Nổi tiếng với những tiểu thuyết viết về nông thôn, nhà văn Hoàng Minh Tường vừa cho ra mắt bạn đọc một "món ăn lạ" so với khẩu vị của ông. Đó là tập bút ký viết về những chuyến đi và những người bạn văn trong và ngoài nước, cuốn "Bạn văn ngoài vùng phủ sóng" (NXB Hội Nhà văn, 2011). Cuốn sách được độc giả quan tâm bởi những câu chuyện cảm động về tình bạn trong văn chương. Và thông qua những câu chuyện đó, chúng ta có thể có nhiều suy ngẫm về cuộc đời. Xung quanh dư luận về cuốn sách, VNCA đã có cuộc gặp gỡ, trao đổi với nhà văn Hoàng Minh Tường.
- Thưa nhà văn Hoàng Minh Tường, tập bút ký "Bạn văn ngoài vùng phủ sóng" là cuốn sách mới nhất của ông vừa được xuất bản được bạn đọc quan tâm bởi đó là những câu chuyện thú vị mang tính "người thật việc thật" từ những chuyến đi của chính tác giả. Vốn là người viết tiểu thuyết, vì sao ông lại có một chặng nghỉ chân sang địa hạt bút ký, mà lại là bút ký về bạn văn?
+ Tôi nghĩ viết thể loại nào cũng có cái khó của nó. Riêng việc viết bút ký thì có một đặc thù khác hẳn với tiểu thuyết, là nó nóng hổi tư liệu và đậm đặc tính OK9 thể thao xanh chín. Có lúc tôi vừa viết ký vừa tiếc vì nó tốn chất liệu quá, tốn chi tiết quá. Những chi tiết đắt mà để dành cho tiểu thuyết thì mình có thể sáng tạo vô biên trên nó, và cũng nói được vô số những suy ngẫm trên đó. Nhưng bút ký hay ở chỗ là mình có thể ký gửi những tâm sự, nhận định của mình về những con người mình đã gặp, những sự kiện mình đã trải qua một cách trực diện nhất. Tôi rất ham đọc bút ký của bạn bè trên OK9 thể thao xanh chín. Ký của cụ Nguyễn Tuân, Hoàng Phủ Ngọc Tường tôi không bỏ sót một chữ nào. Còn Đỗ
Ký là một thể loại tương đối khó và không phải nhà văn nào cũng có thể viết hay, cũng như không phải chuyến đi nào trở về ta cũng có thể viết được bút ký. Vì nó phụ thuộc vào chất liệu, vào độ rung của trái tim nhà văn. Và cũng phải có duyên nữa. Ở tập bút ký này, tôi chủ yếu viết về những bạn văn chương và những chuyến đi với bạn văn chương, gặp bạn văn chương. Đối với tôi, đây là cuốn sách ấm áp tình bạn bè, một cách tri ân với những con người mà tôi yêu mến.
- Phần lớn những bút ký trong cuốn sách này của ông đều chưa đăng báo. Trong tình hình ít người đọc sách như hiện nay, sao ông không đăng báo trước rồi mới in sách sau như nhiều nhà văn từng làm, để tác phẩm của mình đến được nhiều độc giả hơn?
+ Đăng báo trước rồi in sách sau không những có nhiều độc giả hơn mà nhuận bút cũng nhiều hơn ấy chứ (cười). Nhưng, như tôi đã viết ở cuối cuốn sách: "Nhiều người bảo rằng, cứ viết hết mình đi, nếu không được in thì cất đi cho con cháu, dăm chục năm sau, một trăm năm sau người đời sẽ biết đến. Nói thế là chẳng hiểu gì nghề viết. Phét lác cho sướng mồm mà thôi. Cái anh nhà văn, nó khác. Viết xong là phải được công bố với toàn thiên hạ. Chết mà chưa thấy sách của mình ai đọc, thì sống phỏng có nghĩa lý gì?". Đấy, tôi là người sốt sắng, viết xong là phải in ngay, chả đủ kiên nhẫn mà đăng báo dần dần rồi mới in. Bạn đọc có thể thấy, trong cuốn sách có nhiều bút ký nóng hổi, từ những chuyến đi nóng hổi của tôi là như vậy.
-Tên của cuốn sách khiến không ít độc giả nghĩ rằng ông viết về những người bạn văn chương ở ngoài biên giới, trong những chuyến đi nước ngoài…
+ Cuốn sách có một phần dành để tôi viết về những chuyến đi, những cuộc gặp gỡ với các bạn văn chương ở nước ngoài, ví dụ chuyến đi Nga gặp nhà văn Oleg, chuyến đi Ba Lan gặp nhà thơ Lâm Quang Mỹ và các nhà văn Ba Lan, chuyến đi Paris gặp các nhà văn Việt kiều… Là một người cầm bút, đối với tôi, "đi" là một nhu cầu tự thân. Tôi cũng là người ưa sự "xê dịch", thích được ngao du cùng bạn bè, không chỉ ở trên OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thân yêu của chúng ta, mà còn cả những vùng đất lạ ngoài biên giới. Họ là những người bạn ở những vùng đất xa xôi, "Ngoài vùng phủ sóng" điện thoại, nhưng lại là trong vùng của kỷ niệm, của tình cảm yêu thương, nhớ nhung và của những câu chuyện đẹp. Và chính là các chuyến đi cho tôi một cảm nhận rằng, ở bất kỳ nơi đâu, nhà văn cũng được đón tiếp trọng thị, được nhận tình cảm yêu mến của mọi người.
- Trong cuốn sách của ông có nhiều trang xúc động viết về những cuộc gặp gỡ, những người bạn văn của mình. Xin hỏi, đối với cá nhân ông, tình bạn văn chương có ý nghĩa như thế nào?
+Tôi quan niệm bạn văn là thầy mình. Mỗi người bạn văn chương đều có điều gì đó để mình có thể học. Họ chính là những người có thể gợi ý cho mình nhiều ý tưởng, khuyến khích mình viết hay hơn. Vì bạn văn hơn ai hết là những người cùng chung nghề nghiệp, Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP với mình. Họ hiểu được nỗi cô đơn, sự đau đớn dằn vặt của người cầm bút. Trong cuốn sách này tôi có dành những trang viết về một người bạn văn thân thiết của tôi là nhà văn Nguyễn Khắc Trường. Tôi và ông Trường hiểu nhau đến nỗi chưa cần nói, chỉ cần cười là đã biết ý tứ nhau rồi. Mỗi lần chúng tôi gặp nhau thì vui lắm. Chúng tôi có thể ngồi cả buổi, cười khơ khớ, sằng sặc khi bàn đến những nhố nhăng, hài hước thế sự, văn chương mà không biết chán.
Trong rất nhiều cuộc chấm giải, hầu như tôi và ông Trường đều có những đánh giá, thẩm định trùng nhau về một truyện ngắn, một tiểu thuyết. Ví dụ như trường hợp Mạc Ngôn, từng xôn xao một thời với "Báu vật của đời" và "Đàn hương hình". Cả hai chúng tôi đều thống nhất là "Báu vật của đời" thường thôi, nhưng đến "Đàn hương hình" thì Mạc Ngôn đã lên đến đỉnh rồi, khó ai vượt nổi. Rất ít tác phẩm, tác giả nào chúng tôi bất đồng chính kiến. Người viết văn mà không biết thẩm văn thì cũng giống như kẻ võ biền, cậy sức, cậy tài mà thiếu hiểu biết binh pháp.
Nguyễn Khắc Trường thẩm định tinh mà sắc. Ông luôn trân trọng sự tìm tòi và ghét thói ganh ghét, đố kỵ tài năng. Ông cũng là người kiêu ngầm, đôi khi khủng khỉnh và đặc biệt coi thường những ai quan dạng, hãnh tiến thớ lợ, kệch cỡm. Gặp những người này ông thường tránh xa, coi như không biết… Hay ở một bút ký khác, tôi viết về cuộc gặp gỡ, uống rượu với nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm, lắng nghe những vần thơ đầy tâm trạng trong ngôi nhà nhỏ của ông ở Huế, để hiểu thêm về ông của những ngày tháng sau khi đã "giũ áo, từ quan"…Từ câu chuyện của ông, chúng ta có thể nhìn ra "nhân tình thế thái". Viết về các bạn văn cũng chính là một cách tôi soi gương chính mình, nhìn thấy mình trong đó, để yêu thêm Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP cầm bút và trân trọng những giá trị mà các nhà văn đã tạo ra cho cuộc đời.
- Nhân nói về tình bạn của nhà văn, xin hỏi, có nhiều ý kiến cho rằng các nhà văn trẻ hiện nay sống ít tình bằng hữu hơn thời của ông, điều này có đúng với quan sát của ông không?
+Tôi thực sự không quan sát tình bằng hữu của các nhà văn trẻ hôm nay nên không biết nói thế nào. Tôi nghĩ tình bạn bao giờ cũng rất cần, nhất là đối với người cầm bút.
- Cuốn sách "Bạn văn ngoài vùng phủ sóng" của ông là những chuyến đi, những cuộc gặp gỡ, những người bạn văn nước ngoài và thành thị là chính, ít có những cuộc trở về các vùng nông thôn. Trong khi ông là nhà văn nổi tiếng với những tiểu thuyết viết về nông thôn. Vậy, xin hỏi, những cuộc trở về nông thôn đã diễn ra trong ông như thế nào?
+ Đúng là trong cuốn "Bạn văn ngoài vùng phủ sóng" tôi ít đề cập đến những chuyến đi về nông thôn của mình. Nhưng không có nghĩa là tôi không thường xuyên đi về nông thôn. Bởi đó là mảnh đất quen thuộc của tôi nên tôi "để dành" cho tiểu thuyết chứ không dành cho bút ký. Tôi vẫn nghĩ, nếu những chuyến đi là tài sản của mình thì mình phải biết chia vào những cái túi khác nhau, cái nào để dành cho phóng sự, cái nào để dành cho bút ký và cái nào thì để dành cho tiểu thuyết.
- Vậy, trong cuốn tiểu thuyết về đề tài nông thôn mà ông sắp viết, ông hướng sự quan tâm của mình đến vấn đề gì nhất?
+ Tôi nghĩ sự quan tâm nhất của tôi đối với nông thôn lúc này là vấn đề đất đai và văn hóa. Có đi về các vùng nông thôn mới thấy, chất thuần nông không còn. Quá trình đô thị hóa đang làm cho bộ mặt của OK9giaitri đăng nhập nông thôn bị biến tướng đi. Và nhiều vấn đề Ok9 cab trò chơi casino phổ biến nảy sinh khiến người nông dân đang hoang mang, không biết đối diện như thế nào. Tôi muốn viết về vấn đề đó.
- Xin cảm ơn nhà văn Hoàng Minh Tường
