Từ ký ức đau thương đến khát vọng Vườn Mẹ

Phan Đức Nhạn là một nhân vật độc đáo của xứ Quảng. Mới 15 tuổi đầu ông đã cầm súng chiến đấu và chứng kiến bao nỗi đau thương. Với tự truyện "Ong rừng", Phan Đức Nhạn không chỉ tái hiện ký ức thời chiến tranh đầy hy sinh mất mát ở một vùng quê nổi tiếng mà còn mở ra ý tưởng OK9 đã banh không gian văn hóa Vườn Mẹ thể hiện khát vọng hòa bình muôn đời...

  • Nhà văn Tống Ngọc Hân: Từ đau đớn kiệt cùng đến tận hiến yêu thương
  • Người lan tỏa hương thơm lục bát

"Ong rừng" là cuốn tự truyện của Phan Đức Nhạn, dày hơn 470 trang, do NXB Hội Nhà văn vừa ấn hành và ra mắt cuối tháng 11/2023. Nhà thơ Trần Đăng Khoa - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng, kỹ sư OK9 đã banh Phan Đức Nhạn với cảm hứng văn học rất duyên nợ với nhà văn liệt sĩ anh hùng Chu Cẩm Phong, đã kể những câu chuyện giản dị nhưng da diết, lôi cuốn về một thời đã qua, đặc biệt là những năm tháng đau thương chia cắt vì chiến tranh. Nhờ đó cuốn tự truyện "Ong rừng" tránh được sự khô khan và có giá trị cả về sử liệu lẫn văn học.

bia tuong niem 73 nan nhan binh duong.jpg -0
Bia tưởng niệm 73 nạn nhân bị thảm sát ở Trảng Trầm - Bình Dương.

Còn nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Hoàng từng là Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương thì viết về cuốn sách của người bạn đồng hương xứ Quảng thân thiết Phan Đức Nhạn rằng: "Anh ghi lại những suy nghĩ và cảm xúc chân thật của mình về bạn bè, những người anh quen thân quý mến, về Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP, về lịch sử, về các vẻ đẹp của tự nhiên và kiến trúc, về những hồi tưởng và kỷ niệm. Ghi cũng ngắn gọn, rõ ràng, có ý tứ". Cũng theo ông Vũ Ngọc Hoàng đánh giá: "Sách của anh là một trong số không nhiều những quyển sách mà gần đây tôi đã đọc hết từ đầu đến cuối. Một phần do tò mò muốn xem và hiểu thêm về anh bạn của tôi. Nhưng mặt khác là nó không làm cho tôi chán".

Phan Đức Nhạn là cái tên xa lạ với giới văn chương nhưng lại khá quen thuộc với giới cựu binh, Ok987 hiện đang mở vận tải và OK9 đã banh, nhất là những người gốc Quảng Nam trên cả nước. Trong nhật ký của nhà văn Chu Cẩm Phong có nhiều trang nói về Phan Đức Nhạn và gia đình ông, một gia đình "cộng sản toàn gia" ở vùng cát cháy nổi tiếng Bình Dương thuộc huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Cha tập kết ra Bắc, mẹ và các con ở lại làng cát đều tham gia cách mạng và lần lượt hy sinh.

Người duy nhất may mắn còn sống sót chính là Phan Đức Nhạn. Như lời ông tâm sự trong sách: "Năm tháng qua đi như dòng sông trôi chảy, kỷ niệm nào còn lại với thời gian. Tôi vẫn loay hoay lật lại trang đời, những sự việc tưởng chừng trôi đi, nhưng không, sáu chục năm rồi vẫn canh cánh trong lòng trở thành ký ức, ký ức về một thời nhớ mãi. Hôm nay ngồi một mình, tôi đọc đi đọc lại những lá thư được lưu giữ, ký ức về những người ruột thịt của gia đình đã hy sinh hiện về. Càng đọc tôi càng chìm sâu trong nhớ thương da diết. Từng con chữ của những người tự nhận ít được học hành, vậy mà mở đầu trang thư gửi cha, mẹ viết: "Kính gửi mình duy nhất"; anh Ba hai lần thư đều: "Mong ước ngày gặp cha"; chị Năm: "Cha ơi, Nhạn đi miền Bắc rồi, con nhớ em kinh mất"; và thư anh Hai: "Nhạn ở lại Bình Dương con cứ nơm nớp lo âu, tình hình ác liệt sợ em chết mất…". Nhưng rồi nỗi đau cứ ập tới, ập tới liên tiếp, từng người thân lần lượt hy sinh. Than ôi, máu chảy ruột mềm".

Xã Bình Dương quê hương của Phan Đức Nhạn ven biển đất Quảng là một trong những căn cứ địa kiên cường thời kháng chiến chống Mỹ. Hầu như gia đình nào cũng có người hy sinh. Thậm chí có gia đình người trước người sau lần lượt ngã xuống gần hết để bám đất giữ làng, mà gia đình ông Phan Đức Nhạn là tiêu biểu. Ông hồi tưởng: "Trong một trận càn, chị tôi hợp pháp tại nhà bác Cứ. Chúng kéo chị ra khỏi tay bác Cứ bảo khai hầm bí mật. Chúng đánh đập chị dã man và nổ súng giết chị khi chị không khai. Hai mươi tuổi đời, sáu tháng tang mẹ. Đám tang chị vội vàng vì giặc đang càn, chỉ có mình tôi và mấy người bà con trong xóm, chỉ có tấm vải dù đắp và chiếc chiếu cuộn tròn. Bàn thờ chị đặt trên tấm đan ngoài trời mưa nắng. Nhà cửa giặc đốt năm bảy lần không còn nhu cầu dựng lại. Mất mẹ, mất chị, tôi không còn nơi nương tựa, nay đây mai đó, gửi gạo ăn chung với bà con trong xóm, trụ lại chiến đấu với đồng đội cho đến ngày rời quê hương ra Bắc…".

Tại xã Bình Dương cũng đã xảy ra bi kịch kinh hoàng khi Lữ đoàn Rồng Xanh lính Nam Triều Tiên thảm sát 73 người dân vô tội ở Trảng Trầm vào mùa đông 1969, mà cho tới bây giờ vẫn còn âm ỉ nỗi đau. "Vùng đất linh thiêng, nhân dân anh hùng. 11 di tích cấp tỉnh, 4.700 con người nằm xuống, gần 400 Mẹ Việt Nam anh hùng, 1.347 liệt sĩ… Cái giá độc lập tự do được lượng hóa bằng xương bằng máu trên mảnh đất này để "Khát vọng hoà bình" hôm nay thấm vào gan ruột". Nhà cách mạng Phan Đức Nhạn cho biết, và cũng theo ông: "Thời kháng chiến, các nhà văn Chu Cẩm Phong, Dương Thị Xuân Quý, Bùi Minh Quốc, Thái Bá Lợi, Cao Duy Thảo từng đồng cam cộng khổ với nhân dân Bình Dương. Mười năm sau chiến tranh, Xuân Diệu, Nguyên Ngọc, Gia Vi, Vũ Tú nam, Đoàn Giỏi, Trung Trung Đỉnh, Ý Nhi, Từ Sơn, Thanh Thảo, Trịnh Đường, Minh Tâm, Đào Xuân Quý… trở về nơi đây dựng tượng đài văn học".

ong rung-phan duc nhan dn.jpg -1
Bìa sách "Ong rừng" của tác giả Phan Đức Nhạn.

Từ hoàn cảnh quê hương đau thương và truyền thống gia đình cách mạng, Phan Đức Nhạn mới 15 tuổi đã phải cầm súng chiến đấu trong đội quân du kích vùng cát cháy, rồi được đưa ra miền Bắc học tập, về sau tốt nghiệp kỹ sư OK9 đã banh, trở thành Đại biểu Ok986.vip được xếp hạng cao nhất khóa XI, lãnh đạo gây dựng Khu OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao mở Chu Lai, Giám đốc Sở Ok987 hiện đang mở vận tải tỉnh Quảng Nam, Phó Giám đốc Sở OK9 đã banh TP Hồ Chí Minh,… Khi nghỉ hưu ông chuyển sang OK9 thể thao xanh chín và gặt hái nhiều thành công. Dù ở đâu, Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 gì Phan Đức Nhạn cũng canh cánh bên lòng những ký ức gia đình và quê hương. Vì vậy, sau hàng chục năm ấp ủ, tự truyện "Ong rừng" của ông đã hoàn thành và ra mắt. Trong đó, xúc động nhất vẫn là những câu chuyện thời thơ ấu của tác giả ở Bình Dương. Chiến tranh khốc liệt cướp đi sinh mạng hàng triệu người, gây ra nỗi đau mất mát, ly tán cho bao gia đình.

Ngoài hồi tưởng về gia đình, quê hương, bạn bè, Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP thì Phan Đức Nhạn còn dành những trang viết đầy tình cảm về những nhân vật mà ông có dịp gần gũi yêu quý như: những Cô Hai Bình (Nguyễn Thị Bình), "Chú Mai Thúc Lân, "anh Tư Sang" (Trương Tấn Sang)… Đồng thời, ông còn bày tỏ khát vọng thực hiện ý tưởng về OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á văn hóa tâm linh Vườn Mẹ tại xã Bình Dương để ghi nhớ, tôn vinh, yên nghỉ của các Bà Mẹ Việt Nam anh hùng và những người ngã xuống, tái hiện những hình ảnh hào hùng và đau thương thời chiến tranh cứu nước.

Đồng thời, Vườn Mẹ còn là không gian sinh tồn có cây cỏ, chim muông, làng nghề truyền thống, nhà văn hóa, trường học, bệnh xá… với quy hoạch giữ không gian cho người dân nơi đây để họ cùng tham gia chỉnh trang làng quê, truyền đời cho con cháu. Và đặc biệt, theo tác giả Phan Đức Nhạn: "Vườn Mẹ có không gian bảo tàng các loài hoa xương rồng đa dạng phong phú đã gắn bó với vùng đất này từ ngàn xưa". 

Từ ngày 24-27/11/2023, đoàn công tác Hội Nhà văn Việt Nam do nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch làm trưởng đoàn đã về Quảng Nam - Đà Nẵng thăm các di tích lịch sử thời chiến tranh cứu nước, đặc biệt là cứ địa Bình Dương - Thăng Bình, giao lưu với các văn nghệ sĩ địa phương, tham dự ra mắt sách "Ong rừng" của tác giả Phan Đức Nhạn.

Tham gia đoàn có nhà thơ Trần Đăng Khoa - Phó Chủ tịch, Tổng biên tập Tạp chí Nhà văn & Cuộc sống; nhà thơ Phan Hoàng - Ủy viên BCH, Giám đốc - Chủ biên Vanvn.vn; cùng nhiều nhà văn, nhà thơ quen thuộc: nhà văn Cao Duy Thảo nguyên Chủ tịch Hội Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Khánh Hòa, nhà văn Trung Trung Đỉnh nguyên Giám đốc NXB Hội Nhà văn, Trung tướng - nhà văn Hữu Ước nguyên Tổng biên tập OK9 thể thao xanh chín, và nhà văn Tạ Duy Anh, Nguyễn Thị Anh Thư, Phạm Xuân Nguyên, Nguyễn Thành Phong, Y Ban, Nguyễn Tham Thiện Kế, Nguyễn Việt Chiến, Phạm Đương, Yên Ba, Trương Anh Quốc,…

Phan Hoàng

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.