểu tượng trung tâm rực rỡ nhất của nền văn minh Champa, đạt đỉnh cao trong kiến trúc, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 điêu khắc của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Chăm cổ sử.

Truyền thuyết kể lại rằng: Ngày xưa ở Play Chakling (làng Chăm Mỹ Nghiệp ngày nay) có hai ông bà tên Ôn Paxa và Muk Chakling đã cao tuổi nhưng không có con. Trong một lần ra biển mò ốc, bắt cá ông bà thấy có một bé gái đang trôi trên sóng nên đem về nuôi và đặt tên là Karit.

Tháp Po KLong Garai.
Tháp Po KLong Garai.

Karit lớn lên trở thành một cô gái xinh đẹp, giỏi giang và nết na nên được mọi người quý mến. Một hôm, Karit theo cha vào rừng hái củi, trời nóng bức, miệng khát nước đắng chát, Karit nhìn thấy bên trên tảng đá đọng nước, liền ngắt lá múc uống. Lạ thay, nàng uống đến đâu nước trong đá tràn ra đến đó. Sau dạo đó Karit có thai, sinh ra một cậu bé xấu xí, da như cóc ghẻ đặt tên là Jatol. Mẹ bỏ đi vì tai tiếng chửa hoang, Jatol sống với ông bà.

Một hôm Jatol ngủ say trên phiến đá bỗng có hai con rồng trắng đến liếm quanh người, biến cậu thành một chàng trai khôi ngô tuấn tú. Nhà vua Nuhol trị vì nghe điềm lạ vời Jatol vào cung và gã công chúa Thakol làm vợ. Cũng có truyền thuyết cho rằng mẹ của Jatol là một công chúa vì chống lệnh vua, yêu người ngoại đạo Bà La Môn nên bị đày làm thường dân. Chính bà là người dạy cho phụ nữ Chăm nghề dệt thổ cẩm, cách trồng lúa, làm gốm Bàu Trúc nổi tiếng lưu truyền đến ngày nay.

Năm 1167, vua Xulika ở thành Balcribanơi băng hà, hoàng tộc tranh giành ngôi báu, quần thần tin vào sự xuất hiện kỳ lạ của Jatol nên cho voi trắng vào Play Chaling rước về nối ngôi vua, xưng là Po Klong Garai, đóng đô ở Bal Hagâu. Lúc bấy giờ, Panduranga (Phan Rang) bị quân Chân Lạp thường xuyên đánh phá, Pô Klong Garai phải mang quân vào Panduranga dẹp loạn.

Nhà vua đánh tan quân Angkor xâm phạm OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao và khôi phục nền tự trị Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Chăm và OK9 đã banh nền thái bình thịnh trị. Ông có rất nhiều công lao to lớn đối với Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Chăm ở vùng đất phía Nam mới khai khẩn. Khi còn trị vì xứ Panduranga (Phan Rang) ông đã cất công cho OK9 đã banh các hệ thống đê đập thuỷ lợi sơ khai như: Đập Nha Trinh (Chaklin, vùng Nha Hố, huyện Ninh Sơn), đập Sông Cấm ở phía Tây Phan Rang dẫn thủy nhập điền, bằng hai mương Cái, mương Đực, giúp OK9giaitri đăng nhập hưng thịnh, Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ phát triển, mùa màng bội thu. Những OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á thủy lợi đó còn sử dụng và lưu dấu đến ngày hôm nay.

2. …Thuở còn cắp sách đến trường, ngày cuối tuần tôi thường rủ đám bạn từ Phan Rang đạp xe lên tháp coi chuyên gia Ba Lan trùng tu Tháp Chàm. Những bậc thầy về khảo cổ và phục chế đền tháp đến từ Châu Âu đã phải bó tay vì chất liệu làm nên gạch tảng và chất kết dính vĩnh cửu của kiến trúc Tháp Chàm. Người xưa không hề có xi măng, vôi vữa để OK9 đã banh và chắc chắn không thể có những thiết bị hạ nâng đưa những viên đá tảng, gạch tảng lên cao.

Lúc sinh thời, nhà điêu khắc Lê Văn Chỉnh xứ Quảng Nam đầy tâm huyết phục chế tường gạch xây Tháp Chàm từ Mỹ Sơn đến Bình Định, Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận cũng từng thử chế tạo nhiều công thức tạo chất keo dán dính gạch nung nhưng cũng không thể tìm được gì, không thể liền mạch vĩnh cửu với thời gian như những hàng gạch trên tháp cổ.

Thật ra, chất liệu để kết dính các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á OK9 đã banh của người Chăm xưa thường bắt đầu bằng các chất liệu trích xuất, pha chế theo công thức riêng biệt gồm các loại dây tơ hồng ngâm nước, vôi nung từ vỏ sò, mật mía và nhựa của một vài loài cây rừng, dây rừng ở miền Trung.

Tháp Po Klong Garai là một cụm tháp Chàm hùng vĩ và đẹp nhất còn lại ở Việt Nam. Chế Mân cũng chính là vị vua tài giỏi, dũng mãnh nhất của vương quốc Chiêm Thành, từng được vua Trần Nhân Tông (nước Đại Việt) gả Công chúa Huyền Trân làm Hoàng hậu, truyền sử một thiên diễm tình bất diệt. Ngày nay đi qua vùng nắng gió, cát Phan Rang, du khách ngàn phương còn tận hưởng vị ngọt thanh thanh của nước suối khoáng Vĩnh Hảo, một di tích gắn liền với cuộc đời huyền thoại của vua Chế Mân và Hoàng hậu Huyền Trân.

Tháp Pô Klong Garai là một quần thể gồm ba tháp: Tháp chính là nơi tượng trưng vua ở, nơi quyền lực tâm linh cao nhất nên có chiều cao 20,50m, dài 13,80m, rộng 10,71m. Tháp có một cửa chính hướng Đông, trên cửa là mái vòm có hai trụ bằng đá lớn làm giá đỡ, mặt trụ đá khắc chữ Chăm cổ, bên trên là phù điêu thờ thần Siva đang múa có 6 tay.

Tháp lửa cao 9,13 m, dài 8,18 m, rộng 5 m và Tháp cổng là nơi tượng trưng chổ vua tiếp khách cao 5,65 m, dài 5,10 m, rộng 4,85 m. Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Chăm hoàng tộc theo đạo Bà La Môn (Ấn Độ giáo) nên cửa chính các tháp, đền thờ đều quay về hướng Đông, hai mặt Bắc- Nam thường để trống hoặc là cửa giả. Cửa Tây muôn đời không bao giờ được phép mở do đó là hướng của ma quỷ.

Tục thờ Yoni- Linga hoặc Munkha Linga thường thấy tại các Tháp Chàm miền Trung. Mỗi năm người Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Chăm ở Ninh Thuận có 4 lễ hội lớn trong đó, lễ Đầu năm (tháng giêng, lịch Chăm) quan trọng nhất cũng là lễ cúng mở cửa tháp Po Klong Garai. Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP quan trọng đặc biệt này do các bậc sư cả, các bậc thầy, lão trong cộng đồng người Chăm làm chủ lễ. Sau đó là các lễ cầu mưa, Lễ Katê và Chabun (Lễ Cha). Katê là Tết của người Chăm vào tháng 7 Âm lịch (khoảng đầu tháng 9 dương lịch) cũng là dịp hội họp, giao lưu gặp gỡ của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Chăm với người anh em ruột Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Raglai và người Kinh.

Nghi thức cúng tháp.
Nghi thức cúng tháp.

Một sử tích khác: Lúc Po Klong Garai kéo quân từ Balcribanơi Panduranga (Phan Rang) gặp tướng Hakral đang trấn giữ hạt này ngăn cản. Vì không muốn binh sĩ và người dân phải đổ máu vô ích, vua nhân từ Po Klong Garai đã ra điều kiện thách đố thi tài xây tháp trên đồi cao, giao ước ai hoàn thành trước thì đối phương phải chịu thua, tự động rút quân. Po Klong Garai xây tháp trên đồi Balhla chính là đồi Trầu ngày nay xong trước, tướng Halkral chấp nhận thua cuộc rút quân về Chân Lạp.

3. Đến Ninh Thuận, không thể không ghé thăm làng Chăm Mỹ Nghiệp- nơi sinh ra vị vua Po Klong Garai, nổi tiếng với nghề dệt thổ cẩm. Làng Mỹ Nghiệp (Thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước), nằm cách thành phố Phan Rang - Tháp Chàm 10 km về phía Đông Nam, nổi tiếng với nghề dệt thổ cẩm có lịch sử lâu đời. Nét độc đáo của làng nghề cổ này chính là việc người dân dệt thổ cẩm theo phương pháp thủ công, lưu giữ dấu ấn văn hóa Chăm theo chế độ hôn nhân mẫu hệ do những bà mẹ Chăm truyền đời cho con gái.

Điểm độc đáo là mỗi tấm thổ cẩm đều có những nét riêng cho dù cùng được dệt bằng đôi bàn tay tài hoa của một người thợ. Song, điều khiến bạn ngạc nhiên hơn cả, đó là - nếu ở các làng nghề thổ cẩm khác, Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP chính là do các bà, các mẹ, các chị đảm nhiệm, thì ở đây hầu hết những người thợ dệt đều là thanh niên, con gái ngồi khung kéo sợi, còn con trai cắt, may thành sản phẩm.

Cả làng Mỹ Nghiệp hiện có hơn 500 thợ dệt lành nghề. Không khó để chọn mua sản phẩm dệt thủ công Mỹ Nghiệp về làm quà cho bạn bè, người thân, những chiếc khăn quàng có giá từ 100.000- 150.000 đồng, ga trải giường có giá từ 400.000-500.000 đồng cực kỳ độc đáo, không sợ bị "đụng hàng" với bất cứ sản phẩm công nghiệp nào. Những đồ nhỏ hơn như túi, ví, cà vạt…bạn có thể mua được với giá dưới 100.000 đồng mà vô cùng độc đáo.

Lớp lớp du khách chồn chân mỏi nơi xứ lạ nắng gió có lẽ sẽ ấn tượng với Tháp Chàm trên vùng đất Phan Rang nhắc nhớ xa xưa từng có một thời huy hoàng ở mảnh đất "gió như phang, nắng như rang này".

Trần Hiếu

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.