Văn học thiếu nhi: Mảnh đất màu chờ gieo hạt giống

Kỷ lục về cuốn sách "Con chó nhỏ mang giỏ hoa hồng" của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh là tín hiệu vui cho làng xuất bản Việt những ngày đầu năm 2016. Điều gì đã làm nên thành công của cuốn sách ngay từ khi còn chưa ra mắt? Tên tuổi và giá trị những sáng tác của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đã được minh chứng nhưng sự thành công này còn được "cộng hưởng" từ thực tế khách quan là thiếu vắng tác giả, tác phẩm xuất sắc viết cho thiếu nhi. Sau Nguyễn Nhật Ánh, liệu có tên tuổi nào đủ sức tạo nên những kỷ lục như thế?
  • Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của một dự án
  • Nhà văn Đỗ Bích Thuý: Văn học thiếu nhi là thị trường tiềm năng
  • Người không chơi bập bênh với văn học thiếu nhi
  • Nhà văn trẻ với đề tài văn học thiếu nhi

Mảnh đất màu mỡ bị "bỏ rơi"?

Có thể nhiều người nghĩ rằng, một nhà văn có tuổi như Nguyễn Nhật Ánh khó có thể tạo được sự đồng điệu với độc giả nhí, nhất là trong bối cảnh bùng nổ công nghệ thông tin như hiện nay. Trẻ em hôm nay nghĩ khác, nhìn cuộc sống khác so với trẻ em thế hệ 7X, 8X nhưng trong sâu thẳm những tâm hồn ấy vẫn là cảm xúc trong sáng, hồn nhiên, mơ mộng, khát khao được khám phá thế giới xung quanh. Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh luôn "đón đầu" được tâm lý, cảm xúc của độc giả nhí theo từng thời kỳ. Nguyễn Nhật Ánh là nhà văn thành công nhất về đề tài thiếu nhi trong thời kỳ hiện nay nhưng dường như, ông đang đơn độc trên con đường của mình.

Mảng sách cho thiếu nhi luôn được đánh giá là mảng sách đắt giá, đầy tiềm năng trên thị trường. Điều này có thể lý giải, dù phải cắt giảm chi tiêu trong thời buổi OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao khó khăn nhưng hiếm gia đình nào tiếc tiền khi mua sách cho con. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa rằng, mảnh đất tiềm năng sẽ gieo trồng được những cây trái nhiều hoa thơm, quả ngọt.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh trong buổi ra mắt cuốn sách tạo kỷ lục trong làng xuất bản "Con chó nhỏ mang giỏ hoa hồng".
Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh trong buổi ra mắt cuốn sách tạo kỷ lục trong làng xuất bản "Con chó nhỏ mang giỏ hoa hồng".

Các nhà xuất bản luôn than phiền về tình trạng "đói" bản thảo có chất lượng và văn học dịch vẫn chiếm ưu thế. Ra các hiệu sách, trên kệ văn học thiếu nhi dễ dàng bắt gặp hàng loạt tác phẩm dịch từ nước ngoài trong khi tác phẩm thuần Việt lại khá thưa thớt.

Một trang báo mạng từng làm cuộc khảo sát, thống kê những tác phẩm văn học Việt "kinh điển" cho thiếu nhi. Trong danh sách này, phần lớn là tác phẩm đã ra đời từ rất lâu và tác giả là những "cây đa, cây đề" trong làng văn Việt Nam như: "Dế mèn phiêu lưu ký" (Tô Hoài), "Đất rừng phương Nam" (Đoàn Giỏi), "Quê nội" (Võ Quảng), "Chuyện hoa, chuyện quả" (Phạm Hổ), "Búp sen xanh" (Sơn Tùng), "Kính Vạn Hoa" (Nguyễn Nhật Ánh), "Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ" (Nguyễn Ngọc Thuần)....

Trong văn đàn Việt Nam hiện đại, ngoài Nguyễn Nhật Ánh, số lượng tác giả, tác phẩm viết về đề tài thiếu nhi gây được tiếng vang có lẽ chỉ đếm trên đầu ngón tay. Những tác giả viết về văn học thiếu nhi như Lê Hữu Nam, Phương Huyền, Trương Tiếp Trương, Vũ Hương Nam, Đinh Thị Thu Hằng, Ngọc Linh, Lục Mạnh Cường, Nguyễn Ngọc Hoài Nam, Nguyễn Thị Kim Hòa... Những tác giả nhỏ tuổi như Đan Thy, Ngô Gia Thiên An, Đỗ Nhật Nam,... đã góp phần làm sôi động sân chơi này nhưng chưa có được những tác phẩm thực sự xuất sắc.

Viết cho thiếu nhi khó bởi nhiều nguyên nhân. Trước hết là do phần lớn người viết đã trải qua tuổi thơ nên sẽ gặp khó khăn nhất định trong việc khai thác mảng đề tài này. Khi viết, các tác giả thường có xu hướng "hồi tưởng" về chính tuổi thơ của mình hoặc lấy đó làm chất liệu để sáng tác. Chính điều này dễ tạo ra sự "khập khiễng" về cảm xúc giữa tác giả - tác phẩm - độc giả nhí hiện nay. Bên cạnh đó, viết cho thiếu nhi nhuận bút ít, danh tiếng không nhiều. Có tác giả khởi đầu bằng việc viết truyện cho thiếu nhi nhưng đành phải đổi hướng sang viết cho người lớn để "lấy ngắn nuôi dài". Đây thực sự là một điều đáng tiếc về nhiều mặt.

Cần những "bà đỡ" mát tay cho văn học thiếu nhi

Có sự khác biệt khá lớn giữa khái niệm viết cho thiếu nhi và viết về thiếu nhi. Độc giả nhí luôn mong muốn được tìm thấy mình trong những câu chuyện, được buồn, vui, được sống cùng với nhân vật trong truyện. Theo nhiều nhà nghiên cứu văn học, sở dĩ các tác phẩm văn học thiếu nhi không được công chúng đón nhận là vì chưa tìm được "chìa khóa" để giải mã cánh cửa bước vào thế giới trẻ thơ.

Quan niệm "viết cho thiếu nhi" từ góc nhìn của người lớn, lồng ghép trong truyện những "thông điệp Ok986 tải ứng dụng" đã khiến tác phẩm trở nên khiên cưỡng, khô cứng, không thu hút được độc giả. Đó là câu chuyện của sáng tác và có thể, về lý thuyết, nhà văn nào cũng nhận thức được điều này nhưng để có tác phẩm thành công, cần có sự hỗ trợ từ nhiều phía.

Sự thiếu vắng những tác phẩm văn học thiếu nhi hay có nguyên nhân do thiếu vắng những "bệ đỡ" từ các cơ quan chức năng. Thực tế cho thấy, những cuộc thi, hội thảo, trại sáng tác chuyên đề văn học thiếu nhi khá thưa vắng. Bên cạnh đó, rất hiếm giải thưởng dành cho văn học thiếu nhi, hay tác phẩm văn học thiếu nhi được vinh danh tại các giải thưởng trong nước. Trong 5 năm trở lại đây, đáng kể nhất là Dự án hỗ trợ văn học thiếu nhi Việt Nam - Đan Mạch do Nhà xuất bản Kim Đồng làm cầu nối. Hơn 10 năm qua, Dự án đã tổ chức thành công 8 cuộc vận động sáng tác thu hút đông đảo tác giả ở nhiều lứa tuổi, thành phần tham gia.

Văn học thiếu nhi đang cần những "bà đỡ mát tay" để phát triển. Trong ảnh: Những cuốn sách ra đời từ Dự án hỗ trợ văn học thiếu nhi Việt Nam - Đan Mạch.
Văn học thiếu nhi đang cần những "bà đỡ mát tay" để phát triển. Trong ảnh: Những cuốn sách ra đời từ Dự án hỗ trợ văn học thiếu nhi Việt Nam - Đan Mạch.

Theo thống kê, đã có hơn 4.000 tác phẩm được gửi đến Ban Tổ chức cuộc thi. 104 tác phẩm thuộc thể loại truyện và tranh truyện đạt giải cao đã được Nhà xuất bản Kim Đồng in thành sách, giới thiệu đến đông đảo bạn đọc. Trong khuôn khổ của cuộc vận động, nhiều hội thảo chuyên đề có chất lượng, bổ ích về phương pháp sáng tác văn học thiếu nhi đã được tổ chức như hội thảo về chủ đề "Giả tưởng", "Phương pháp sử dụng đối thoại", "Tiểu thuyết có minh họa", "Phương pháp sáng tác tranh truyện cho lứa tuổi 3 - 6"... Điều đáng tiếc là, Dự án này sẽ kết thúc trong thời gian tới.

Từ năm 2013, Hội Nhà văn Việt Nam và Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có ký kết Chương trình hành động đẩy mạnh sáng tác cho thiếu nhi. Đây được coi là tín hiệu tích cực trong bối cảnh hoạt động cho văn học thiếu nhi còn khá thưa thớt hiện nay. Tuy nhiên, chương trình này cũng sẽ kết thúc vào năm 2017.

Thời gian gần đây, các phương tiện truyền thông lên tiếng về tình trạng gia tăng bạo lực của người Việt, trong đó có giới trẻ. Nguyên nhân của vấn đề nằm ở nhiều phía nhưng có lẽ, nếu tâm hồn trẻ thơ được ươm mầm, nuôi dưỡng bằng những tác phẩm văn học thiếu nhi xuất sắc, giàu tính nhân văn chắc chắn sẽ góp phần hình thành nhân cách và lối ứng xử có văn hóa ở trẻ em. Văn học thiếu nhi không đơn thuần thực hiện chức năng giải trí mà còn phải thực hiện một nhiệm vụ rất cao cả cho sự phát triển của Ok9 cab trò chơi casino phổ biến trong tương lai. Ok9 cool link đăng nhập, tạo "bệ phóng" cho văn học thiếu nhi cũng chính là Ok9 cool link đăng nhập cho sự phát triển của tương lai.

Văn học thiếu nhi rất cần những "bà đỡ" mát tay để cho ra đời những tác phẩm văn học chất lượng. Một mặt, phải có chính sách phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, khuyến khích, thu hút tác giả sáng tác cho thiếu nhi. Mặt khác, phải tạo môi trường, điều kiện để những nhà văn, nhà thơ sáng tác cho thiếu nhi yên tâm sáng tạo Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Ban Văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn đã được tái lập kể từ năm 2015 sau nhiều năm vắng bóng.

Hoạt động của Ban như thế nào, có tạo ra "cú hích" mới cho văn học thiếu nhi hay không đang được rất nhiều người quan tâm. Thiết nghĩ, Hội cần có một quỹ sáng tác dành cho văn học thiếu nhi để hỗ trợ các nhà văn khai thác mảng đề tài này trong việc xuất bản, in ấn. Bên cạnh đó, cần có "Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức" tác phẩm viết cho thiếu nhi. Ở đó, Hội Nhà văn làm cầu nối để tìm đối tác xuất bản, phát hành.

Văn học thiếu nhi là mảnh đất màu mỡ, đầy tiềm năng để gieo trồng những hạt giống tốt, nhưng nếu không được Ok9 cool link đăng nhập, khai thác đúng sẽ là sự lãng phí lớn về tài nguyên và chất xám. Khi đó, Nguyễn Nhật Ánh và kỷ lục của "Con chó nhỏ mang giỏ hoa hồng" cũng chỉ là "một cánh én nhỏ chẳng làm nên mùa xuân" mà thôi...

Tường Phạm

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.