Văn hào Mỹ Francis Scott Fitzgerald: Một đời lấy ngắn nuôi dài

Mặc dù có tác phẩm được dịch sang tiếng Việt từ lâu, song với bạn đọc nước ta, đến nay Francis Scott Fitzgerald vẫn là một tên tuổi chưa thực sự được nhiều người biết đến...

Cùng với Hemingway, Fitzgerald được xem là nhà văn tiêu biểu nhất của nước Mỹ nửa đầu thế kỷ XX. Sau ngày Fitzgerald qua đời, một bài viết đăng tải trên tờ Thời báo New York đã đưa ra nhận xét: "Tài năng của Fitzgerald lớn hơn ông tưởng. Trên thực tế và về mặt văn học, ông đã sáng tạo ra một thế hệ...". Nhân vật trứ danh Gatsby (trong tiểu thuyết "Gatsby vĩ đại") của Fitzgerald đã ám ảnh nhiều thế hệ bạn đọc. Không phải ngẫu nhiên mà một nhân vật trong tiểu thuyết "Bắt trẻ đồng xanh" của nhà văn Mỹ Salinger và một nhân vật trong tiểu thuyết "Rừng Nauy" của nhà văn Nhật Murakami đã phải nhắc tới Gatsby với một sự ngưỡng mộ đặc biệt. Năm 2007, trong cuộc bầu chọn do tạp chí Time tổ chức, tiểu thuyết "Gatsby vĩ đại" của Fitzgerald đã lọt vào danh sách 10 tác phẩm vĩ đại nhất mọi thời đại...

Francis Scott Fitzgerald sinh năm 1896 tại Saint Paul, thủ phủ bang Minnesota ở miền Trung - Bắc Mỹ. Bố ông là một thương nhân; mẹ là con gái một gia đình buôn bán giàu có.

Fitzgerald bắt đầu cầm bút từ ngày còn theo học tại trường St. Paul Academy . Năm 15 tuổi, ông đã có tác phẩm được giới thiệu trên tờ tạp chí của nhà trường. Năm 1913, Fitzgerald trở thành sinh viên Trường Đại học Princeton. Tại đây, phần vì vỡ mộng trở thành một người hùng trên sân bóng, phần vì kết quả học tập quá kém, năm 1917, khi sắp tốt nghiệp, nhà văn tương lai đã bỏ học để xung lính. Bởi đinh ninh rằng, số phận mình là sẽ hy sinh trong cuộc đại chiến thế giới lần thứ nhất nên vừa chân ướt chân ráo nhập ngũ, Fitzgerald đã hối hả viết một cuốn tiểu thuyết mang đậm yếu tố tự truyện, đặt tên là "Người vị kỷ lãng mạn". Bản thảo được gửi cho nhà xuất bản Charles Scribner's Sons. Tuy không được in nhưng lãnh đạo nhà xuất bản cũng khích lệ tác giả trẻ nên tiếp tục hiệu chỉnh bản thảo.

Nhà văn F.Scott Fitzgerald và vợ.
Nhà văn F.Scott Fitzgerald và vợ.

Một thời gian sau đó, anh lính Fitzgerald được thuyên chuyển đến đóng tại Trại Sheridan, gần Montgomery, Alabama . Và rồi, vào mùa hè 1918, trong một lần tham gia buổi khiêu vũ tại Câu lạc bộ Montgomery Country, Fitzgerald đã gặp và đem lòng yêu cô nàng xinh đẹp Zelda Sayre, bấy giờ mới 18 tuổi. Chỉ một thời gian ngắn sau đó, Fitzgerald chính thức ngỏ lời cầu hôn và được Zelda ưng thuận. Fitzgerald yên lòng xuống tàu sang châu Âu tham chiến. Tuy nhiên, chỉ hai tháng sau thì quân đội Đức đầu hàng và cuộc đại chiến kết thúc trong khi anh lính trẻ Fitzgerald chưa phải xung trận một lần nào. Về mặt này, Fitzgerald quả là "may mắn" hơn nhiều so với một nhà văn Mỹ cùng trang lứa là Hemingway.

Giải ngũ năm 1919, Fitzgerald một mặt xin vào làm tại một hãng quảng cáo ở New York để đảm bảo việc mưu sinh, mặt khác, ông tranh thủ sửa chữa lại cuốn tiểu thuyết đã viết trước đó. Cha của Zelda vốn là một thẩm phán có danh tiếng ở Alabama . Ông rất muốn chàng rể tương lai trở thành một nhà văn tên tuổi với mức thu nhập ổn định trước khi kết hôn với con gái mình. Fitzgerald rất bị áp lực về việc này. Ông tiếp tục gửi cuốn tiểu thuyết của mình tới nhà xuất bản cũ và một lần nữa, bản thảo bị từ chối.

Zelda dường như đã trở nên hết kiên nhẫn. Đặc biệt, sự xa cách về không gian sống giữa hai người khiến cho cuộc tình của họ ngày một thêm lỏng lẻo. Căng thẳng lên tới đỉnh điểm khi Zelda đòi hủy bỏ hôn ước. Sự thể buộc Fitzgerald phải bỏ về sống với bố mẹ đẻ tại St Paul . Ở đây, ông tự giam mình suốt 3 tháng liền trong phòng, tất cả chỉ để viết và… viết. Ít ngày trước sinh nhật lần thứ 23 của mình, Fitzgerald đã gửi cuốn tiểu thuyết (bấy giờ được đổi tên thành "Bên này thiên đường") đến nhà xuất bản Charles Scribner's Sons. Lần gửi thứ ba này, bản thảo đã được chấp nhận.

Tháng 3/1920, tiểu thuyết "Bên này thiên đường" được chính thức phát hành. Chỉ trong 24 giờ, sách bán hết veo. Đây là một thành công vượt trên sự mong đợi của cả nhà xuất bản và của chính tác giả. Fitzgerald đã tổ chức ăn mừng sự kiện này bằng những bữa tiệc tưng bừng mà ở đó, người ta thấy Zelda thường xuyên biểu hiện niềm vui thái quá của mình bằng những điệu khiêu vũ trên bàn ăn của các thực khách.

Cũng trong tháng 3 năm đó, nghĩa là chỉ sau khi cuốn tiểu thuyết "Bên này thiên đường" của Fitzgerald được phát hành một tuần, hôn lễ giữa cặp trai tài gái sắc Fitzgerald - Zelda đã được tổ chức trọng thể trong nhà thờ tại thánh đường St Patrick ở New York. Từ đây, Fitzgerald tiếp tục viết một số truyện ngắn và tiểu thuyết nổi tiếng. Các tạp chí văn học cũng thi nhau trải thảm đỏ đón rước những tác phẩm mới của ông.

Mặc dù tiền vào như nước, song với cách tiêu pha "vung tay quá trán"; tiệc tùng suốt ngày, hội hè liên miên của đôi vợ chồng trẻ, chẳng mấy chốc Fitzgerald rơi vào cảnh nợ nần. Năm 1921, Zelda sinh con đầu lòng. Một năm sau, Fitzgerald cho xuất bản cuốn tiểu thuyết thứ hai "Những kẻ tài sắc bị đọa đày". Nội dung cuốn sách kể về Anthony Patch, một chàng trai thông minh, nhạy cảm nhưng yếu đuối và có lối sống sa đà. Anh ta đã đánh đắm tất cả gia tài của tổ tiên vào rượu, trở thành một con ma men đáng sợ. Ở phần kết của sách, Patch đã bị người vợ xinh đẹp rẫy bỏ. Cuốn tiểu thuyết được xem là có nhiều yếu tố tự truyện. Năm 2008, bộ phim dựa trên nội dung cuốn tiểu thuyết đã được đạo diễn Nicker Cassavetes dàn dựng, trong đó, nữ diễn viên nổi tiếng Keira Knightley đã được mời vào vai nàng Zelda Sayre, vợ của Fitzgerald

Có thể nói, cuộc sống vợ chồng giữa Fitzgerald và Zelda không thực sự hạnh phúc.  Bản thân Fitzgerald từng phải tiết lộ với con gái rằng, ông đã sai lầm mặc dù khi cưới Zelda, ông đã biết trước đó cô là một người phụ nữ hư hỏng, từ năm 17 tuổi đã nổi tiếng khắp vùng Montgomery vì tật nghiện ngập. Ông biết bên ông, Zelda sẽ chẳng giúp ích gì nhiều ngoài việc đem lại những gánh nặng cho cuộc đời ông.

Thực tế đã diễn ra đúng như điều Fitzgerald tiên liệu. Để chi trả cho những khoản tiêu pha hoang toàng của Zelda, Fitzgerald đã phải "bóc ngắn cắn dài", thường xuyên gác lại kế hoạch viết những tác phẩm dài hơi để dành thời gian cho những truyện ngắn đem bán nhanh cho các tòa báo lấy tiền OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á. Cực chẳng đã, không hiếm lần nhà văn trẻ phải hét giá cao đối với các tòa báo khi in truyện của mình. Mối quan hệ căng thẳng, nặng nề giữa Fitzgerald và Zelda sau này đã được thể hiện rõ trong cuốn "Sụp đổ" (gồm những bài viết lẻ và hồi ức, thư từ của Fitzgerald được xuất bản sau khi ông mất).

Sau mấy năm xuất hiện chủ yếu bằng các truyện ngắn nhỏ lẻ, ngày 1/4/1925, Fitzgerald gửi đến nhà xuất bản Charles Scribner's Sons bản thảo cuốn "Gatsby vĩ đại", tác phẩm quan trọng nhất của đời ông hay - nói như nhận xét của nhà văn Nga Yuri Trifonov "Đó là một trong những cuốn tiểu thuyết lớn nhất của thế kỷ XX". 

Mặc dù rất kỳ vọng vào cuốn sách, cho rằng sau khi "Gatsby vĩ đại" được ấn hành, giới văn học trong và ngoài nước Mỹ sẽ phải thừa nhận mình là một nhà văn lớn, và thành công của cuốn sách sẽ là tiền đề để mình có được những gặt hái lớn hơn về tài chính, rốt cuộc, Fitzregald đã rất thất vọng khi nhận thấy, mặc dù cuốn sách vẫn nhận được lời ngợi khen này khác trên OK9 thể thao xanh chín, song đa phần vẫn chỉ là những bài điểm sách vặt của các phóng viên (thay vì các nhà phê bình sành sỏi) và về cơ bản, các ý kiến đưa ra là khá hời hợt.

Sau khi cho xuất bản "Gatsby vĩ đại", Fitzregald chủ yếu viết truyện ngắn với mục đích sinh nhai. Ông từng viết thư tâm sự với giám đốc một nhà xuất bản: "Tôi sẽ tập trung viết một số truyện ngắn rẻ tiền cho đến khi tích lũy đủ cho cuốn tiểu thuyết sắp tới của tôi. Và nếu cuốn tiểu thuyết này nuôi nổi tôi để khỏi phải viết những cái nhảm nhí thì tôi sẽ lại quay sang viết tiểu thuyết…".

Mọi việc diễn ra không được như điều Fitzgerald mong ước. Cuốn tiểu thuyết tiếp theo của ông (Ban đêm êm đềm) cũng không khấy động được sự chú ý đáng kể của dư luận. Tiền nhuận bút của ông bị rớt giá tới hàng trăm lần so với thời điểm ông cho xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tay.

Những năm cuối đời, Fitzgerald có ý định sống bằng nghề viết kịch bản phim, nhưng rồi, trong khi đang viết dở cuốn tiểu thuyết "Nhà đại tư bản cuối cùng" (nói về một nhà đại tư bản phất lên trong lĩnh vực Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP), vào ngày 20-10-1940, một cơn đau tim đột ngột đã vĩnh viễn cướp đi sinh mạng của một trong những tài năng văn chương kiệt xuất nhất mà nước Mỹ có được trong nửa đầu thế kỷ XX. Khi ấy, Fitzgerald còn rất trẻ, mới 44 tuổi.

Sau cuộc Đại chiến thế giới lần thứ II, Fitzgerald là một trong những nhà văn được  độc giả Mỹ tìm đọc nhiều nhất. Nếu như trong lần xuất bản đầu tiên, tiểu thuyết "Gatsby vĩ đại" bị rơi vào sự hờ hững thì tới năm 1945, tác phẩm này được in lại và chỉ một thời gian sau đã được ấn hành với số lượng ấn bản rất lớn. Thật đúng như G.Stein tiên đoán: "Fitzgerald sẽ vẫn còn nhiều người đọc, khi mà nhiều người trong số các nhà văn nổi tiếng cùng thời với ông đã bị rơi vào quên lãng".

Từ nhiều năm nay, "Gatsby vĩ đại" đã được đưa vào giảng dạy tại nhiều trường Đại học ở Mỹ và được nhiều bậc thức giả nhận xét là một trong những tiểu thuyết hay nhất của nước Mỹ từ trước tới nay

Trần Đắc Danh

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.