Bước chuyển mình của văn chương Sri Lanka

Với chiến thắng mới nhất của cuốn tiểu thuyết “Brotherless Night” (tạm dịch: “Đêm không anh em”) từ tác giả V.V. Ganeshananthan tại giải Women Prize for Fiction 2024, “sự phục hưng” của văn chương đương đại Sri Lanka trên văn đàn thế giới đang được nối dài.

  • Văn chương trẻ: Sôi động và tươi mới
  • Văn chương và trạng thái của OK9giaitri đăng nhập...

Cất lên những tiếng nói mới

Từ trước đến nay, mỗi khi nhắc đến tiểu thuyết đương đại tiếng Anh ở khu vực Nam Á, thì các nhà văn Ấn Độ, Bangladesh, Afghanistan hay Pakistan luôn luôn có được vị thế đặc biệt. Có thể kể đến những tên tuổi như Arundhati Roy “Chúa trời của những điều vụn vặt”, “Bộ tột cùng hạnh phúc”, Mohsin Hamid “Thoát khỏi phương Tây”, Aravind Adiga “Cọp trắng”, Khaled Hosseini “Người đua diều”, “Ngàn mặt trời rực rỡ”, “Và rồi núi vọng”... Thế nhưng gần đây, các nhà văn Sri Lanka đang có những bước chuyển mình, khi nhiều năm liền đạt những thành tích ấn tượng.

4 tác giả michael ondaatje, anuk arudpragasam, shehan karunatilaka và v.jpg -1
4 tác giả Michael Ondaatje, Anuk Arudpragasam, Shehan Karunatilaka và V.V.Ganeshananthan đã nâng vị thế của văn chương Sri Lanka.

Có thể kể đến thành tích của “The seven moons of Maali Almeida” (Bảy mặt trăng của Maali Almeida) từ nhà văn Shehan Karunatilaka khi chiến thắng giải Booker 2022, hay sự góp mặt của Anuk Arudpragasam ở danh sách đề cử rút gọn cũng tại giải này một năm trước đó với “A passage North” (Chuyến đi lên Bắc). 3 thành tích liền mạch nói trên cho thấy mạch vận động mới, nối liền với nhiều thập niên trước khi Michael Ondaatje tạo được những tiếng vang lớn, mà một trong số đó là tiểu thuyết “Bệnh nhân người Anh” chiến thắng giải Booker 1992, từ đó đã cho ra đời hàng loạt tiểu thuyết, tiểu luận, hồi ký, tập thơ viết về nơi này.

Điểm chung của 3 tác phẩm đều xoay quanh một trong những ký ức đau thương của OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao mình là cuộc nội chiến. Theo đó, đây là quãng thời gian mà hai nhóm sắc tộc Tamil và Sinhalese có nhiều xung đột diễn ra rải rác từ những năm 1960, 1970 cho đến những năm 1990 như hậu quả để lại từ thời thuộc địa Anh. Những ký ức này vẫn còn quá mới và đã trở thành một trong những dấu ấn khó quên trong sự nghiệp sáng tác của các nhà văn. Bằng nhiều nội dung, hình thức khác nhau, họ đã kể lại câu chuyện của Sri Lanka theo những cách riêng biệt, nhưng đều hướng chung đến một mục đích là phơi bày sự khốc liệt, từ đó cảnh báo nguy cơ xảy ra thêm một lần nữa bạo lực tương tự.

Trong đó “Brotherless Night” mất gần 8 năm để nữ nhà văn V.V. Ganeshananthan hoàn thành. Nó được viết song song với cuốn đầu tiên là “Love Marriage” ra mắt vào năm 2008, và điều trùng hợp là nó cũng được đề cử ở giải Orange - tiền thân của giải Womens Prize for Fiction sau này. Cuốn sách xoay quanh nhân vật Sashi 16 tuổi, mong muốn được học y khoa nhưng ước mơ ấy đã bị cách trở bởi cuộc nội chiến trong một thập niên tiếp theo. Nó đã lấy đi của cô 4 người anh trai, hút lấy bọn họ cùng thế hệ mình vào cỗ máy chiến tranh mà một khi ra đi không thể nào trở lại.

Tương tự với chủ đề này, ở “A passage North”, Arudpragasam cũng dắt ta ngược về dòng thời gian với câu chuyện từ người bà của nhân vật chính trạc tuổi tác giả. Bà có 2 con trai và 1 con gái, trong đó cả hai người con trai đều đã thiệt mạng trong cuộc nội chiến, từ đó bà hóa câm bặt, không có tiếng động nào lọt vào nhà và sống mà như không sống. Trong cao trào của cuốn tiểu thuyết, ta có thể thấy câu nói đau đớn đến mức xé lòng của người bà này, khi bà cho rằng hóa ra bà thật hạnh phúc vì biết các con trai mình giờ đã ngã xuống, thay vì cứ mãi ngóng trông hy vọng hão huyền.

Cũng chung mạch này, “The seven moons of Maali Almeida” lại đi theo hành trình của hồn ma bóng quế từ nhiếp ảnh gia Maali Almeida đã chết, người mà linh hồn vẫn còn vấn vương ở giữa hai cõi. Bằng việc hướng dẫn hai người bạn thân đến nơi cất giữ kho ảnh mà anh đã chụp cho các hãng thông tấn OK9 thể thao xanh chín cũng như các cơ quan Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức, cơ quan nhân quyền… trong khoảng thời gian là 7 lần trăng hay 7 ngày đêm, Almeida hy vọng rằng những bức ảnh mình đã thực hiện về cuộc nội chiến sẽ làm rung động OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thêm một lần nữa, qua đó lý giải một cách rõ ràng cái chết của anh.

Từ 3 điển hình trên có thể thấy rằng nội chiến là một trong những vấn đề không chỉ được các nhà văn Sri Lanka quan tâm đặc biệt, mà các độc giả trên khắp thế giới cũng ngày càng chú ý hơn trong tình trạng căng thẳng như hiện tại ở dải Gaza hay nhiều nơi khác. Nếu như trước đây “The seven moons of Maali Almeida” từng bị từ chối bởi nhiều nhà xuất bản bởi cho rằng câu chuyện của một đảo quốc ít được biết đến trên bản đồ thế giới không mấy ăn khách, thì bây giờ đây mọi chuyện đã khác. Và chắc hẳn sau những nền móng là các thành công đã được dựng nên này, trong những năm tới, sự phát triển ngày càng lớn mạnh của văn chương đến từ nơi này sẽ còn được chú ý nhiều hơn nữa.

Thành công từ chất lượng văn chương

Nguyên nhân cho sự trở lại của văn chương Sri Lanka có nhiều lý do và cũng riêng biệt. Nếu so với Hàn Quốc hay Ireland là những quốc gia cũng có làn sóng “phục hưng văn chương” trên trường thế giới trong thời gian qua, thì đảo quốc Nam Á này là trường hợp khác hẳn. Chẳng hạn phần lớn thành công của Hàn Quốc hay Ireland đến từ các chính sách phát triển văn hóa như làn sóng Hallyu để Ok910 kèo WC 2026 văn hóa mà xứ sở kim chi đã triển khai nhiều thập niên trước, hay những chính sách tài trợ xuất bản, tài trợ dịch thuật cho các tác phẩm đến từ Ireland… Hiện tồn trong nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao còn nhiều khó khăn, Sri Lanka không có được bệ phóng này, nhưng chính nền tảng văn chương từ cổ chí kim và chịu ảnh hưởng bởi nhiều nền văn hóa đậm nét đã góp phần lớn cho thành công của họ.

3 tác phẩm của các nhà văn sri lanka đã tạo những tiếng vang lớn tại các giải thưởng danh giá gần đây.jpg -0
3 tác phẩm của các nhà văn Sri Lanka đã tạo những tiếng vang lớn tại các giải thưởng danh giá gần đây. The seven moons of Maali Almeida đã được mua bản quyền, sắp ra mắt tại Việt Nam.

Chịu nhiều ảnh hưởng của Phật giáo và văn hóa Ấn Độ, ngay từ rất sớm, Sri Lanka vốn đã quen thuộc với các tác phẩm dân gian mang tính truyền miệng về cuộc đời Đức Phật hoặc các sáng tạo truyện cổ địa phương, để rồi chính những điều này sẽ trở thành bệ phóng rất tốt cho sự vươn ra thế giới bởi yếu tố mới lạ.

Chẳng hạn ở “The seven moons of Maali Almeida”, yếu tố tâm linh mang tính dân gian thể hiện rất rõ qua các chi tiết về cõi âm, nghi thức gọi hồn, dâng lễ… cũng như nhiều hy,ã nộ, ái, ố… của những hồn ma một cõi khác. Chính việc OK9 đã banh một thế giới như “Thần khúc” của Dante trong một cuốn sách đậm tính hiện thực về nội chiến đã giúp Shehan Karunatilaka được so sánh với những nhà văn hiện thực huyền ảo nổi tiếng như Gabriel García Márquez - tác giả của “Trăm năm cô đơn”, “Tình yêu thời thổ tả”... Và nếu không có mạch nguồn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, hẳn nhiên những yếu tố này không thể xuất hiện, làm nên nét độc đáo riêng đậm tính Đông phương khi khán giả quốc tế ngày càng muốn tìm về những nền văn hóa đặc biệt, sau khoảng thời gian việc “lấy châu Âu làm trung tâm” đã quá quen thuộc đến mức nhàm chán.

Cuộc nội chiến ấy, từ nội hàm nó, cũng tạo ra một thế hệ nhà văn đặc biệt, khi gia đình họ hoặc chạy trốn khỏi Sri Lanka, hoặc hướng con cái mình đến các vùng đất mới. Và ở thế hệ thứ 2, các tác giả này lại lần tìm về sợi dây kết nối với cố hương, để tạo ra nhiều màu sắc cho các tác phẩm. Việc kết hợp góc nhìn hiện đại vào các chất liệu sẵn có đã tổng hòa nên một cảm thức vừa quen vừa lạ, đem độc giả quốc tế đến gần hơn nữa câu chuyện về OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao này.

Trong khi đó cả Anuk Arudpragasam và V.V.Ganeshananthan lại trải qua quá trình học tập, nghiên cứu lâu dài, dẫn đến những tuyên ngôn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 mới mẻ cũng được họ áp dụng vào câu chuyện chung tưởng đã thân quen. Có bằng triết học ở Đại học Columbia (Mỹ), xuyên suốt “A passage North”, Arudpragasam đã viết ra cuốn tiểu thuyết bằng dòng suy tư dài miên man không có khoảng nghỉ, không hề xuống dòng. Ở đó anh đã khám phá những sang chấn hậu chiến, đi từ hiện tại về câu chuyện nặng tính hiện sinh của một cặp đôi trẻ, cho đến về lại quá khứ với các chứng nhân của cuộc nội chiến vẫn đang hiện diện đâu đó vòng quanh. Chính cấu trúc khác biệt và độc đáo này có thể được xem như là lý do tạo nên thành công cho cuốn tiểu thuyết.

Còn với V.V.Ganeshananthan, quá trình viết “Brotherless Night” không được tiến hành chỉ từ hư cấu, mà bà đã làm Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP tìm kiếm, lắng nghe, đi thực địa và sắp xếp chúng theo một cốt truyện tưởng tượng phi thường. Cũng như các nhà văn đoạt giải Nobel Văn chương khác như Herta Müller trong “Nhịp thở chao nghiêng” hay Svetlana Alexievich trong nhiều tác phẩm có tính tài liệu, Ganeshananthan đã tìm tòi, khám phá và tìm ra những khoảng hở lịch sử để từ đó phát triển lên. Chính điều này lý giải cho khoảng thời gian mất đến 8 năm để hoàn thành cuốn sách, bởi việc lặn sâu vào các hồi ký và sách lịch sử để kiểm chứng, cũng như có được lòng tin của những người không hề muốn nhớ đến một lịch sử tàn khốc... là không dễ dàng.

Từ những điều trên có thể thấy rằng văn chương Sri Lanka đang gặp được những yếu tố thuận lợi cả về thiên thời, địa lợi, nhân hòa để “phục hưng” lại di sản văn chương của mình. Chính thế hệ nhà văn không ngừng đổi mới, những câu chuyện kể chưa bao giờ cũ cùng một bối cảnh tương đối khác biệt... đã giúp cho nền văn chương của đảo quốc Nam Á có lợi thế lớn trên trường quốc tế, hứa hẹn thêm nữa thành công tiếp sau và không dừng lại trong tương lai gần.

Đoàn Tuấn Anh

Các tin khác

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Làng Dục Tú (Đông Anh, Hà Nội) tên nôm là Kẻ Giếc, một xã đứng đầu tổng Dục Tú gồm 4 xã thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, tức tỉnh Bắc Ninh (đầu thời kỳ nhà Nguyễn). Trong kháng chiến chống Pháp, cả 4 xã của Dục Tú được nhập thành một xã, thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Tháng 5/1961, Dục Tú trở thành đơn vị hành chính thuộc huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Đến Làng văn hóa - Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Việt Nam ở Đồng Mô, Hà Nội, du khách đặc biệt ấn tượng với một nghệ nhân có nước da rắn rỏi, mải miết với từng nan tre và các sản phẩm thủ công đặc sắc của người Cơ Tu.

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến. Thần tượng nào có xa vời!

Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thứ 7. Cục Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh OK9giaitri đăng nhập Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và góp phần OK9 đã banh con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "Ok986 tải ứng dụng" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến OK9 đã banh con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận Ok9 cab trò chơi casino phổ biến. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.