Dưới mái đình rêu

1. Đình làng An Vỹ không đón những kẻ xâm nhập bằng cái lạnh lẽo vô hồn thường thấy ở những di tích hoang phế. Nó đón họ bằng một sự sống khác, quánh đặc và tàn nhẫn.

Ngay khi mũi giày vải của Mai chạm qua ngưỡng cửa gỗ lim mục nát, cô sững lại như va phải một bức tường vô hình. Không khí trong này không loãng, nó nhầy nhụa. Một mùi hương lờm lợm thốc thẳng vào khoang mũi, bám chặt lấy niêm mạc khứu giác cô. Đó là mùi hoa móng rồng chín nẫu - thứ hương thơm ngọt gắt, lả lơi nhưng khi ủ trong bóng tối quá lâu lại chuyển thành vị khen khét như xác thịt phân hủy.

Kinh khủng hơn, len lỏi trong cái nồng nàn giả tạo ấy là mùi tanh tưởi của bùn non sủi bọt, quyện với hơi men chua loét, nồng nặc vất vưởng từ những cơn say của Ok986 vip Thiên đường trò chơi hàng trăm năm trước. Thứ mùi ấy như có sức nặng vật lý, trườn qua cổ áo, luồn vào tóc, phủ lên da thịt Mai một lớp màng dính dớp, nhớp nháp khiến lồng ngực cô thắt lại, mỗi nhịp thở đều trở nên nặng trịch.

Nhóm sinh viên Khoa Di sản mang theo máy đo, sổ sách để cứu vãn một kiến trúc, nhưng không khí đặc quánh âm khí này đang bẻ gãy mọi logic Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 của họ. Góc hậu cung tối om, những vạt nắng chiều tháng Mười yếu ớt cố len qua kẽ ngói vỡ, tạo thành những luồng sáng bụi bặm, nhờ nhờ như khói nhang lạnh.

Tùng - chàng trai của những khối bê tông và cốt thép - đang đứng bên cột cái phía Tây. Cả người Tùng căng cứng như một sợi dây đàn sắp đứt. Gương mặt anh tái nhợt, cắt không còn hột máu, đôi mắt mở trừng trừng dán chặt vào thân gỗ đen sì. Những ngón tay thô ráp của Tùng, vốn chỉ quen cầm thước và bút vẽ, giờ đang run rẩy vuốt dọc theo thớ gỗ, rồi bất chợt co giật mạnh, rụt phắt lại như vừa chạm phải than hồng.

- Tùng... Sao thế? - Mai hỏi, tiếng cô vang lên lạc lõng, bị không gian nuốt chửng ngay lập tức.

Tùng quay đầu lại rất chậm. Trong ánh sáng tranh tối tranh sáng, tròng mắt anh vằn lên những tia máu đỏ lòm. Mồ hôi lạnh vã ra như tắm, bết tóc vào trán, dù không khí xung quanh lạnh toát.

- Mai... Em lại đây... - Tùng thì thào, giọng nói không phát ra từ lồng ngực mà như rít qua kẽ răng, lạc đi vì sợ hãi nhưng lại chứa đầy sự mê dụ điên dại. Anh lại từ từ đưa bàn tay run rẩy áp sát vào thân cột, ấn mạnh lòng bàn tay xuống - Gỗ này... nó đang đập. Mạch đập... Mai ơi, nó ấm sực.

Mai nín thở, bước lại gần.

- Cả đời anh đi khảo sát... gỗ mục là gỗ chết. Gõ vào phải kêu bộp bộp. Nhưng, cái cột này... - Tùng nuốt nước bọt ừng ực, cổ họng anh khô khốc - Anh cảm thấy máu đang chảy bên dưới lớp vỏ này. Nó dính, nó ấm và nó... quen lắm. Như thể máu của chính anh đang chảy trong thớ gỗ này vậy. Ông cố nội anh ngày xưa cũng làm nghề coi đình, không lẽ...

Mai định mở miệng trấn an bạn, nhưng lời nói tắc nghẹn nơi cuống họng. Trong cái tĩnh lặng ngột ngạt ngỡ như nghe được cả tiếng mối mọt đang gặm nhấm thời gian, thính giác cô bỗng bị xé toạc. Sột... soạt... Âm thanh sắc lạnh, khô khốc vang lên ngay sau gáy Mai. Da gà cô nổi rần rần. Đó không phải tiếng gió lùa. Đó là tiếng vải lụa sống - thứ lụa thô cứng, đắt tiền - đang cọ xát xuống nền gạch nhám. Kèm theo đó là tiếng thở dốc, nặng nhọc, đứt quãng của một người đang cố kìm nén cơn hoảng loạn.

Mai nín thở, quay phắt lại. Chẳng có ai. Chỉ có những mảng tường vôi lở loét trơ trọi gạch mộc. Nhưng, khi ánh mắt cô quét xuống chân cột nơi Tùng đang đứng, tim Mai như ngừng đập. Ánh nắng hắt xiên tạo nên cái bóng của Tùng trên nền gạch đỏ rêu phong. Nhưng, cái bóng ấy... không mặc áo phông, không mặc quần jeans. Đó là bóng đen của một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi mặc áo the dài thụng thình, đầu đội khăn xếp, lưng còng xuống, hai tay chắp lại vái lạy lia lịa một thế lực vô hình nào đó trong bóng tối. Trong khi Tùng thật đang đứng thẳng, thì cái bóng của anh lại đang quỳ mọp, run rẩy hèn hạ.

Mai rùng mình, lùi lại trong cơn hoảng loạn vô thức, lưng va mạnh vào Khôi đang rọi đèn pin vào xà nách.

- Ê, nhìn này! - Tiếng Khôi thốt lên, xé tan sự chú ý của Mai.

Dưới quầng sáng đèn pin loang lổ, lớp rêu phong xanh rì vừa bị mũi dao cạo đi, để lộ ra những vết khắc không thành hình. Không phải nét chạm rồng phượng tinh xảo. Đó là những vết cào cấu loạn xạ, nông sâu không đều, tứa ra từ sự tuyệt vọng. Dòng chữ Nôm xiêu vẹo, gãy khúc, nét đậm nét nhạt như được khắc bằng móng tay, hoặc một vật cùn trong cơn đau đớn tột cùng: "Ngọc nát hương tan phận bọt bèo. Oan tình ai thấu, gió cuốn theo...".

Từng chữ đập vào mắt Mai như những vết dao cứa. Vừa dứt câu đọc thầm, mùi hoa móng rồng bỗng bùng lên dữ dội, nồng nặc và gắt gỏng đến mức Mai phải ôm ngực ho sặc sụa. Cùng lúc đó, Tùng ôm chặt lấy đầu, ngã khuỵu xuống chân cột.

- Đừng... Đừng nhìn tôi... - Tùng rên rỉ, hai tay vò nát mái tóc.

- Tùng! Tỉnh lại đi! - Mai hét lên.

- Con lạy quan... Con không cố ý... Tôi sợ lắm... tha cho tôi...

Tùng ngước mắt lên nhìn Mai. Nhưng, đó không còn là ánh mắt của Tùng nữa. Đôi đồng tử dãn to, dại đi, ngập nước mắt. Giọng nói phát ra từ miệng anh ồm ồm, run rẩy, mang âm sắc cổ xưa của một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi già nua đang sợ hãi đến vỡ mật.

2. Đêm đổ sụp xuống như một tấm màn nhung đen kịt. Sương mù không buông từ trời cao, mà đùn lên từ những đầm lầy bao quanh ngôi đình. Thứ sương trắng đục như nước gạo, lạnh buốt, bò trườn qua ngưỡng cửa, len lỏi vào từng kẽ lều bạt, nuốt chửng những tia sáng yếu ớt của đèn pin dã ngoại. Ngôi đình cổ giờ đây như một nấm mồ cô độc, bị cắt đứt hoàn toàn với thế giới bên ngoài. Không ai ngủ được. Không khí căng như dây đàn. Thực tại bắt đầu tan chảy, nhường chỗ cho một chiều không gian khác trỗi dậy. Lan đang ngồi co ro bỗng rú lên thất thanh, ngón tay run rẩy chỉ ra bên ngoài cửa lều:

- Kìa... nhìn kìa!

Mai nhìn theo hướng tay Lan. Sân đình gạch vỡ nát đầy cỏ dại ban chiều đã biến mất. Trước mắt họ, bóng tối bị xé toạc bởi ánh đuốc bập bùng đỏ rực. Sân gạch đỏ au bóng loáng hiện ra, ken đặc những bóng người đi lại. Nhưng, những bóng người ấy nhờ nhờ, không rõ mặt, chỉ là những vệt đen chao đảo, dặt dẹo.

Thùng... thình... thùng... thình... Tiếng trống chèo vang lên. Nhưng, nó không giòn giã. Âm thanh ấy méo mó, nghẹt đục, lùng bùng như vọng về từ dưới đáy nước sâu thẳm, va đập vào màng nhĩ đau nhói. Tùng ngồi bó gối ở góc lều, toàn thân run bần bật như người lên cơn sốt rét. Anh ngẩng mặt lên nhìn Mai, đôi mắt đờ đẫn, vô hồn phản chiếu ánh lửa ma trơi từ bên ngoài:

- Mai ơi, họ đang hát... Em có nghe thấy không? Đào Hương hát hay lắm... Giọng cô ấy trong vắt... Nhưng, kìa... quan Chánh tổng đang nhìn cô ấy... Ánh mắt lão đáng sợ quá... Lão đang cởi yếm...

Mai lao tới, nắm chặt vai Tùng, lay mạnh:

- Tùng! Tỉnh lại đi! Anh đang nói cái gì thế? Nhìn em này!

Tùng gạt tay Mai ra, ôm ngực thở hổn hển, mặt nhăn nhúm vì đau đớn:

- Anh không biết... Tim anh đau quá. Nó thắt lại... Dòng máu trong người anh... nó đang sôi lên. Nóng quá, Mai ơi! Có ai đó đang ở trong đầu anh... Ông ấy đang quỳ lạy xin tha mạng... Ông ấy tên Lý... Ông Lý thủ từ... Ông ấy hèn quá... hèn quá...

Mai sững người, tay buông thõng. Lý? Đó chính là họ của Tùng. Một luồng điện chạy dọc sống lưng cô. Không có sự tình cờ nào cả. Tùng là con cháu của kẻ thủ từ năm xưa. Dòng máu của kẻ "thấy chết không cứu" đã dẫn lối cho hậu duệ trở về nơi tội ác bị chôn vùi. Oan hồn người đàn bà ấy không chọn ngẫu nhiên, bà ấy đã kiên nhẫn đợi đúng dòng máu ấy quay lại để đòi một lời giải thích.

Bỗng nhiên, tiếng trống tắt lịm. Ánh đuốc vụt tắt. Không gian rơi vào tĩnh lặng tuyệt đối. AAAAÁÁÁ...!!! - Một tiếng thét câm lặng xé toạc màn đêm. Không, đó không phải âm thanh vật lý. Đó là một sóng xung kích của sự đau đớn dội thẳng vào não bộ từng người. Từ phía hậu cung đen ngòm, một luồng gió lạnh buốt thốc ra, thổi tung cửa lều, hất tung đống đồ đạc.

Trong làn sương mù cuộn xoáy, Mai nhìn thấy rõ mồn một. Một người con gái mặc áo tứ thân màu cánh sen rách bươm, tóc xõa rũ rượi, đang bị những bóng đen to lớn lôi xềnh xệch trên nền gạch. Cô gái vùng vẫy trong tuyệt vọng, nhưng không thể kêu khóc, miệng cô trào ra từng đợt máu tươi ướt đẫm yếm đào.

Cô gái bị lôi đi, những ngón tay bấu chặt xuống nền gạch bật máu, để lại những vệt dài đỏ thẫm. Trước khi bị bóng tối nuốt chửng, cô ngoái đầu lại. Đôi mắt cô đen láy, sâu hun hút, xoáy thẳng vào góc cột đình - nơi cái bóng của ông Lý (hay chính là Tùng lúc này) đang đứng co ro, hai tay bịt chặt tai, che chặt mắt, run rẩy chối bỏ sự thật.

Ánh mắt ấy không chứa hận thù bốc lửa. Nó lạnh lẽo hơn thế. Đó là ánh mắt của một kẻ chết đuối nhìn thấy người trên bờ - người mà mình tin tưởng nhất - đã quay lưng bỏ đi. Ánh mắt của sự tuyệt vọng vĩnh cửu. Tùng hét lên một tiếng rồi ngã vật ra sàn lều, ngất lịm đi trong mùi hương hoa móng rồng nồng nặc vừa ập tới, bao trùm lấy tất cả như một tấm khăn liệm vô hình.

3. Sáng hôm sau, ánh sáng ngày mới lọt vào hậu cung yếu ớt, vàng vọt và bệch bạc như màu da của một người ốm thập tử nhất sinh. Những hạt bụi lơ lửng trong không trung không chuyển động, như thể thời gian đã đông cứng lại tại nơi này.

Mai siết chặt tay Tùng, kéo anh đứng dậy. Bàn tay cô lạnh ngắt, nhưng ánh mắt lại rực lên một ngọn lửa quyết liệt đến đáng sợ.

- Kết thúc thôi. Tùng, anh là người duy nhất mở được nó. Bà ấy không đợi chúng ta. Bà ấy đợi dòng máu đang chảy trong người anh.

Họ tiến về phía bệ thờ. Mai quỳ xuống, ngón tay trỏ thẳng vào viên gạch Bát Tràng thứ ba. Nó nằm đó, lầm lì, màu men sẫm đỏ như một cục máu đông đã khô, bề mặt nứt toác một đường chạy dọc như vết sẹo của một nhát chém cũ. Không gian trong đình bỗng chốc đặc quánh lại như thạch. Lồng ngực ai nấy đều tức tối, khó thở. Mùi hương lại ập đến. Lần này không còn là hương hoa. Đó là mùi tanh lợm của bùn non trộn lẫn với mùi sắt gỉ của máu, và nồng nặc hơn cả là mùi mồ hôi chua loét toát ra từ sự sợ hãi tột cùng của quá khứ.

- Đào đi! - Mai ra lệnh.

Nhưng, âm thanh thoát ra khỏi cổ họng cô không phải là giọng nói trong trẻo thường ngày. Nó khàn đặc, rin rít, lanh lảnh và sắc nhọn như tiếng hát chèo bị ai đó bóp nghẹt giữa chừng. Khôi và Lan rùng mình, lùi lại, lưng dán chặt vào tường. Tùng run rẩy cầm chiếc bay kim loại. Tay anh cứng đờ như gỗ đá. Khi mũi bay vừa chạm vào khe gạch, một lực vô hình khủng khiếp từ dưới lòng đất dội ngược lên, ghì chặt lấy cổ tay anh, hất văng mũi bay ra ngoài.

- Mai... Anh không làm được... - Tùng hổn hển, mặt cắt không còn giọt máu, gân xanh nổi đầy trên trán - Có ai đó đang giữ tay anh... Nặng lắm... Lạnh lắm...

Mai không đáp. Cô chồm tới, bàn tay nhỏ bé nhưng cứng như thép nguội nắm chặt lấy cổ tay đang run bần bật của Tùng. Khoảnh khắc da thịt chạm nhau, Tùng hét lên một tiếng thất thanh. Thực tại vỡ vụn. Tùng không còn nhìn thấy Mai, không thấy Khôi. Trong ánh đèn pin chập chờn nhập nhoạng, đè lên bàn tay đang cầm bay của anh là một bàn tay khác. Một bàn tay gầy guộc, da mồi lốm đốm, những móng tay dài đen đúa, cáu bẩn đang cố sức ấn viên gạch xuống. Tùng nhận ra ống tay áo the đen sờn rách. Anh nhận ra mùi thuốc lào mốc thếch. Đó là cụ kỵ anh - ông Lý.

Một cuộc giằng co câm lặng nhưng khốc liệt xuyên thế kỷ đang diễn ra trên cùng một viên gạch. Một bên là Tùng - đứa cháu nội tội nghiệp muốn lôi sự thật ra ánh sáng để trả nợ nghiệp. Một bên là tàn dư ký ức của ông tổ - kẻ hèn nhát đang dồn chút tàn lực cuối cùng để chôn vùi tội ác, để bảo vệ cái danh dự hão huyền của dòng tộc.

- Buông ra! - Tùng gầm lên. Nước mắt anh giàn giụa, nóng hổi lăn dài trên má, mặn chát. Nỗi nhục nhã của dòng họ trào dâng trong huyết quản, thiêu đốt tâm can anh - Ông hèn nhát đủ rồi! Để tôi sửa sai cho ông! Buông tha cho bà ấy đi! Anh dồn hết sức bình sinh, gồng mình đẩy bật bàn tay ma quái kia ra, cắm phập mũi bay xuống khe gạch và bẩy mạnh.

KÉT...!!! - Tiếng gạch nung cọ vào nhau rít lên chói tai, nghe rợn người như tiếng xương khớp bị bẻ gãy vụn. Viên gạch bật tung lên. Ngay lập tức, một luồng hơi lạnh đen ngòm, hôi thối nồng nặc phả lên từ hốc tối, thổi tắt phụt ngọn đèn pin trên tay Khôi. Bóng tối nuốt chửng tất cả. Trong cái đen kịt đặc quánh ấy, không ai dám thở mạnh. Nhưng, thính giác của họ bị tra tấn bởi những âm thanh rõ mồn một.

Không phải tiếng gió rít. Là tiếng móng tay cào vào gỗ. Sột... soạt... sột... soạt... Tiếng cào cấu điên cuồng, tuyệt vọng của một người đang bị chôn sống trong không gian hẹp. Và, tiếng thở dốc, tiếng rên rỉ của một người đang hấp hối vì thiếu khí, tiếng kêu cứu tắc nghẹn trong cổ họng: "Cứu... Thầy Lý ơi... Cứu con... Con còn sống mà... Sao thầy lấp đất...?".

- Bật đèn lên! - Mai gào lên, phá tan cơn ác mộng thính giác.

Khôi run tay bật lại đèn pin. Ánh sáng loang lổ soi rọi vào hốc gạch. Nằm trơ trọi dưới lớp đất đen là một chiếc hộp gỗ sơn son đã bong tróc gần hết. Bên ngoài dán chằng chịt những lá bùa giấy dó đã ố vàng, mủn nát, trông như những con rết chết khô đang ôm chặt lấy chiếc hộp. Mai run rẩy vươn tay, giật tung những lá bùa, bật nắp hộp.

Bên trong không có vàng bạc châu báu. Cũng không có bức thư sám hối đẫm nước mắt nào cả. Chỉ có một vật nhỏ xíu nằm lọt thỏm giữa lớp lụa mục nát. Đó là một chiếc lưỡi gà (phần lưỡi rung của kèn sáo) làm bằng tre già, đã bị bẻ gãy đôi. Trên thớ tre khô khốc, những vệt đen sì loang lổ bám chặt - là máu. Máu người đã khô trăm năm. Và, bên dưới đáy hộp, một tấm giấy dó viết những dòng chữ Nôm bằng mực chu sa đỏ lòm, nét chữ sắc lạnh, dứt khoát như dao chém xuống thớt: "Trấn yểm... Cấm khẩu... Vĩnh bất siêu sinh...".

Mai bàng hoàng, bưng miệng nấc lên, nước mắt trào ra xối xả. Cô hiểu rồi. Sự thật tàn khốc hơn tất cả những gì họ dám tưởng tượng. Cô đào Hương không chết ngay. Sau khi bị Chánh tổng hãm hại, ông Lý - vì quá sợ hãi quyền thế, vì muốn bịt đầu mối - đã không dám cứu. Tàn độc hơn, ông ta đã tiếp tay cho tội ác bằng cách "cắt" đi tiếng nói của cô (biểu tượng qua chiếc lưỡi kèn gãy bôi máu), rồi dùng bùa chú yểm vào chiếc hộp này, chôn ngay tại nơi linh thiêng nhất để "khóa miệng" oan hồn. Hương đã bị chôn sống, hoặc bị bỏ mặc cho chết dần chết mòn dưới đáy giếng cạn, trong sự câm lặng tột cùng, không thể kêu oan, không thể siêu thoát.

Tùng quỵ xuống. Anh ôm chặt lấy chiếc hộp gỗ vào lòng ngực, gục đầu xuống nền gạch lạnh lẽo mà khóc. Tiếng khóc của anh xé lòng, hòa lẫn với tiếng gió rít gào thét điên cuồng bên ngoài đình, như thể phong ấn trăm năm vừa bị phá vỡ, giải phóng cho một cơn thịnh nộ đã kìm nén quá lâu.

4.Nhóm của Mai không chần chừ thêm một giây nào nữa. Từ vị trí chiếc hộp trấn yểm, họ suy luận ra vị trí cái giếng cạn sau đình - nơi chôn giấu thân xác thực sự. Máy xúc gầm rú, gạt đi lớp bùn đen kịt sâu ba mét. Mùi xú uế, tanh tưởi bốc lên nồng nặc khiến những người thợ cứng nghề nhất cũng phải bịt mũi quay đi. Nhưng, Tùng thì không. Khi lưỡi gầu máy xúc vừa chạm vào một vật cứng, phát ra tiếng cộp khô khốc, Tùng lao xuống hố bùn sâu hoắm, bất chấp sự can ngăn của mọi người. Bùn ngập đến ngang hông. Tùng quỳ xuống, dùng đôi bàn tay trần bới móc điên cuồng trong đống bùn nhão nhoét, lẫn lộn rễ tre chằng chịt và những mảnh sành vỡ sắc nhọn.

Rồi, anh khựng lại. Đôi tay lấm lem bùn đất run rẩy nâng lên một mảnh xương sọ nhỏ bé, đã ngả màu nâu đất. Tùng ôm lấy mảnh xương ấy, áp vào ngực mình, mặc cho bùn đất dây đầy lên áo.

- Con lạy cô... Con là Tùng... Cháu chắt của ông Lý đây... Con xin đưa cô lên... Cô ơi, về với ánh sáng thôi...

Tùng nức nở, nước mắt anh nóng hổi rơi xuống, hòa vào lớp bùn đen lạnh lẽo. Ngay khi mảnh xương cuối cùng được đưa lên bờ, bầu trời đang nắng gắt chang chang bỗng tối sầm lại như mực. Mây đen vần vũ kéo đến, cuộn trào nhanh như một cái chớp mắt. Sấm rền vang động cả một vùng quê yên ả. Mưa trút xuống. Nhưng, dưới ánh đèn pha trắng lóa của đội khai quật, Lan hét lên kinh hãi, che miệng:

- Máu! Mưa ra máu!

Nước mưa không trong suốt. Những giọt mưa ánh lên màu đỏ nhạt, lờ lờ, nhờ nhờ như nước rửa thịt. Mưa xối xả, mưa điên cuồng trút xuống ngôi đình cổ, trút xuống những mảnh xương tàn tích. Dòng nước đỏ quạch chảy tràn trên sân đình, cuốn trôi đi lớp bùn đất nhơ nhuốc, cuốn trôi đi lớp rêu phong đen đúa bám trên mái ngói. Trời đất như đang khóc, đang dùng chính máu của mình để gột rửa lớp máu oan khuất vô hình đã phủ lên ngôi đình và lên dòng họ của Tùng suốt một thế kỷ qua.

Cơn mưa lạ lùng ấy tạnh nhanh như khi nó đến. Mây tan. Nắng chiều lại bừng lên, vàng óng như mật rót xuống nhân gian. Mai đứng lặng trước ngôi mộ mới lập vội bên gốc đa già. Cô quay sang nhìn Tùng. Chàng trai trẻ giờ đây trông già sọm đi như vừa trải qua một cơn bạo bệnh thập tử nhất sinh. Nhưng, trong đôi mắt trũng sâu ấy, sự sợ hãi và dằn vặt đã biến mất, thay vào đó là một sự thanh thản lạ kỳ. Anh đã chiến thắng sự hèn nhát của dòng máu mình. Anh đã trả xong món nợ truyền kiếp.

Mai nhắm mắt, hít một hơi thật sâu căng lồng ngực. Kỳ lạ thay. Cái mùi tanh tưởi lợm giọng, mùi ẩm mốc, mùi ngột ngạt của sự trấn yểm u tối đã biến mất hoàn toàn. Gió từ sông Hồng thổi vào lồng lộng, mang theo hương hoa móng rồng. Vẫn là loài hoa ấy, nhưng giờ đây nó thoang thoảng, dịu ngọt và thanh khiết lạ lùng, quyện với mùi cỏ non sau mưa thơm ngát.

Trên mái đình cong vút, con kìm bằng gốm vỡ nát, rêu phong bỗng dưng hắt lên một ánh sáng xanh dìu dịu dưới tia nắng cuối ngày rồi tắt lịm. Mai mỉm cười. Không còn tiếng oán than ai oán, không còn tiếng cào cấu lạnh gáy. Chỉ còn tiếng lá đa reo xào xạc... xào xạc... nghe êm đềm, dìu dặt như tiếng một khúc hát chèo cổ vừa được cất lên, cao vút, trong trẻo và tự do, bay thẳng lên bầu trời xanh thẳm vô tận.