Hồi ký của các "sao" và nhân vật nổi tiếng

Tự thuật trải nghiệm cuộc đời hay giật gân câu khách?

  • “Một thời giông bão” của nghệ sĩ Thương Tín: Giới hạn nào của hồi ký ?2
  • Mỹ: Xuất bản hồi ký để… gậy ông đập lưng ông
  • Pháp: Quyển hồi ký thách thức vai trò tổng thống
  • Hồi ký của cựu Ngoại trưởng Mỹ chưa ra mắt đã gây ồn ào

"Ông vua màn ảnh rộng" một thời, nghệ sĩ Thương Tín vừa ra mắt cuốn hồi ký "Một đời giông bão" đã khiến dư luận xôn xao, thậm chí phê phán, chỉ trích gay gắt vì những gì được cho là ăn chơi trác táng, sa đọa nhất của ông cũng đã được phơi bày trong cuốn sách. Nếu là một cuốn hồi ký trải nghiệm nghiêm túc về chuyện đời, chuyện nghề của một ngôi sao từng vụt sáng thì nó rất hữu ích cho các diễn viên đàn em kế cận, vì chí ít Thương Tín cũng là một nhân vật có tiếng tăm trong ngành Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thứ 7, với số lượng fan hâm mộ không nhỏ.

Tuy nhiên, Thương Tín hình như đã đi quá xa và "Tây hóa" khi đề cao chủ nghĩa tự nhiên vốn không dễ được chấp nhận dù là ở xứ sở cơi mở hơn như ở phương Tây, nơi các ngôi sao cũng thường viết hồi ký sau những biến cố đời mình hoặc trong những cơn "giận dữ" thậm chí "thù hận".

Hồi ký "What Falls Away" (Những thứ đã rời xa) xuất bản năm 1997 của nữ diễn viên huyền thoại Hollywood Mia Farrow từng gây xôn xao dư luận nước Mỹ và những ai hâm mộ bà. Farrow là vợ của ca sĩ kiêm diễn viên tên tuổi Frank Sinatra và nghệ sĩ piano Andre Previn, đồng thời là người tình một thời của đạo diễn lừng danh Woody Allen.

Tự truyện của Farrow gây nhiều tranh cãi, kể về các mối quan hệ  rất phức tạp và bi kịch trong cuộc đời bà. Đặc biệt, mối quan hệ giữa Farrow với Allen gây chú ý nhất. Cuốn hồi ký có kể, trong thời gian còn yêu Farrow, vị đạo diễn đem lòng yêu đứa con gái 17 tuổi của bà, sau đó còn cưới cô làm vợ. Allen cũng bị cáo buộc quấy rối tình dục một cô con gái khác của Farrow. Nữ diễn viên từng kiện cáo và không bao giờ tha thứ cho Allen. Nội dung của hồi ký rất câu khách và đã có nhiều độc giả bầu cho cuốn tự truyện nằm ở mục rất hay.

Cuốn "My Life So Far" (Đời tôi tính đến nay) của Jane Fonda khi ra mắt năm 2005 đã nhanh chóng trở thành cuốn sách bán chạy nhất tại thời điểm đó, đồng thời cũng nằm trong danh sách những cuốn hồi ký gây nhiều tranh cãi nhất thế giới. Từng chứng kiến tội ác của không quân Mỹ tại Hà Nội trong 12 ngày đêm "Điện Biên Phủ trên không" cuối tháng 12-1972, nên Jane Fonda được mang biệt danh Hanoi Jane.

Hồi ký "My Life So Far" của Jane Fonda.
Hồi ký "My Life So Far" của Jane Fonda.

Cuốn tự truyện hơn 600 trang do NXB Random House phát hành đã kể lại cuộc đời hoạt động Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 và những kỷ niệm không thể quên trong những năm tháng tham gia phong trào phản đối chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam. Người dân Hà Nội vẫn không thể quên hình ảnh Jane Fonda mặc áo bà ba đen, đầu đội mũ rơm chứng kiến cảnh bom Mỹ tàn phá Bệnh viện Bạch Mai và phố Khâm Thiên, Hà Nội tháng 12-1972 cùng những phát biểu của bà ủng hộ cuộc chiến đấu của nhân dân Việt Nam. Jane Fonda càng được nhân dân Việt Nam ưu ái vì bà đặt tên Trỗi cho con trai với người chồng cũ Ted Turner, để tưởng nhớ Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi của Việt Nam.

Cuốn sách của Jane Fonda trước khi chính thức phát hành thì nữ diễn viên đã xuất hiện trong chương trình "60 phút" của truyền hình Mỹ để giới thiệu nội dung cuốn tự truyện. Tạp chí Mỹ Time đã mua bản quyền trích đăng nhiều kỳ một số chương của cuốn tự truyện. Trong cuốn sách cũng đề cập Jane Fonda trải qua 3 cuộc hôn nhân với các ông chồng danh tiếng, quyền lực. Nữ minh tinh đã kể về OK9giaitri đăng nhập tình dục của vợ chồng bà, chuyện ngoại tình và những suối nguồn cảm xúc ân ái.

Với người chồng đầu tiên là đạo diễn Pháp Roger Vadim, Jane Fonda kể lại những hồi ức về OK9giaitri đăng nhập tình dục: "Một đêm, ông ấy về nhà mang theo một phụ nữ tóc đỏ xinh đẹp và đưa cô ta vào giường cùng tôi. Đó là một gái gọi cao cấp. Tôi không hề có ý định phản đối. Tôi lao vào cuộc quan hệ tay ba với mọi kỹ năng và sự háo hức của một nữ diễn viên từng trải".

Với người chồng thứ ba, Ted Turner (ông chủ của CNN), Fonda miêu tả người tình luôn mang lại "những lần ân ái như suối nguồn của Versailles". Hai người đã chia tay nhau năm 2001. Hiện nữ minh tinh từng hai lần giành giải Oscar đang hò hẹn với nhà sản xuất âm nhạc Richard Perry. "Vấn đề của tôi chỉ xoay quanh những người Ok986 vip Thiên đường trò chơi. Tôi luôn cố gắng làm hài lòng những người Ok986 vip Thiên đường trò chơi mà tôi yêu thương. Nhưng không bao giờ, kết quả là 100%, thì cao nhất cũng chỉ được 95% mà thôi". Năm 2011, bà cũng cho ra mắt Hồi ký "Prime Time". Hiện bà đang hướng tới cho ra đời những cuốn tiểu thuyết. 

"Bunny Tales: Behind closed doors at the Playboy mansion" (Những chuyện cổ tích thỏ con: Đằng sau cánh cửa kín của lâu đài Playboy) là cuốn hồi ký ấn hành năm 2006 của người mẫu Izabella St. James, một trong những bạn gái của Hugh Hefner, ông chủ tạp chí Playboy được xem là một trong những cuốn sách tai tiếng của sao Hollywood. Hồi ký kể về trải nghiệm của St. James khi sống trong lâu đài Playboy chung với Hefner và nhiều người mẫu khác. Nàng "thỏ" Izabella St. James bị cho là đánh bóng tên tuổi khi tung ra cuốn hồi ký và nói rằng, sách tiết lộ những câu chuyện bí mật bên trong "lâu đài thỏ".

Những câu chuyện trong "Bunny Tales" khiến độc giả sốc nặng, chẳng hạn, chuyện ông trùm Hefner uống thuốc kích dục Viagra 2 lần mỗi tuần vào thứ Tư và thứ Sáu, có sở thích ngủ chung với 4 cô gái mỗi lần... Các chân dài khác không tham gia vào cuộc thác loạn thì đứng xung quanh tán dương. Sau mỗi màn biểu diễn của Hefner, họ lại hét lên cổ vũ ông: "Ôi bố yêu".

"My Adventures in Hollywood and the Secret Sex Lives of the Stars" (Cuộc phiêu lưu ở Hollywood và chuyện chăn gối của các ngôi sao) của Scotty Bowers xuất bản năm 2012. Sách dài 286 trang tiết lộ sốc về OK9giaitri đăng nhập tình dục của các sao Hollywood, hàng loạt bí mật về bê bối tình dục của các huyền thoại Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hollywood cách đây hơn nửa thế kỷ cũng được phơi bày.

Scotty cho biết, đã thu xếp một đường dây Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 dâm bí mật cho các ngôi sao Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hollywood nổi tiếng nhưng bị đồng tính hoặc lưỡng tính thời đó. Họ đều là những huyền thoại tên tuổi hàng đầu của thập niên 40 hiện đã qua đời như: Walter Pidgeon, Cary Grant, George Cukor, Katharine Hepburn, Rock Hudson, Vivien Leigh… Cuốn hồi ký với những sự thật trần trụi của Scotty làm người thân cũng như fan hâm mộ của những minh tinh màn bạc nổi tiếng Hollywood sốc nặng và tức giận đòi thu hồi cuốn sách.

Cuốn "Merci pour ce moment" (Cảm ơn thủa bên nhau) được xuất bản hồi tháng 9-2014  của nhà báo chuyên viết về Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Valérie Trierweiler, người tình cũ của Tổng thống Pháp Francois Hollande đã gây chấn động thế giới năm 2014.

Sách "High on Arrival" của Mackenzie Phillips.
Sách "High on Arrival" của Mackenzie Phillips.

SOK9 Cabal tình ái lùm xùm nhất năm 2014 của đương kim Tổng thống Pháp đã được kể lại trong cuốn hồi ký của cựu Đệ nhất phu nhân này. Giờ đây, cuốn hồi ký từng gây sốt này đang sắp được chuyển thể lên màn ảnh. Cuốn sách được cho là nhằm "trả thù tình" đối với ông Francois Hollande. Đây là cuốn hồi ký bán rất chạy tại Pháp cũng như tại nhiều nước khác trên thế giới trong năm 2014.

Trong mối quan hệ kéo dài 6 năm này, dù hai người không ràng buộc bằng hôn thú nhưng bà Trierweiler luôn được coi như Đệ nhất phu nhân của nước Pháp và được hưởng tất cả những đặc quyền của một Đệ nhất phu nhân dù công luận đã nhiều lần chỉ trích. Bà cũng luôn xuất hiện bên cạnh Tổng thống trong những nghi thức cần thiết mang tầm quốc gia.

Cuộc tình của họ đã kết thúc bằng một sOK9 Cabal tình ái lùm xùm nhất trong năm 2014, khi ông Francois Hollande bị phát hiện đang ngoại tình với nữ diễn viên xinh đẹp Julie Gayet. Khi nhận được tin sốc này, bà Trierweiler đã bị ngất và phải vào bệnh viện cấp cứu hơn một tuần. Sau đó, dù bà Trierweiler có những động thái cứu vãn mối quan hệ, nhưng ông Hollande quyết định đi đến chấm dứt. Theo nhà sản xuất phim người Pháp Saida Jawad, hiện tại, bà Trierweiler đã đồng ý vấn đề bản quyền để chuyển thể cuốn hồi ký lên màn ảnh.

Dự án làm phim này hiện đã thu hút sự quan tâm của những công ty sản xuất phim ảnh tại Pháp và trên thế giới. "Merci Pour le Moment" đã được chuyển ngữ sang 12 thứ tiếng. Nhà sản xuất phim Saida Jawad đảm bảo rằng, khi bộ phim được chuyển thể lên màn ảnh, khán giả chắc chắn sẽ tìm thấy những điều mới mẻ so với cuốn hồi ký đã được xuất bản.

Tổng thống Holland đã phải đối mặt với những lời chỉ trích sâu cay trong cuốn hồi ký của bà Trierweiler, những lời nhận xét đó có khả năng làm xấu hình ảnh của ông trong vai trò một Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá gia. Trả lời phỏng vấn OK9 thể thao xanh chín ngay sau khi ra mắt cuốn hồi ký, bà Valerie Trierweiler luôn khẳng định rằng, cuốn sách của bà được viết ra không nhằm mục đích "trả thù tình", ngược lại, bà Trierweiler đang cố gắng "OK9 đã banh lại" bản thân mình bằng cách viết cuốn hồi ký. Bà Trierweiler còn chia sẻ rằng, bà hy vọng cuốn sách sẽ mang đến cho ông Holland "một cú choáng váng" và sẽ "giúp ông ấy nhìn thấy những lỗi sai mà ông ấy đã gây ra, để ông ta thấy rằng nên dừng những việc làm ấy lại".

Tuy nhiên dù phương Đông hay phương Tây thì những cuốn hồi ký, hay tự truyện đề cập đến chuyện chăn gối, và những mối quan hệ tình ái trong quá khứ giật gân câu khách để bán lấy tiền của chủ nhân hồi ký thì cũng làm đau lòng không ít những kẻ trong cuộc. Hi vọng các nghệ sĩ, những người nổi tiếng ở Việt Nam hãy lấy bài học của Thương Tín cho mình nếu có ý định viết hồi ký trong tương lai.

Trường Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.