- Vụ án “Bất đắc dĩ”
Vua Khang Hy cũng từng bị ghẻ nên đã triệu hồi thái y Tống Thế Duy đã chữa trị cho mình đến chữa ghẻ cho Quế Trinh. Không ngờ, khi sắp ăn xong thịt thiêng, Quế Trinh đưa hai tay bóp cổ họng hét lớn rồi lao về phía quan đại thần bên cạnh là Phú Kiệt vừa cắn vừa chửi: “Ngươi dám đầu độc ta!”.
Các đại thần vội vàng kéo hai người ra, Quế Trinh lăn lộn vài vòng rồi người cứng đờ, bất động. Vua Khang Hy vội vàng ra lệnh cho Cửu môn quan đề đốc Đổng Tường kiểm tra thi thể Quế Trinh. Sau khi kiểm tra thi thể, Đổng Tường nói: “Bệ hạ, Quế Trinh bị đầu độc nhưng là thuốc độc gì thì ngay bây giờ không thể tìm ra được”.
Lúc này, Đổng Tường phát hiện ra một lọ thuốc bằng ngọc rơi ra từ trong người Quế Trinh. Phú Kiệt lập tức quỳ xuống trước mặt Khang Hy và nói: “Bệ hạ, thần đã sớm làm lành với Quý đại nhân, lọ thuốc bằng ngọc đó là quà sinh nhật của thần tặng cho ông ấy”.
Quế Trinh có thù oán gì với Phú Kiệt? Thì ra Phú Kiệt vốn là một học giả tài giỏi, am hiểu thơ ca và văn chương. Ông bị Quế Trinh bắt về làm nô lệ khi ông ta đi chinh chiến ở phương nam. Ông tình cờ được một hoàng tử yêu thích và được thăng chức cho làm quan. Khi cha của Quế Trinh mất, Phú Kiệt đã phục vụ như một người hầu và đánh trống để đón khách. Khi vua Khang Hy biết được chuyện này, ông không hài lòng và cho rằng Quế Trinh đã làm nhục các quan trong triều. Sau đó ông còn đích thân phân bổ tiền để giải phóng Phú Kiệt khỏi chế độ nô lệ. Quế Trinh vẫn luôn canh cánh ở trong lòng.
Đổng Tường cẩn thận kiểm tra rồi lấy một vật giống như chiếc khăn ở trong tay Quế Trinh. Vua Khang Hy hỏi: “Đây là cái gì?” Đổng Tường nói: “Bẩm Bệ hạ, đây là giấy dày Cao Ly được tẩm gia vị. Thịt thiêng chỉ là thịt lợn luộc nên làm sao các đại thần có thể ăn được? Vì vậy, họ nghĩ cách là lấy giấy dày Cao Ly bí mật tẩm nhiều loại gia vị rồi mang đến triều. Khi ăn thịt thiêng, họ lấy giấy Cao Ly ra và lau dao ăn nhiều lần bằng giấy đó như vậy con dao sẽ có hương vị của gia vị”. Đổng Tường phát hiện giấy của Quế Trinh có màu vàng, đậm vị gừng và hơi cay nhưng sau khi xét nghiệm thấy giấy Cao Ly không có chất độc. Đổng Tường mở nắp chiếc lọ ngọc đưa lên mũi ngửi nhưng không thấy có mùi gì bất thường.
Sau buổi thiết triều, Đổng Tường vội vã đến nhà Quế Trinh. Ông biết được người chuẩn bị giấy Cao Ly gia vị cho Quế Trinh là một đầu bếp trẻ và anh ta đã biến mất sau vụ việc. Đổng Tường đến phòng ngủ của người đầu bếp tìm loại bột gia vị tẩm trên giấy Cao Ly của Quế Trinh. Loại bột gia vị này là loại cây có tên là văn độc tản, có tác dụng tiêu bớt mỡ. Người đầu bếp trẻ này đến Quế Phủ từ mấy tháng trước.
Quế Trinh có tính hung bạo và nuôi rất nhiều báo trong nhà. Tháng trước, người đầu bếp trẻ nấu một bát canh làm Quế Trinh không hài lòng nên Quế Trinh định ném anh ta vào chuồng để cho báo ăn và chỉ sau khi người tổng quản chuồng báo van xin, Quế Trinh mới tha cho anh ta.
Đổng Tường hiểu biết nhiều về Trung y và thấy người đầu bếp trẻ không có gì sai khi sử dụng văn độc tản tiêu mỡ. Đổng Tường yêu cầu gặp người tổng quản chuồng báo nhưng được biết ông đã mất vào tháng trước. Vụ án còn chưa giải quyết xong và Đổng Tường vẫn bị bệnh ghẻ nên vua Khang Hy vẫn cử thái y Tống Thế Duy đến chữa trị cho ông ta.
Sau khi kê đơn thuốc, Tống Thế Duy cùng Đổng Tường ngồi ở phòng khách trò chuyện về đơn thuốc. Thái y phấn khích đến nỗi thuận tay lấy ra một cuốn sách nhỏ dày cũ và nói rằng nó được truyền lại từ người thầy của ông. Đổng Tường cầm lấy cuốn sách và lật ra xem trong khi Tống Thế Duy đứng dậy nhìn chằm chằm vào bức tranh trên tường có tựa đề “Mùa xuân về”.
Đổng Tường nói: “Thái y cũng thích thư pháp và hội họa sao? Bức tranh này là do Ngô Thế Nguyên, một người tài giỏi ở Giang Nam vẽ”. Tống Thế Duy nói muốn được sở hữu bức tranh và Đổng Tường có thể đưa ra bất kỳ giá nào. Đổng Tường cười nói: “Ngươi có đồng ý đổi quyển sách này không?”. Tống Thế Duy không chút do dự đồng ý ngay.
Sau khi tiễn Tống Thế Duy về, Đổng Tường cầm cuốn sách lên đọc đi đọc lại. Sáng hôm sau, Đổng Tường nhận được tin mật báo đã tìm thấy người đầu bếp của phủ Quế Trinh nhưng anh ta đã chết. Vài ngày sau, tại buổi thiết triều, Đổng Tường bẩm báo với Hoàng đế rằng hung thủ trong vụ án Quế Trinh đã lộ diện, chính là Phú Kiệt!
Phú Kiệt không thừa nhận nhưng Đổng Tường lấy cuốn sách ra nói với ông ta: Cây văn độc tản có tác dụng tiêu mỡ nhưng nếu gặp phải thuốc Trung y khương hoạt (gừng) sẽ gây ra chứng ngạt thở đến chết mà khương hoạt là vị thuốc chính để chữa bệnh ghẻ. Có người chỉ ra, người đầu bếp trong phủ Quế Trinh vốn là người hầu của ngươi, ngươi đã đuổi hắn đi mấy tháng trước và tại sao sau khi rời nhà ngươi, anh ta lại gia nhập phủ Quế Trinh? Hơn nữa khi Quế Trinh bị nhiễm bệnh ghẻ, hắn còn đưa cho ông ta giấy dày Cao Ly tẩm gia vị ... Vua Khang Hy lập tức ra lệnh cho quân lính bắt giữ Phú Kiệt lại.
Ngày này là ngày diễn ra cuộc thi đấu vật thường niên. Vua Khang Hy quá phấn khích nên đã thúc giục mọi người xung quanh cùng tham gia cho vui vẻ. Tống Thế Duy không muốn tham gia, nhưng Đổng Tường lại kéo ông ta lại mà không một lời giải thích, thậm chí Đổng Tường còn lột hết quần áo của ông ta ra.
Vài ngày sau, trong phiên thiết triều buổi sáng, Đổng Tường thỉnh cầu vua Khang Hy triệu Tống Thế Duy đến và trao cho ông ta một miếng thịt thiêng, ông ta nói rằng một vị thần trung thành và hiếu thảo như Tống Thế Duy nên được Hoàng đế ban thưởng. Vua Khang Hy đồng ý. Khi Đổng Tường thấy Tống Thế Duy ăn thịt thiêng, liền đưa cho ông một bát canh gừng và nói: “Thái y, tôi nghe nói ông cũng bị ghẻ? Thịt hôm nay nhiều mỡ quá, ông nên uống một bát canh khương hoạt (gừng) để tiêu bớt mỡ”.
Sắc mặt Tống Thế Duy tái nhợt, run tay làm đổ bát canh. Đổng Tường nói: “Bệ hạ, Tống Thế Duy chính là hung thủ giết Quý Trinh! Trước đây, thần đã bí mật điều tra ra rằng Phú Kiệt đã bố trí một đầu bếp trong phủ Quế Trinh và người đầu bếp này vẫn còn quan hệ với Tống Thế Duy. Đồng thời, nhờ ơn trời Bệ hạ đã mắc bệnh ghẻ!”.
Khang Hy càng nghe càng thấy hoang mang, bệnh ghẻ của ông và cái chết của Quế Trinh có liên quan gì với nhau? Đổng Tường lại lấy từ trong túi ra lọ thuốc ngửi nói: “Khi thái y thay thuốc cho bệ hạ, ông ấy đã thu thập tất cả các vảy bệnh ghẻ của bệ hạ sau đó phơi khô, nghiền thành bột, trộn chúng thành thuốc ngửi, sau đó bảo Phú Kiệt đưa lọ thuốc ngửi cho Quế Trinh và Quế Trinh đã bị ghẻ sau khi ngửi lọ thuốc này.
Sau khi Quế Trinh chết, hạ thần ngửi lọ thuốc này và không may cũng bị ghẻ. Điều này làm hạ thần nghi ngờ quan hệ giữa Phú Kiệt và Thái y. Phú Kiệt không biết gì về y khoa và cũng không biết rằng Quế Trinh bị ghẻ, vậy làm sao ông ta có thể ra lệnh cho ai đó đầu độc? Đó là lý do tại sao hạ thần chắc chắn là do Thái y Tống chủ mưu. Hạ thần giả vờ vu cho Phú Kiệt là hung thủ để Thái y mất cảnh giác.
Cuối cùng, điều đã vạch trần tội lỗi Thái y là cuốn sách về thuốc của ông ấy. Trong cuốn sách ghi rằng văn độc tản và khương hoạt (gừng) phối hợp với nhau sẽ trở thành thuốc cực độc. Còn về bệnh ghẻ của thái y Tống, đó là vì mấy hôm trước trong hội đấu vật, hạ thần đã lén rắc một ít bột thuốc ngửi vào quần áo lót của ông ấy.
Ngoài ra, hạ thần còn phát hiện ra rằng Thái y thực ra là con trai của Ngô Thế Nguyên. Hơn 20 năm trước, Quế Trinh đi chinh chiến phương nam bắt cóc Ngô Thế Nguyên. Sau đó, Quế Trinh bí mật giết chết Ngô Thập Nguyên và ném con trai của ông ta vào chuồng báo. Người tổng quản chuồng báo có mối quan hệ thân thiết với Ngô Thế Nguyên nên ông ta đã giật đứa trẻ từ miệng con báo và đưa ra bên ngoài để nuôi dưỡng. Đứa trẻ này chính là Tống Thế Duy.
Tống Thế Duy cười lớn: “Đúng vậy, Quế Trinh giết cha ruột của ta nên ta phải báo thù! Người đầu bếp cảm kích cha nuôi đã cứu mạng đã giúp ta chế ra giấy Cao ly”. Sự việc đã rõ ràng Đổng Tường ra lệnh cho người bắt Tống Thế Duy lại và chờ ngày xét xử.
Nguyễn Thiêm (dịch)
