Văn hào Naguib Mahfouz: Nước xa không cứu được lửa gần

Naguib Mahfouz được xem là một "Balzac của Ai Cập". Ông là nhà văn viết chữ Ảrập đầu tiên (và đến nay vẫn là duy nhất) đoạt giải Nobel văn học.

Sinh ra cách đây vừa đúng 100 năm và mất cách đây 5 năm, Mahfouz là người sống thọ thứ ba trong số các nhà văn đoạt giải thưởng danh giá này (sau nhà văn Anh Bertrand Rusell - 98 tuổi và nhà văn Iceland Halldor Laxness - 96 tuổi). Điều lạ là mặc dù được xem như "báu vật của quốc gia", song Mahfouz từng có lúc trở thành mục tiêu cần triệt hạ của các tín đồ Hồi giáo. Và thực tế, năm Mahfouz 83 tuổi, ông đã bị một kẻ Hồi giáo cuồng tín đâm trọng thương vì "tội phỉ báng Chúa trời và nhà tiên tri Mahammad".

Người nổi tiếng thích sống lặng lẽ

Naguib Mahfouz sinh năm 1911 tại Gamaliya, thủ đô Cairo (Ai Cập) trong một gia đình công chức nhỏ, đông con.

Theo Mahfouz sau này kể lại, ông bắt đầu cầm bút từ năm 17 tuổi. Tất cả được khởi nguồn từ sự đam mê đọc sách. Nhưng lúc ấy, những sách ông đọc được chủ yếu là truyện trinh thám nên những tác phẩm đầu tay của ông hiển nhiên cũng mang đậm dấu ấn của thể loại này.

Thuở nhỏ, Mahfouz không mặn mà với việc học hành cho lắm. Với ông, trường học như thể "nhà tù". Tuy nhiên, ông thường được mẹ dẫn đi tham quan các viện bảo tàng nên lòng yêu thích lịch sử cổ đại như một lẽ tự nhiên đã ngấm vào máu nhà văn tương lai.

Năm 1934, Mahfouz tốt nghiệp khoa Triết Trường Đại học Văn khoa, thuộc Viện Đại học Cairo . Sau hai năm học cao học, ông quyết định trở thành nhà văn chuyên nghiệp. Thoạt đầu, Mahfouz chủ yếu viết truyện ngắn. Tập sách đầu tay xuất bản năm 1938 như tấm giấy thông hành chính thức đưa ông vào làng văn.

Mahfouz (bên phải) tại bệnh viện sau khi bị những kẻ cuồng tín hành hung.
Mahfouz (bên phải) tại bệnh viện sau khi bị những kẻ cuồng tín hành hung.

Sinh thời, Mahfouz nổi tiếng là người kín tiếng. Ở Ai Cập, không ai là không biết đến tên tuổi của ông, song những tình tiết liên quan đến chuyện đời riêng của ông thì lại rất ít người thông tỏ. Họ chỉ mang máng đâu như hơn 40 tuổi Mahfouz mới bắt đầu lập gia đình. Vợ ông tên là Atiyyatallh Ibrahim và bà đã sinh hạ cho ông hai người con. Thông tin cơ bản chỉ là vậy. Bản thân Mahfouz cũng "góp phần" vào sự "bưng bít" thông tin này. Rất hiếm khi ông cho phép các phóng viên truyền hình thực hiện những thước phim về cuộc sống riêng tư của gia đình mình. Ông cho biết, ông chẳng ngại đối mặt với công luận, nhưng ông thích được Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 một cách lặng lẽ.

Với Mahfouz, văn chương là một nguồn đam mê bất tận của ông. Song ông cũng tâm sự rất thật là, trước khi đoạt giải Nobel, hầu như ông không kiếm được tiền từ tác phẩm của mình. "Tới khi xuất bản cuốn sách thứ 80 mà tôi vẫn chẳng được gì. Tôi "lỗ" vì văn chương nhiều hơn". Tuy vậy, ông vẫn khẳng định: "Nếu một ngày nào đó tôi rời cây bút, đó chỉ có thể là ngày cuối cùng của đời tôi".

Đoạt giải Nobel: Nửa mừng nửa lo

Năm 1988, Naguib Mahfouz được Viện Hàn lâm Thụy Điển trao giải Nobel văn học "vì những tác phẩm văn xuôi với một văn phong thể hiện độc đáo - khi hiện thực, khi bóng bẩy được tạo nên theo lối kể chuyện Ảrập đã tác động tích cực tới OK9giaitri đăng nhập Ok9 cab trò chơi casino phổ biến quê hương ông và trở thành tài sản của toàn nhân loại".

Điều đáng nói là trước khi gặt hái được giải thưởng văn học lớn nhất hành tinh này, Naguib Mahfouz mới chỉ có vài tác phẩm được dịch sang tiếng Anh. Một phóng viên nước ngoài thường trú ở Cairo đã kể lại với Mahfouz rằng, tại Stockholm (Thụy Điển), khi tên ông được xướng lên thì thay vì tiếng vỗ tay, cả phòng họp lặng phắc vì nhiều người không biết ông là ai.

Xung quanh chuyện này cũng có một tình tiết vui vui: Khi đại sứ Thụy Điển ở Ai Cập hồ hởi gọi điện báo cho Mahfouz tin ông đoạt giải Nobel cũng là lúc vợ nhà văn cầm ống nghe. Bà nhã nhặn cảm ơn người báo tin song đã từ chối không chuyển điện thoại cho chồng với lý do, khi ấy Mahfouz  đang… ngủ.

Mặc dù là nhà văn Ai Cập đầu tiên đoạt giải Nobel văn học, song khác với nhiều người, khi nhận được tin này, Mahfouz ngạc nhiên nhiều hơn là vui. Trả lời báo giới, ông cho hay: "Vợ tôi nghĩ, tôi rất xứng đáng. Nhưng tôi thì cho rằng, đó là giải thưởng của người phương Tây. Tôi bất ngờ đấy".

Thực tế thì trong lễ vinh danh diễn ra ở Stockholm năm ấy đã không có mặt Mahfouz. Ông ngồi nhà và cử con gái đi lĩnh giải thay.

Sau này, trả lời câu hỏi của phóng viên Jonathan Curiel "Giải thưởng Nobel có làm thay đổi cuộc đời ông không?", Mahfouz đã điềm tĩnh trả lời: "Ở vào độ tuổi tôi (khi đoạt giải, Mahfouz đã 77 tuổi), mọi sự thay đổi rất khó xảy ra. Có lẽ, giải thưởng này tác động đến gia đình tôi hơn là đến bản thân tôi. Chúng đem lại sự đảm bảo về mặt vật chất. Còn cuộc sống của tôi vẫn vậy. Mỗi sớm, tôi vẫn đến quán cà phê Ali Baba ở Cairo để đọc báo. Và tôi vẫn đi bộ vài tiếng mỗi ngày".

Đúng như điều Mahfouz lo ngại, giải Nobel dành cho Mahfouz bị nhiều học giả Ảrập chỉ trích là "giải của phương Tây" và dành cho một tác giả có khuynh hướng sáng tác "thân phương Tây". Mahfouz đã phải hứng chịu nhiều mũi dùi công kích sau khi được giải thưởng này và đã có lần ông phải ngao ngán thốt lên: "Giải Nobel là một điều khủng khiếp với tôi. Tôi đã đoạt giải đấy, nhưng tôi mất mọi thứ khác".

"Khổ đời" vì một cuốn sách

Trong sự nghiệp sáng tác của mình, Mahfouz đã để lại một di sản đồ sộ, gồm hơn 50 tiểu thuyết, vài chục tập truyện ngắn, kịch, nhiều bài phê bình, tiểu luận…Ngoài ra là vô số các bài báo phân tích tình hình Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá…

Một trong những cuốn sách gây đình đám và cũng khiến tác giả của nó phải chịu nhiều "hậu họa" nhất chính là cuốn tiểu thuyết có tên gọi "Các người con của ông Gaballawi". Nhiều nhân vật của cuốn tiểu thuyết đã có "nguyên mẫu" là các nhân vật tôn giáo, như đấng Allah, đấng Sáng Tạo và Toàn Năng, Chúa Jesus, nhà tiên tri Muhammad, quỷ Satan... Trong đó, có nhiều đoạn đầy kịch tính và cái tốt, cái xấu đã thể hiện qua sự đối đầu căng thẳng giữa các nhân vật.

Ngay từ khi cuốn tiểu thuyết mới được đăng tải dần trên tờ nhật báo Al-Ahram vào năm 1959, các nhà lãnh đạo của Trường Đại học Al-Azhar đã kêu gọi Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K Ai Cập phải có biện pháp ngăn chặn việc phổ biến cuốn sách mà theo họ là đã "phỉ báng Chúa trời và nhà tiên tri Muhammad". Họ còn kích động đám đông dân chúng xuống đường biểu tình, la lối phản đối trước trụ sở tòa báo Al-Ahram. Mặc dù lệnh cấm từ phía Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K Ai Cập không được ban hành và việc đăng báo vẫn tiếp tục, song "Các người con của ông Gaballawi" chỉ có thể được in thành sách ở nước ngoài. Thoạt đầu là ở Libăng, sau đó sách được dịch sang tiếng Anh.

Sự việc không dừng ở đó. Năm 1994, Mahfouz đã bị hai kẻ Hồi giáo cuồng tín dùng dao hạ sát. Sau sự cố này, Mahfouz phải chịu vết thương ở cổ và phải nằm viện gần hai tháng. Kể từ đó, ông bị hạn chế nhiều cả về khả năng nghe nhìn cũng như khả năng sáng tác. Những kẻ hành hung nhà văn đã phải lĩnh án chung thân. Hỏi lý do gì chúng lại xử sự tàn bạo như vậy với Mahfouz, cả hai cho hay, vì Mahfouz đã cho xuất bản cuốn "Các người con của ông Gaballawi". Sau này, cảnh sát đã làm một cuộc điều tra và nhận thấy, cả hai gã tội phạm nói trên chỉ nghe nói tới chứ chưa hề đọc nội dung cuốn sách.

Sau sự cố trên, Mahfouz còn sống thêm được 12 năm nữa.

Được biết, trước khi bị trả đũa tàn bạo, Mahfouz tỏ ra khá bình tĩnh và có cái nhìn đầy lạc quan. Ông từng quyết liệt lên tiếng bảo vệ Salman Rushdie - tác giả tiểu thuyết "Những vần thơ của quỷ Satan" khi nhà văn này bị Giáo chủ Hồi giáo Iran tuyên án tử hình vì đã viết cuốn sách "có nội dung xúc phạm đạo Hồi". Đã có phóng viên liên hệ chuyện cuốn sách của Rushdie với cuốn sách của Mahfouz và hỏi Mahfouz có sợ bị những kẻ Hồi giáo cực đoan đòi "lấy mạng" không, Mahfouz đã tự tin trả lời: "Không, tôi không sợ. Tôi từng từ chối những vệ sĩ do OK9giaitri nền tảng giải trí online cử đến. Nếu muốn giết tôi, chẳng khó khăn gì mà họ không làm được. Nhưng họ chỉ đe dọa thôi. Mục đích của họ lớn hơn nhiều". Cũng theo Mahfouz thì cuốn sách của ông "chẳng có sự xúc phạm với bất cứ tôn giáo nào cả", rằng thì nó chỉ trình bày một số quan điểm về lịch sử loài người do tác giả tưởng tượng ra. Nếu có điều gì khiến các giáo dân phiền lòng thì đấy là do ông "tưởng tượng tự do quá" mà thôi.   

Những năm cuối đời, Mahfouz đã phải sống trong tình cảnh sức khỏe khá bi đát. Ông gần như bị mù. Không những vậy, ông còn phải nhập viện vì bị chấn thương sọ não trong một cú ngã khi đi dạo đêm. Mahfouz đã trút hơi thở cuối cùng tại Cairo vào ngày 30/8/2006, sau hơn một tháng nhập viện…

Trần Đắc Danh

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.