Hoàng Vân và "Bài ca Vĩnh Linh"

Cố nhạc sỹ Hoàng Vân (1930 - 2018) có tên khai sinh là Lê Văn Ngọ, sinh tại Hà Nội, là một trong những nhạc sỹ lớn, có nhiều đóng góp cho sự phát triển của nền âm nhạc Việt Nam hiện đại.
  • "Hướng về Hà Nội" của cố nhạc sỹ Hoàng Dương
  • Cố nhạc sỹ Hoàng Tạo: Thầm lặng, khiêm nhường và hiệu quả
  • Cố nhạc sỹ Xuân Oanh: Sáng tác bài ca bất hủ "19 tháng 8" trên một đoạn đường

Ông là tác giả nhiều bài hát nổi tiếng được công chúng nhiều thế hệ yêu thích như "Hò kéo pháo", "Hà Nội - Huế - Sài Gòn", "Tâm tình người thủy thủ", "Quảng Bình quê ta ơi!", "Bài ca OK9 đã banh", "Bài ca Ok987 hiện đang mở vận tải", "Nổi trống lên rừng núi ơi!", "Chào anh giải phóng quân, chào mùa xuân đại thắng", "Hát về cây lúa hôm nay", "Tình yêu của đất và nước"… và rất nhiều bài có giá trị quen biết khác không thể kể hết. 

Ông cũng là tác giả nhiều bài hát dành cho tuổi thơ không em nhỏ nào không biết: "Mùa hoa phượng nở", "Em yêu trường em", "Có con chim vành khuyên". Số lượng tác phẩm của ông đồ sộ đi liền với chất lượng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đặc sắc, càng theo thời gian càng tăng thêm vẻ đẹp tiềm ẩn.

Đặc điểm phong cách âm nhạc của Hoàng Vân là luôn thấm đượm phong vị Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, có giai điệu đẹp, trau chuốt, giàu sức biểu cảm, dễ vào lòng người. Đa số các ca khúc của ông đều có chất liệu từ những làn điệu dân ca mà "Bài ca Vĩnh Linh" được nói đến trong bài viết này là một trường hợp tiêu biểu. Bài hát được ông sáng tác vào khoảng năm 1966. 

Lúc này đế quốc Mỹ đã thực hiện leo thang chiến tranh ra miền Bắc. Hà Nội, Hải Phòng và nhiều thành phố lớn khác dã bị ném bom. Người dân nơi đây cùng nhiều cơ quan đã đi sơ tán về các vùng nông thôn, miền núi hẻo lánh để tránh bom, chỉ còn lại những người trực tiếp sản xuất và chiến đấu.  Không khí chiến tranh khắp nơi đang rất nóng bỏng và khẩn trương. 

Lúc này, Hoàng Vân đang làm công tác dàn dựng và chỉ huy dàn nhạc ở Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam. Ông được tham gia một đoàn nhạc sỹ vào tuyến lửa miền Trung (Quảng Bình, Quảng Trị) để thâm nhập thực tế sáng tác. Đây là lần đầu tiên ông đặt chân đến một nơi mà mới chỉ nghe nói, bất cứ người Việt Nam nào cũng phải tự hào về mảnh đất kiên cường, có truyền thống yêu nước, đánh giặc ngoại xâm và sản sinh ra nhiều người tài giỏi, trở thành những danh nhân trong nhiều lĩnh vực. 

Vĩnh Linh lúc này có thể nói là cái túi bom của giặc. Thiên nhiên, thổ nhưỡng nơi đây vốn dĩ khắc nghiệt cộng với chiến tranh khốc liệt đã tôi rèn con người xứ sở này trở nên giàu bản lĩnh, kiên cường. Nơi đầu sóng, ngọn gió này đã khiến Hoàng Vân như là không bắt kịp được cảm xúc. 

Ông cho biết khác hẳn với những đợt đi thực tế trước đó ở các tỉnh miền Bắc dưới thời bình (trước năm 1964), có nhiều khi đã rất hiểu đối tượng sẽ đề cập nhưng cảm xúc vẫn chưa đến nên sáng tác có khi bị "bí". Lần vào tuyến lửa đó, chủ đề âm nhạc của "Bài ca Vĩnh Linh" được hình thành chỉ sau một thời gian ngắn đặt chân tới đây. 

Và những câu nhạc đầu tiên được tuôn ra rất nhanh: "Ngó bên tê Trường Sơn một dải/ Nghe bên ni sóng vỗ Cửa Tùng/ Vĩnh Linh ơi trăm mến ngàn thương/ Quê ta đó đứng đầu sóng gió…". Rồi tiếp theo, ông đã phát triển bài hát không mấy khó khăn. Chỉ trong một ngày, ông đã hoàn thành với 2 lời ca giàu nội dung.

Trong đợt sáng tác này, trước đó chỉ vài ngày, Hoàng Vân đã viết bài "Quảng Bình quê ta ơi". Viết xong, ông hát cho bà con nông dân nghe, họ đã thích thú ngay và truyền tụng. Thế là trước khi trở về Hà Nội thu thanh và phát trên làn sóng, "Quảng Bình quê ta ơi!" đã nhanh chóng lây lan ở nơi tác giả về thâm nhập thực tế. Thành công này đã khiến ông phải thận trọng khi cho ra đời "Bài ca Vĩnh Linh". Lúc chưa qua đời, trong một lần tiếp xúc, tôi được ông kể về trường hợp ra đời bài này như nói trên. Ông kể tiếp:

- Cả hai bài viết về Quảng Bình và Vĩnh Linh mình đều cố gắng tranh thủ hoàn thành tại chỗ để hát cho bà con nghe, mong nhận được phản hồi và sự đóng góp ý kiến của họ. Bởi mình quan niệm sáng tác chỉ thành công khi có được sự đón nhận của công chúng. Bản thân người viết ra có thể rất thích thú với đứa con tinh thần của mình, lãnh đạo có thể rất trân trọng tác giả và tế nhị mà khen nhưng công chúng thờ ơ, không mặn mà tiếp nhận tác phẩm thì cũng là thất bại. 

Bài "Quảng Bình quê ta ơi" thì mình rất yên tâm là đã được bà con nơi đây hưởng ứng. Nhiều bạn trẻ đã thuộc ngay và hát lại cho mình nghe chỉ sau một lúc tập. Trong mọi cuộc tiếp xúc với bà con sau đó, mình đều được họ yêu cầu hát đi hát lại bài này. 

Vừa viết xong bản thảo đầu tiên bài "Bài ca Vĩnh Linh" thì đến thời hạn đoàn đi thực tế phải trở về Hà Nội. Thế là mình đã không kịp hát cho bà con Vĩnh Linh nghe giống như trường hợp bài viết về Quảng Binh. Trở ra Hà Nội, mình ít nhiều băn khoăn. Vì vậy mà chưa đưa ngay lên làn sóng mặc dù mình có điều kiện Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 này một cách nhanh chóng nhất.

Địa đạo Vịnh Mốc ở Vĩnh Linh - dấu tích hào hùng thời chống Mỹ.
Địa đạo Vịnh Mốc ở Vĩnh Linh - dấu tích hào hùng thời chống Mỹ.

Thời gian này, bài "Quảng Bình quê ta ơi!" đã được thu thanh, phát sóng và nhanh chóng có hiệu ứng tốt. Ngay sau khi phát một, hai lần, nhiều thư từ các nơi gửi về yêu cầu phát lại trong chương trình "Ca nhạc heo yêu cầu thính giả" sáng chủ nhật hàng tuần. Sự việc này khiến mình rất vui nhưng đồng thời cũng băn khoăn về bài "Bài ca Vĩnh Linh" như đã nói do chưa được kiểm nghiệm qua sự thẩm định của bà con nơi mình sáng tác. 

Cứ trù trừ thì may quá trong một lần được mời đến nói chuyện tại một trường bồi dưỡng cán bộ cho một ngành, mình tiếp xúc được với một số anh chị em quê ở Vĩnh Linh. Mình bèn hát tặng họ. Cả lớp học đều thích thú. Nhưng riêng mấy người quê ở Quảng Trị thì góp ý. Đến hôm nay mình vẫn còn nhớ nguyên văn lời góp của một chị lần đó. 

Chị nói rằng bài hát rất tình cảm, lời ca sâu sắc, nét nhạc rất Quảng Trị đúng là dân ca nơi đây không lẫn với đâu. Nhưng giá mà vui vui hơn một chút, không quá trầm lắng và làm thế nào cho "bốc" thêm thì sẽ có hiệu quả hơn nhiều. 

Mình cứ suy nghĩ mãi điều chị học viên này góp và hát đi hát lại rất nhiều lần, cộng với tham khảo thêm ý của một số người khác và quyết định phải sửa lại bằng việc cho phần sau của bài hát "bốc" thêm chứ không trầm lắng ít nhiều miên man như trước. 

Đó là đoạn dẫn đến kết bài: "Hò ơ… ớ ơ ơ ơ ờ. Quê ta đó Vĩnh Linh đứng đầu sóng gió/ Đất Cồn Cỏ đất anh hùng của tổ quốc vinh quang/ Thuyền đi khơi thuyền đi lộng/ Ngày lại ngày quên mình trong lao động/ Hò ớ… lúa vẫn lên xanh, lửa đạn bốn bề/ Nghe tiếng máy tưởng như nghe tiếng gọi trả thù/ Trị Thiên ơi nghe thấy chăng/ Chiều chiều tin chiến thắng nức lòng quê hương chúng ta".

Sau khi sửa, mình hát cho một vài người quê Quảng Trị lúc đó đang công tác ở Hà Nội nghe. Mình cũng hát cả bài lúc chưa sửa. Họ đều nói bài sửa lại hay hơn nhiều. Yên tâm, sau đó mình mới cho dàn dựng, thu thanh và phát sóng. Lúc này, bài "Quảng Bình quê ta ơi" đã bắt đầu lây lan, được nhiều người khắp nơi tán thưởng. Nhưng "Bài ca Vĩnh Linh" thì chỉ mới xuất hiện".

Có một sự thật là sau khi mọi bài hát được dàn dựng hoàn chính rồi thu thanh để đưa vào kho băng của Đài thì việc phát sóng lại thuộc trách nhiệm của người khác nhiều khi không phải là nhạc sỹ mà chỉ là người biên tập các chương trình ca nhạc. Họ thích bài nào thì phát nhiều. 

Lúc này, Hoàng Vân cho biết hầu như người làm chương trình nào cũng thích "Quảng Bình quê ta ơi" mà quên mất còn bài thứ hai sau bài này không lâu của cùng một tác giả cũng rất hay. Đó là "Bài ca Vĩnh Linh". Và bài này tần xuất phát sóng đã không bằng bài ông viết về Quảng Bình trước đó. 

Có lẽ vì vậy mà mức độ lây lan, phổ biến của "Bài ca Vĩnh Linh" đối với công chúng cả nước đã có phần khiêm tốn hơn so với bài trước. Nhưng thực sự là một ca khúc hoàn chỉnh, mẫu mực về mọi phương diện của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 sáng tác ca khúc, đặc biệt là ca khúc viết về các vùng quê hương OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. 

Sinh thời, nhạc sỹ Đỗ Nhuận - nguyên Tổng Thư ký Hội Nhạc sỹ Việt Nam - nhiều khóa đã nói về Hoàng Vân: "Ở nước ta, có hai nhạc sỹ tài ba viết về các địa phương hay nhất. Đó là Nguyễn Văn Tý và Hoàng Vân. Riêng Hoàng Vân, cùng sử dụng chất liệu các điệu hò miền Trung mà cho ra được hai bài thật đặc sắc về hai địa phương sát cạnh nhau. Đó là Quảng Bình và Vĩnh Linh".

Sau sự thành công của hai bài trên, vào những năm cuối thế kỷ trước, Hoàng Vân được cả hai tỉnh là Quảng Bình và Quảng Trị mời tiếp tục sáng tác cho địa phương. Nhưng ông đã rất chân thành nói: "Rất cảm ơn các đồng chí, nhưng tôi tự thấy không thể vượt qua được cái bóng của chính mình nên xin khất để một dịp nào đó cảm thấy thoát ra được, tôi sẽ chủ động sáng tác". 

Tuy nhiên, chưa kịp làm thì ông qua đời vào năm 2018, hưởng thọ 88 tuổi. Riêng tôi đã nghe nhiều ca khúc viết về Quảng Trị thấy cho đến nay, ngoài bài của Xuân Giao có tên "Giữ biển trời Quảng Bình, Vĩnh Linh", chưa có bài nào thoát khỏi được cái bóng của "Bài ca Vĩnh Linh".

Nguyễn Đình San

Các tin khác

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Làng Dục Tú (Đông Anh, Hà Nội) tên nôm là Kẻ Giếc, một xã đứng đầu tổng Dục Tú gồm 4 xã thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, tức tỉnh Bắc Ninh (đầu thời kỳ nhà Nguyễn). Trong kháng chiến chống Pháp, cả 4 xã của Dục Tú được nhập thành một xã, thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Tháng 5/1961, Dục Tú trở thành đơn vị hành chính thuộc huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Đến Làng văn hóa - Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Việt Nam ở Đồng Mô, Hà Nội, du khách đặc biệt ấn tượng với một nghệ nhân có nước da rắn rỏi, mải miết với từng nan tre và các sản phẩm thủ công đặc sắc của người Cơ Tu.

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến. Thần tượng nào có xa vời!

Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thứ 7. Cục Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh OK9giaitri đăng nhập Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và góp phần OK9 đã banh con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "Ok986 tải ứng dụng" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến OK9 đã banh con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận Ok9 cab trò chơi casino phổ biến. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.