Vị ngọt, đắng của cuộc đời người nghệ sĩ tài danh

Người nghệ sỹ đó là Tân Nhân - một tên tuổi chói sáng trong làng thanh nhạc ở nước ta vào những thập niên 50-60 của thế kỷ trước. Ai từng sống qua những năm tháng đó không thể không mến mộ người nữ ca sỹ này gắn với những bài hát nổi tiếng như "Câu hò bên bến Hiền Lương", "Ru con Nam bộ", "Anh về miền Bắc", "Giữ trọn tình quê", "Tình quê hương"... và đặc biệt là bài "Xa khơi" của nhạc sỹ Nguyễn Tài Tuệ. Chính ca khúc "Xa khơi" đã làm nên tên tuổi bà. Cho đến nay, vẫn chưa có ca sỹ nào hát vượt được hơn bà.

Cuộc đời của Tân Nhân quả là không bằng phẳng, xuôi chiều mà trải qua nhiều ghềnh thác, trong đó lắm ngọt ngào và cũng không ít vị đắng. Ngọt ngào bởi bà sớm được giác ngộ cách mạng, đi theo kháng chiến. Chính cái nôi kháng chiến này đã cho bà  những vốn liếng về thực tế và cảm xúc để bước vào con đường ca hát một cách chững chạc, tự tin. Tân Nhân thuộc lớp những nghệ sỹ sớm thành công, thành danh. Con đường công tác và hoạt động ca hát của bà có thể nói là suôn sẻ, thuận lợi.

Sau hòa bình lập lại, bà được đào tạo thanh nhạc chính quy ở trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Nhạc viện Quốc gia Việt Nam). Sau đó được tu ngiệp thêm ở Bungari. Rồi bà Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 ở Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam cho đến ngày nghỉ hưu. Có giọng hát hay, rất truyền cảm, dễ đi vào lòng người, tính cách lại giản dị, hòa đồng nên Tân Nhân dễ chiếm được cảm tình của bất cứ ai mới tiếp xúc. Vì vậy mà ít gặp trở ngại trong Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP. Nhưng cuộc sống riêng tư của bà thì không bằng phẳng chút nào mà sớm nếm vị đắng ngay từ lúc còn rất trẻ, vừa bước vào đời.

Nghệ sĩ Tân Nhân.
Nghệ sĩ Tân Nhân.

Tân Nhân quê ở huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Hồi nhỏ, bà học tại trường nữ sinh Đồng Khánh ở Huế. Lớn lên, được cha cho ra Nghệ An học trường Huỳnh Thúc Kháng. Rồi bà sớm giác ngộ cách mạng, lại có giọng hát bẩm sinh nên đã theo Bửu Tiến gia nhập Đoàn Văn công Quân đội mặt trận Bình Trị Thiên (trước đó, lúc mới 13 tuổi, Tân Nhân đã tham gia đội phản gián, rải truyền đơn). Đoàn này vừa thành lập, chưa kịp hoạt động được gì thì bị giặc Pháp càn, triệt hạ. Chúng cướp hết đồ đạc, trang thiết bị. Anh em diễn viên chạy tán loạn. Rất may là không có ai bị sa vào tay giặc.

Nhưng tin đồn lan truyền là nhiều người bị chết, trong đó có Tân Nhân. Trường Huỳnh Thúc Kháng rất đỗi thương tiếc cô học trò ngoan, hiền, xinh đẹp, có giọng hát như chim sơn ca đã làm lễ truy điệu.

Có một chàng giỏi nhạc là bạn học đồng thời cùng quê Gio Linh với cô tên là Hoàng Thi Thơ ngẩn ngơ nhớ thương đã sáng tác một bài hát có tên "Xuân chết trong lòng tôi" để tưởng nhớ với lời ca như sau: " Xuân ơi xuân. Chim xa đàn. Xuân ơi xuân. Ngờ đâu xuân chết trong lòng tôi, trong tiếng đàn…".

Sau này, khi trở về gặp lại, nghe bài hát, Tân Nhân cảm nhận rõ tình yêu thầm kín, tha thiết của Hoàng Thi Thơ giành cho mình đã rất đỗi cảm động và thấy thổn thức trái tim. Nhưng rồi Tân Nhân lại trở ra Nghệ An theo tiếng gọi của kháng chiến mà không thể ở lại vùng tạm chiếm để an thân. Rồi một lần, bà tình cờ gặp Hoàng Thi Thơ lặn lội từ Quảng Trị ra Nghệ An, ngược dòng Lam tìm kiếm mình. Bà cảm nhận rõ số phận mình đã gắn liền với chàng trai hào hoa, rất chân thành này. Và thế là điều gì phải đến đã đến. Tình yêu của đôi trai tài, gai sắc đã bùng nổ hết sức tự nhiên, đam mê và cuồng nhiệt.

Nhưng những ngày tuyệt vời của cuộc tình đầu đời với vị ngọt ngào ngây ngất ấy không kéo dài được lâu. Tân Nhân đã phải sớm nếm vị đắng trong cuộc thiên diễm tình tưởng như không gì có thể phá vỡ. Một lần, Hoàng Thi Thơ trở về thăm quê nhà đã bị kẹt lại vùng tạm chiếm. Hoàn cảnh đưa đẩy, bất khả kháng, người nhạc sỹ trẻ này đã phải để lại người tình rất đỗi yêu thương của mình để vào Sài Gòn. Tân Nhân đau buồn, mang theo cái thai vừa hình thành ra Bắc. Người con đầu tiên ấy của Tân Nhân khi ra đời đã mang họ mẹ và trở thành một cây bút trong lĩnh vực OK9 thể thao xanh chín, văn chương - Trương Nguyên Việt (còn có bút danh Châu La Việt).

Cố quên đi nỗi buồn riêng tư, Tân Nhân lao vào công tác, hoạt động ca hát cho khuây khỏa. Và cuộc đời đã không phụ nghị lực, bản lĩnh của một nghệ sỹ có tâm, đang tràn đầy nhiệt huyết phục vụ, cống hiến. Tại đất Bắc, bà gặp lại một người bạn học cũ từ thuở ấu thơ tên là Lê Khánh Căn có thời gian làm thư ký riêng cho nhà thơ Tố Hữu - bí thư Trung ương Đảng. Quý mến nết hạnh và tài năng của Tân Nhân, nhà thơ đã có ý làm mai, tác thành cho bà cùng người thư ký cũ của mình. Ông Lê Khánh Căn có thời gian Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 ở báo Nhân dân, ở Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam. Và họ nên vợ chồng, sống với nhau êm đềm đến cuối đời, có hai người con đều thành đạt. Ông bà sau đó trở thành thông gia của vợ chồng nhà thơ Tố Hữu.

Cuộc tình đầu tiên tuy ngắn ngủi và không dẫn tới hôn nhân nhưng đã để lại một dấu ấn không thể phai mờ trong cuộc đời Tân Nhân. Con trai bà - nhà báo Trương Nguyên Việt - kể rằng sau khi mẹ anh qua đời vào năm 2008 (hưởng thọ 76 tuổi), anh có dọn giường chiếu cho mẹ thì thấy một văn bản bà vừa viết trước đó chỉ vài ngày. Đó là lá đơn bà gửi Bộ Văn hóa đề nghị xem xét lại toàn bộ những bài hát của Hoàng Thi Thơ để cho phổ biến.

Chẳng là người nhạc sỹ này sau khi rời khỏi quê Quảng Trị đã vào sống và sáng tác ở Sài Gòn. Tuy nhiên, những sáng tác của ông đã không mang màu sắc Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá, phục vụ ngụy quyền, càng không phản dân, hại nước như một số văn nghệ sỹ khác cùng thời. Sự thực là nhiều ca khúc nổi tiếng của ông đã được công chúng ưa thích bởi nói lên tình cảm đối với quê hương OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, tình yêu lứa đôi trong sáng, tha thiết. Đó là các bài mà nhiều công chúng cả nước hiện nay đang rất có cảm tình như "Mấy nhịp cầu tre", "Rước tình về quê hương", "Đường xưa lối cũ", "Trăng rụng xuống cầu", "Tình làng gốm", "Gạo trắng trăng thanh", "Duyên quê", "Gió xuân trên cánh đồng"…

Nhà văn Trương Nguyên Việt (người đứng bên phải là con trai cả của nghệ sỹ Tân Nhân với nhạc sỹ Hoàng Thi Thơ), tại Đại hội đại biểu toàn Ok986.vip được xếp hạng cao nhất Nhà văn Việt Nam lần thứ IX.
Nhà văn Trương Nguyên Việt (người đứng bên phải là con trai cả của nghệ sỹ Tân Nhân với nhạc sỹ Hoàng Thi Thơ), tại Đại hội đại biểu toàn Ok986.vip được xếp hạng cao nhất Nhà văn Việt Nam lần thứ IX.

Chỉ nghe qua tên bài hát, ta cũng có thể hình dung chủ đề quê hương, OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao được tô đậm trong các sáng tác của ông như thế nào. Và điều đặc biệt rất đáng chú ý là hầu như tất cả ca khúc của Hoàng Thi Thơ đều có âm hưởng dân gian, khai thác từ chất liệu dân ca các vùng, miền. Vì vậy mà rất dễ vào lòng người nghe. Trong đơn, Tân Nhân cũng rất trân trọng những bài hát của Phạm Duy một thời gian dài đã không được phát huy tác dụng, sau đó đã đến được với công chúng. Bà  đề nghị Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức cũng Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 đó đối với những bài hát của Hoàng Thi Thơ. Sau đó, nguyện vọng của bà được đáp ứng. Tuy nhiên, bà chưa kịp thỏa tâm nguyện thì đã phải vĩnh biệt cõi trần để về với… "xa khơi". 

Nhà báo Trương Nguyên Việt còn cho biết: Một lần, biết vợ chồng anh sang Mỹ, Tân Nhân không quên dặn con trai: Hãy nhớ tìm bằng được mộ Hoàng Thi Thơ để thắp nhang tưởng niệm người cha mà anh không biết mặt. Vâng lời mẹ, anh Việt đã làm đúng như vậy. Trở về nước, anh đem quà Mỹ đến tặng mẹ nhưng bà không để ý gì đến quà mà chỉ chăm chú ngắm nhìn những tấm ảnh anh chụp trước mộ Hoàng Thi Thơ và rơm rớm nước mắt. Anh hiểu rẳng mẹ mình vốn đa cảm, đã thương tiếc cha mình không chỉ bởi mối tình đầu dang dở mà còn tiếc cho một nhạc sỹ do hoàn cảnh lịch sử đã không phát huy được hết tài năng để phục vụ nhân dân.

Tân Nhân đã sống trọn vẹn với OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, với danh dự bằng sự nghiệp ca hát xuất xắc của mình. Bà được Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cả trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Danh hiệu NSƯT Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức phong cho bà ngay từ đợt đầu tiên (1984) quả là rất xứng đáng. Nhưng phần thưởng cao quý nhất vẫn là sự ngưỡng mộ, yêu quý của công chúng giành cho một nữ nghệ sỹ đã không tính toán, vụ lợi cá nhân để dấn thân vào con đường hoạt động cho kháng chiến và sau đó là hòa bình dựng xây tổ quốc, đấu tranh thống nhất OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. Sinh thời, mặc dù sống trong vinh quang với cuộc sống gia đình yên ấm, hạnh phúc nhưng mỗi khi nhớ lại kỷ niệm xưa, bà vẫn canh cánh nỗi niềm về kho tàng ca khúc có giá trị của người nhạc sỹ gắn với mối tình đầu của mình chưa đến được với đông đảo công chúng phía Bắc. Nhưng giờ đây, tâm nguyện ấy của bà đã được toại nguyện. Hẳn là nơi chín suối, bà sẽ trọn vẹn sự thanh thản để an giấc ngàn thu.

Nguyễn Đình San

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.