(Đọc “Ly ca” của Đỗ Doãn Phương - NXB Hội Nhà văn, 2021)

Vẫn tin lắm đến ngày ta gặp lại

Tôi vẫn nhớ khoảnh khắc trao hoa, bắt tay chúc mừng nhà thơ Đỗ Doãn Phương đoạt giải tập thơ “Hoan ca” nhân Ngày hội sách và văn hóa đọc tại Văn Miếu Quốc Tử Giám. Kể từ “Hoan ca” (2011) đến “Ly ca” (2021) được “chính chủ” đề tặng trang trọng cũng vừa tròn 10 năm.
  • Thơ chữ Hán của Nguyễn Du - chồng khít lên cuộc đời ông
  • Người đàn bà... họa tình

Hành trình 10 năm của Phó Tổng biên tập báo Thể thao &Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) bận rộn là thế, nhưng vẫn lặng lẽ viết, miệt mài cùng con chữ để thăng hoa cảm xúc “sinh” thêm “Tuyệt ca” và tập truyện ngắn “Một bông hồng và triệu bông hồng”. 

Ai đã từng tiếp xúc đều nhận thấy Đỗ Doãn Phương là người khá trầm tính, kiệm lời, ngại nơi ồn ã, lặng lẽ, nhủm nhỉm ở một vị trí khiêm tốn nếu là đại biểu. Còn khi đăng đàn, chủ trì họp hành, sự kiện thì anh lại ở một vị thế khác chủ động và điềm tĩnh, khúc chiết và tường minh, hóm hỉnh và thuyết phục… Doãn Phương “phân thân” hài hòa, cộng hưởng “hai trong một” của một nhà quản lý bên nhà thơ thật khéo. 

Đọc thơ Đỗ Doãn Phương điều dễ nhận thấy là cảm xúc tràn đầy dường như đã được chiết xuất qua thời gian, lắng đọng từ tâm hồn đầy nhiệt huyết, từ trái tim bận rộn “chỉ biết yêu thôi chả biết gì” chỉ chực chờ “thời cơ” thì một “ngọn lửa nhỏ” khẽ khêu khơi cũng có thể thành một “núi lửa”.

Nhà thơ Đỗ Doãn Phương.
Nhà thơ Đỗ Doãn Phương.

*

“Ly ca” là sự trở lại chầm chậm sau 8 năm ủ lửa, đủ trải nghiệm, đủ độ chín... để gửi đến bạn đọc tập thơ mới với phong cách rất nhất quán, định hình nên phong cách từ “Hoan ca”, “Tuyệt ca” đến “Ly ca”. Chàng trai làng Việt cổ Đường Lâm như có "duyên" với chữ "ca". Biết đâu đấy có thể trong hành trình “đuổi hình bắt chữ” tới, tác giả sẽ tặng bạn đọc tập thơ mới có “một…chữ ca”…

“Ly ca” là tập thơ tình gồm 61 bài thơ chia làm hai phần: “Ly ca” (37 bài) và “Khúc ca hư vô” (24 bài). Nếu “Hoan ca” là tập thơ tổng hợp tất cả những gì diễn ra trong và ngoài OK9giaitri đăng nhập của nhà thơ từ gia đình, tình yêu, nghĩ suy… thì đến “Ly ca” tác giả chỉ tập trung vào chủ đề yêu của tận cùng dâng hiến, tận cùng xa xót, chia lìa… Nỗi đau ly biệt của một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi không thể gì thật hơn. Tôi đọc lắng nghe từng con chữ và thấy tập thơ hiện lên một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi yêu thành thực – thành thực với đời, với người, nhất là với tình yêu chia lìa, day dứt đến quên cả bản thân, quên mất cả “sự an toàn” thực tại. Kệ. Chỉ biết yêu si mê, đắm đuối. 

Tập thơ “Ly ca” đặt tình yêu và sự chia lìa trong mối tương quan giữa con người và vũ trụ. Thấm tinh thần Phật giáo, thấp thoáng trong “Ly ca” là “ái biệt ly khổ” - nỗi khổ tình yêu phải sinh ly, tử biệt. 

Tác giả trực diện đề cập đến nỗi đau chia ly không đậy điệm giấu giữ. Không làm duyên chữ nghĩa, bỏ ngôn từ hoa mỹ, cả tập thơ “Ly ca” giàu yếu tố tự sự. Mỗi bài thơ là một câu chuyện tình yêu được kể với muôn trạng thái: yêu đớn đau, nhớ mỏi mòn, khao khát được giao hòa, sẻ chia, mâu thuẫn giằng xé, chấp nhận thực tại “em đã lấy chồng” mà vẫn không hết buồn, hết ghen... 

“Ly ca” đi đến tận cùng của cảm giác biệt ly, gặm nhấm nỗi đau một mình khiến nhà thơ thốt lên: “Bây giờ nhìn hướng nào cũng thấy ly biệt”. Thế mới biết tình yêu trong trái tim thi nhân thật khủng khiếp. Lúc nào cũng tràn bờ. Không có giới hạn nào định vị sự chảy trôi vô tận ấy.

Tình yêu là bạn đồng hành của nỗi nhớ. Nỗi nhớ thường trực nhưng nhức trái tim. Tác giả dùng từ “nhớ” với tần suất lớn: “Nhìn thấy gì anh cũng nhớ tới em”; “Đôi mắt anh nới rộng khoảng trống trên con đường, để đổ đầy vào đó nhớ thương”; “Ngày đêm nào anh cũng nhớ tới em”; “Vì anh quá nhớ em…Cũng vì anh quá nhớ… Mà nỗi nhớ trong tim cứ đè nặng”… Nhớ khắc khoải tràn vào cả giấc mơ “Đến mức trong mơ anh cũng chỉ thấy lưng em và sau gáy”; “Trong giấc mơ anh tự hỏi, những ngày qua anh đã ở đâu rồi…/ Hay không phải là mơ, anh khuất đã lâu rồi…/ Lần về gặp em trong lành lạnh cơn mơ”; “Như vào cơn mê sâu”; “Chỉ cần em mơ, hoặc anh mơ…Ta cùng mơ, cùng gặp/ Ta cùng mơ cùng khóc”; “Anh mơ thấy em đang vứt viên than tổ ong ra góc tường nhà”…

Quên nỗi nhớ là điều không thể. Cũng vì nỗi nhớ ấy, người Ok986 vip Thiên đường trò chơi yêu tự “hành hạ” mình để “lộ nguyên hình” một gã tình si “lảo đảo”, “ngồi rũ bên bờ ao”, “đi chầm chậm trên phố, “trần trụi phơi thân dưới ánh mặt trời”, “mắt dại như mắt cá”, “Thân anh đang sụt xuống…anh không thể nào thở được…Cúi nhìn mãi thế này sẽ lẫn vào đất đen”, “Anh buông xuôi, nằm duỗi dài”, “Thân lẫn vào đất đen”, “mục nát, lăn trôi”, “không còn muốn hôn hay muốn làm tình”, “Đôi chân anh cuồng khấu/ Đôi mắt anh càng lồi”, “Cả người và xe lẫn trong bóng tối quanh nhà”; “Khi bước lên bàn mổ”, “Vết cào của em trên ngực anh/ Như một đám rước rồng rắn”, “Anh tưởng mình bị gai ở chân/ Rồi lại thấy bị đau ở bụng”; “Trên trời, dưới đáy đều là vực sâu”…

“Ly ca” thể hiện bao cung bậc. Yêu đến mụ mị, yêu không còn ý niệm thời gian, không gian: “Anh tiễn em đi một quãng đường/ Anh chẳng tới đây là dài hay ngắn”. Yêu khiến người Ok986 vip Thiên đường trò chơi tâm thức nhớ, quên: “Dừng xe trên cây cầu không biết tên/ Phía dưới là dòng sông gì anh càng không biết”… Yêu khao khát có “cơ hội trông thấy nhau”, để “được em nhìn trong nhục nhãn đời này”… Chỉ cần thế, anh dám “đánh đổi” tất cả, tự hành hạ mình dẫu thân “lẫn vào đất đen”, “mục nát, lăn trôi”... 

“Ly ca” khẳng định tình yêu vĩnh cửu “Yêu miết giữa thiên thu”; “Đi đến tuần chung thất/ Mở mắt ta tìm nhau”; “Tìm nhau giữa thiên, địa, nhân”; “Bơ vơ cả cõi đời/ Cho tới ngày cùng tận”… Xót xa trước câu chuyện Ok9cab Link Chính Thức mới đây về “đôi trai gái trốn đi và chết trong hang núi/ Giờ còn hai bộ xương vẫn nắm tay nhau”, nhà thơ chạnh lòng nghĩ về chúng ta đã “buông nhau, quay về/ Tiếp tục sống theo cách mọi người vẫn sống… Thịt da lại thấm đậm mồ hôi mình… Dưới lớp thịt da, bộ xương của chúng ta vẫn bền bỉ cử động”. Có “Một Khau Vai trong số phận chúng mình” (Trần Hòa Bình) hiện hữu: “Đến khi chết cũng chẳng cho ai biết rằng/ Chỉ là sập xuống một ngôi đền tự dựng”. Phải chấp nhận “một cuộc sống không có nhau” dẫu tiếc nuối là rất thật “từ cái ôm anh không được ôm”, “từ đôi tay anh không được nắm”… Đúng là “Nợ tình chưa trả cho ai/ Khối tình mang xuống tuyền đài chưa tan” (Truyện Kiều).

Bìa tập thơ “Ly ca” của nhà thơ Đỗ Doãn Phương.
Bìa tập thơ “Ly ca” của nhà thơ Đỗ Doãn Phương.

Biết người đã về tận phía kia, nhưng khi lắng lại, thi nhân chất vấn độc thoại “Sao phía này mi vẫn ngóng bóng?”, “Sao nơi này mi vẫn lắng tiếng vang?”, “Sao mi vẫn vào chờ sâu trong núi?” và tự “an ủi” mình “Rằng đời này không còn chỗ gặp mặt/ Thì kiếp sau chỗ nào cũng là chỗ hẹn hò”. Nhà thơ đã lý giải cảm xúc có lúc mâu thuẫn ấy là “lời hứa đến phút cuối vẫn yêu em”. Yêu em càng nhiều mong em hạnh phúc càng lớn. Tôi bỗng thấy tác giả có chung niềm mong ước nhân văn “Cầu cho em được người tình như tôi đã yêu em” (Puskin). Thật diễm phúc nàng thơ nào đã làm tác giả yêu mê đắm, “điên cuồng”, rồ dại để hát khúc “Ly ca” xúc động đến thế. 

*

Sau một hồi theo cánh diều no gió, mải mê đến tận cung trăng, mơ mẩn cùng nàng “áo xanh” thì cũng đã đến lúc thi nhân biết phải “tiếp đất” đối mặt với đời thường “cơm áo đâu đùa với khách thơ”, đưa con đến trường, đưa vợ đi shoping… để cho ấm áp “ngôi nhà và những đứa trẻ” và “giàn thiên lý” không đổ. Tỉnh táo để qua cơn mê sảng, phân định, khẳng định:

“Không bao giờ anh muốn đánh đổi gì để được có em
Vui buồn mỗi người ngày hôm nay là điều phải xảy đến
”.

Ok986 vip Thiên đường trò chơi luôn khôn ngoan sau “Những giây phút xao lòng” tự “kiểm điểm” thấy mình có lỗi để “Sau những lần nghĩ đến đâu đâu mình thương vợ mình hơn” (Thuận Hữu).

Còn bao điều muốn nói với “Ly ca”, tôi xin mượn lời của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư khi đọc tập thơ này: “Lâu lắm rồi mới thấy người Ok986 vip Thiên đường trò chơi (trong thơ) cổ điển và thuần khiết tới vậy, đau đớn vì người tình đã chồng con và đau đi đau lại bởi vì mỗi chuyện ấy. Đến nỗi tôi còn nghĩ vui rằng cũng cô đấy, hay nhiều cô khác. Cảm giác, yêu thôi chưa đủ, mà yêu đến cả hai con người thành một. Và mọi sự chia xa dù ở thể chất hay tinh thần, vết thương hở ấy cũng là quá sức”…

Lê Thị Bích Hồng

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.