Bí ẩn dưới vòm tháp cổ

Người Chăm, cư dân của vương quốc Champa xưa, có một nền văn hóa đồ sộ và đặc sắc. Sống với người nay, lần theo dấu vết người xưa, kho tàng văn hóa đó dần hiện lên với những màu sắc huyền hoặc, đầy bí ẩn về một tộc người trải qua bao biến động của lịch sử...
  • OK9 đã banh phương án bảo tồn di tích văn hóa Chăm Pa vừa phát hiện tại Quảng Nam
  • Văn hóa Chăm - dấu ấn riêng trong nền văn hóa Việt
  • Độc đáo văn hóa Chăm

Hội thảo "40 năm nghiên cứu văn hóa Chăm" do Viện Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến vùng Trung bộ, Viện Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến vùng Nam bộ và Sở Văn hóa, Thể thao và Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá tỉnh Ninh Thuận tổ chức vừa diễn ra tại TP Hồ Chí Minh đã nhìn lại về chặng đường 40 năm nghiên cứu văn hóa Chăm (1975-2015) với những thành tựu rực rỡ. Các nghiên cứu tập trung ở các lĩnh vực như lịch sử, tôn giáo, ngôn ngữ, văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026… của người Chăm.

40 năm là một chặng đường không dài so với lịch sử hàng trăm năm của một tộc người, nhưng là một khoảng thời gian đủ để nhìn lại một chặng đường dày công nghiên cứu về một nền văn hóa có nhiều thành tựu đạt đỉnh cao của nhân loại. Trong số đó, vẫn còn không ít bí ẩn mà các thế hệ học giả đã dày công giải mã.

Theo PGS.TS Phan Xuân Biên, Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh, một khuynh hướng nghiên cứu nổi bật trong 40 năm qua là: làm rõ yếu tố nội sinh, tính bản địa của văn hóa Chăm. Từ nhận thức nguồn gốc bản địa ấy, xem xét sự cải biến, sự "Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 hóa" các yếu tố ngoại sinh (yếu tố bên ngoài tác động vào) để làm rõ và khẳng định sức mạnh chi phối của yếu tố nội sinh - bản địa trong quá trình hình thành và phát triển văn hóa Chăm.

Cụm tháp Chăm Bánh ít ở tỉnh Bình Định.
Cụm tháp Chăm Bánh ít ở tỉnh Bình Định.

Người Chăm hiện nay cư trú tập trung trong các palei (hoặc puk) thuộc các tỉnh Bình Định, Phú Yên, Ninh Thuận, Bình Thuận, Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, An Giang và TP Hồ Chí Minh. Họ còn OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á ở các tỉnh Tây Nguyên và một số tỉnh khác nhưng không nhiều. Những phát hiện về khảo cổ học gần đây đã gợi lên một giả thiết rằng chủ nhân của nền văn hóa Sa Huỳnh có thể là tổ tiên của người Chăm và các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Mã Lai - Vạn Đảo khác ở Việt Nam ngày nay. Trong lịch sử phát triển Ok9 cab trò chơi casino phổ biến tộc người, người Chăm đã sáng tạo nên một nền văn hóa phong phú về nội dung và đa dạng về diện mạo.

Về giá trị vật thể, vương quốc Champa xưa đã để lại một khối lượng di tích và di vật về kiến trúc, điêu khắc đá, các loại đồ đồng, đồ trang sức… phản ánh nét sinh hoạt trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến Champa từ đời thường đến tôn giáo, cung đình. Nổi bật nhất và thu hút du khách gần xa nhất phải kể đến Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam) với quần thể kiến trúc đền tháp đầy thâm nghiêm, cổ kính.

Đến thăm nơi đây, hậu bối hiểu được phần nào sự hưng thịnh một thời của Chiêm Thành xưa. Thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới năm 1999. Chiêm ngưỡng quần thể tháp Chăm sừng sững, thi gan cùng tuế nguyệt, người ta không khỏi cúi đầu thán phục trước sự tài hoa lỗi lạc của tiền nhân. Đến bây giờ kỹ thuật xếp gạch xây tháp mà không cần kết dính bằng một thứ vôi vữa nào vẫn khiến các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 đau đầu vì chưa tìm được câu trả lời thỏa đáng.

Dải đất miền Trung khô cằn sỏi đá không thuận lợi cho sản xuất Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ thì ngành thủ công nghiệp của cư dân Champa trước đây phát triển mạnh mẽ. TS Võ Công Nguyện, Viện Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến vùng Nam bộ cho rằng trước yêu cầu bức thiết đối với việc OK9 đã banh các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc tôn giáo, nghề làm gạch xây tháp đã ra đời và nhanh chóng được triển khai quy mô lớn trên toàn lãnh thổ vương quốc Champa.

Đó là loại gạch có kích thước lớn, dày và chắc chắn. Và vì nghề làm gạch phát triển trong quá khứ chỉ nhằm mục đích duy nhất là làm ra loại vật liệu bền vững cho các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc tôn giáo chứ chưa thấy dùng gạch này để OK9 đã banh cung điện, dinh thự của vua chúa, quý tộc và nhà cửa của cư dân nên nghề này mai một dần. Nó bị xóa sổ khi người ta không còn OK9 đã banh đền tháp thờ thần.

Các nghề như làm gốm, nghề dệt của người Chăm chinh phục được bạn bè năm châu bởi sự tinh xảo, độc đáo của nó.  Hai làng nghề làm gốm nổi tiếng hiện nay của người Chăm là Bàu Trúc (thuộc huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận) và Trì Đức (huyện Bắc Bình, Bình Thuận). Điều đáng quý là các nghệ nhân tuân thủ gần như nguyên vẹn truyền thống kỹ thuật của người xưa: không dùng bàn xoay mà tạo gốm bằng cách đi vòng quanh đòn kê và không dùng lò nung mà nung gốm ngoài trời.

Làng nghề Mỹ Nghiệp (Ninh Thuận) hiện nay nổi tiếng với nghề dệt thổ cẩm. Bàn tay của các bà, các chị tạo ra những tấm thổ cẩm riêng biệt, có họa tiết hoa văn cổ quý hiếm. Bà Thuận Thị Trụ, người nối tiếp truyền thống nghề dệt của tổ tiên đã giúp chị em có thêm công ăn việc làm khi đưa thổ cẩm quê mình xuôi về phương Nam, có mặt trong các trung tâm mua sắm lớn ở đô thị. Nó còn theo chân bà đến các nước trên thế giới khiến bạn bè quốc tế trầm trồ thán phục.

Riêng về giá trị tinh thần có các lễ hội truyền thống, chữ viết, tri thức, thư tịch cổ, âm nhạc, ẩm thực… Văn tự Chăm hiện nay đang được truyền dạy cho các em học sinh tiểu học nhằm giúp thế hệ trẻ bảo lưu, giữ gìn và phát huy kho thư tịch cổ của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 mình. Đó là nguồn tư liệu vô giá chứa đựng kho tàng tri thức của tiền nhân. Thế nhưng, chữ viết của người Chăm vẫn đang còn gây ra nhiều tranh cãi gay gắt khi một bên muốn tôn trọng chữ viết truyền thống (Akhar Thrah) với một bên muốn điều chỉnh một số từ để dễ học.

Lễ hội Ramawan của người Chăm (Ảnh: Lê Minh Ngọc).
Lễ hội Ramawan của người Chăm (Ảnh: Lê Minh Ngọc).

Người Chăm luôn cởi mở, giao lưu, tiếp nhận các yếu tố văn hóa bên ngoài nhưng không hề rập khuôn mà "cách tân", "cải biến" nó để phù hợp với dòng chảy văn hóa bản địa. Ảnh hưởng bên ngoài mạnh mẽ nhất đối với văn hóa Chăm là tôn giáo. Nhưng ngay trong lĩnh vực này, người Chăm cũng cải biến thành tôn giáo của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 mình.

Cụ thể, các vị thần của Ấn Độ giáo được người Chăm thờ phụng nhưng họ luôn đề cao thần Shiva vốn được thể hiện dưới hình thức ngẫu tượng linga, đôi lúc được kết hợp với yoni để thể hiện tín ngưỡng phồn thực, khát vọng sinh sôi nảy nở của một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có nền văn hóa lúa nước. Theo PGS.TS Phan Xuân Biên thực tế hiện nay và có lẽ từ lâu lắm rồi, đa số người Chăm không còn biết đến các vị thần của Ấn Độ giáo.

Trên các lăng tháp vốn được coi là dấu ấn sự hiện diện văn hóa Ấn Độ trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến Chăm, họ chỉ thờ phụng nữ thần Po Ina Nagar - "Bà mẹ xứ sở" - theo thần thoại và tâm thức người Chăm, thể hiện đậm đặc yếu tố mẫu hệ của tộc người này. Ngoài ra, trên những tháp này, họ còn thờ các vị vua, anh hùng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 mình. Đến khi các tượng Kút xuất hiện một cách phổ biến trong việc thờ phụng thì Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 điêu khắc Chăm dường như đã từ bỏ những hào quang của Ấn Độ giáo để hướng về các tín ngưỡng bản địa - tín ngưỡng đất và đá được thể hiện trong tượng Kút.

Hồi giáo cũng là tôn giáo của nước ngoài du nhập vào Ok9 cab trò chơi casino phổ biến người Chăm. Nhưng việc xác tín của tín đồ Hồi giáo "chỉ có một đấng chí tôn duy nhất là Allah và Mohamet là bậc tông đồ của Ngài" gần như hoàn toàn xa lạ với tín đồ đạo Bà Ni. Bởi người Chăm theo đạo Bà Ni không chỉ tôn sùng Allah là đấng tối cao mà còn thờ các thần khác như Thần Mưa, Thần Biển, Thần Núi - thể hiện rõ ràng trong các lễ hội cầu mưa, lễ cầu đảo Thần Sóng biển...

Văn hóa Chăm với yếu tố bản địa mạnh mẽ đã thu hút sự chú ý của nhiều học giả trong và ngoài nước nhiều thế kỷ qua. Đáng chú ý là các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á nghiên cứu của các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 người Pháp như J.Crawford, A.Bastian, E.Aymonier, L.Finot, E.M.Durand… từ thế kỷ 19. Sau năm 1975, việc nghiên cứu văn hóa Chăm càng được nhiều nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 quan tâm. Tiêu biểu có các học giả trong nước như Bố Xuân Hổ, Bá Trung Phụ, Inrasara, Phú Văn Hẳn, Đàng Năng Hòa, Phan An, Bá Minh Truyền...

Thạc sĩ Trượng Tính, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu văn hóa Chăm tỉnh Ninh Thuận cho rằng: "Nhìn chung, việc nghiên cứu về người Chăm mới chỉ được đề cập đến trong các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á nghiên cứu về Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, tôn giáo, ngôn ngữ, văn hóa và các nghiên cứu lặp lại. Đang thiếu vắng các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á chuyên sâu xuất phát từ mục tiêu Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 thiết thực phục vụ cho nhiệm vụ ổn định và phát triển Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Chăm, cũng như thiếu các giải pháp phù hợp giúp người Chăm thuận lợi hơn trong hòa nhập và phát triển bền vững". Điều đó đặt ra nhiều thách thức cho các nhà nghiên cứu để khai mở, gìn giữ và phát huy bản sắc của một nền văn hóa đồ sộ, giàu tính bản địa trong thời đại toàn cầu hóa, hiện đại hóa mang nhiều đổi thay thời cuộc.

Nguyễn Trang

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.