Trống đồng thời Tây Sơn

Sách Trình Lục đời Gia Long lại chép chuyện kể trống đồng ở núi Đồng Cổ bị Tây Sơn lấy đi, nhưng đang đi trên biển, thuyền bị gió lật chìm. Chẳng bao lâu lại thấy chiếc trống đồng ấy ở bến nước dưới chân núi Đồng Cổ…

  • Phát hiện mảnh khuôn đúc trống đồng kích thước lớn tại thành cổ Luy Lâu

Lũng Cú phải chăng là Trống Rồng?

Đến Lũng Cú, huyện Đồng Văn (Hà Giang), điểm cực Bắc của OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, chúng ta có thể nghe ai đó nói hoặc đọc ai đó viết rằng Lũng Cú gốc từ Lung Cu, nghĩa là Long Cổ hay Trống Rồng. Tên gọi này bắt nguồn từ việc Vua Quang Trung sau đại thắng quân Thanh năm 1789 đã cho đặt một chiếc trống đồng lớn tại đây làm trống hiệu như một cách khẳng định chủ quyền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. Do là trống của nhà vua nên được gọi là Trống Rồng.

Trống đồng thời Tây Sơn -0

Từ đó, người Lô Lô ở Lũng Cú bây giờ sử dụng thành thạo trống đồng có nguồn gốc từ trống đồng Đông Sơn. Dưới chân Cột cờ Lũng Cú có gắn 8 mặt trống đồng Đông Sơn, vừa là biểu trưng của văn hóa Việt Nam, vừa để tưởng nhớ đến tiếng trống của Vua Quang Trung xưa.

Câu chuyện quả thực rất hay nhưng có lẽ đó là một huyền thoại thời hiện đại bởi không được xác thực từ bất cứ một tư liệu Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 nào.

Thực ra, cách lí giải hợp lý nhất là Lũng Cú hay Lung Cu tương ứng với Long Cốc tức Hang Rồng hay Núi Rồng. Cách lý giải này phù hợp với một truyền thuyết của người Lô Lô ở đây kể: Xưa có một thời vùng đất này bị khô hạn. Một ngày bỗng có một thần rồng từ trời bay xuống ngọn núi cao nhất vùng. Thương dân, thần đã để lại đôi mắt hóa thành hai cái hồ nước trong không bao giờ cạn, bao đời nay là nguồn nước nuôi sống dân hai làng của người Lô Lô và người Mông đất này.

Trong tâm thức phương Đông, rồng gốc là biểu tượng của thần sông nước, thần mưa, tổ tiên... Các địa danh gắn với rồng phổ biến ở Việt Nam. Tên gọi Núi Rồng ở Lũng Cú nhiều khả năng gắn với truyền thuyết này.

Đúng là người Lô Lô ở Lũng Cú có tục đánh trống đồng, nhưng đó là một truyền thống lâu đời, đã có từ trước thời Tây Sơn rất lâu và phổ biến ở người Lô Lô ở nhiều nơi khác.

Bí ẩn trống đồng Đan Nê

Nếu câu chuyện trên về mối liên hệ giữa Vua Quang Trung và trống đồng Lô Lô là một huyền thoại đầy hư ảo thì câu chuyện sau về mối liên hệ giữa Nguyễn Quang Bàn, một người con trai của Quang Trung với chiếc trống đồng ở đền thờ Thần Trống Đồng ở Đan Nê, Yên Định (Thanh Hóa) tuy còn những điều bí ẩn nhưng có vẻ hiện thực hơn.

Tại ngôi đền này còn có tấm bia bằng gỗ của Nguyễn Quang Bàn cho biết năm 1790, khi Quang Bàn vâng mệnh vua cha vào làm quan đốc trấn Thanh Hóa trong hai lần cầm quân đi dẹp loạn, ông đều đến nghỉ và cầu khấn tại đền. Nhờ thần Trống đồng phù hộ, quân ông đi đến đâu, giặc tan đến đó. Cảm nhận được sự linh thiêng của thần đền, ông có hỏi các vị bô lão trong làng về sự tích thần và chiếc trống ở đền, nhưng các cụ nói không nhớ…

Năm Canh Thân (1800), ông chợt thấy ở bờ Nam sông một chiếc trống đồng rộng 1 thước 9 tấc (0,75cm), cao 1 thước 4 tấc (56cm). Trống còn nguyên vẹn, chế tác tinh xảo nhưng không rõ xuất xứ. Treo lên đánh thì thấy tiếng trống đồng giống tiếng trống da mà mạnh hơn, giống tiếng chuông mà ngắn, giống tiếng khánh mà êm... Xuân Nhâm Tuất (1802), ông sai người đưa chiếc trống vào đền để đánh khi cúng tế…

Trong lịch sử Việt Nam, Nguyễn Quang Bàn chính là người đầu tiên đã mô tả súc tích và cụ thể về kích thước, trạng thái của một chiếc trống đồng cũng như âm thanh của nó.

Về chiếc trống trên, sách “Thanh Hóa cựu chí” viết trong đền có một trống đồng có từ thời Hùng Vương, nhà Tây Sơn từng đưa về Phú Xuân, nhưng sau đó người huyện Hậu Lộc lại tìm được một cái trống như thế ở bãi sông, trình nộp lên quan trấn, sau đưa về đền, nay vẫn còn.

Sách Trình Lục đời Gia Long lại chép chuyện kể trống đồng ở núi Đồng Cổ bị Tây Sơn lấy đi, nhưng đang đi trên biển, thuyền bị gió lật chìm. Chẳng bao lâu lại thấy chiếc trống đồng ấy ở bến nước dưới chân núi Đồng Cổ…

Câu chuyện xem ra khá ly kỳ. Việc quân Tây Sơn lấy đi chiếc trống đồng ở đền đem đi có lẽ là thực. Tuy nhiên, có đúng là thuyền chở trống bị lật chìm trên biển và vì sao trống lại được phát hiện thì vẫn là những điều bí ẩn? Chúng ta có thể suy đoán, quân Tây Sơn đã lấy chiếc trống ở đền đưa về Phú Xuân, nhưng sau 10 năm tìm kiếm, Quang Bàn đã có trong tay và khéo léo trả lại chiếc trống đó cho đền.

Vì sao Quang Bàn Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 đó?

Rất có thể, là quan đốc trấn Thanh Hóa, tìm hiểu qua sử sách, Quang Bàn chắc đã biết rõ hơn về sự tích thần Trống đồng, một vị thần tối linh đã liên tục âm phù các vị vua Việt, từ Vua Lý Thái Tông đánh giặc Chiêm và dẹp loạn Tam Vương, vua Lê Thái Tổ đánh giặc Minh, Vua Lê Trung Hưng đánh quân Mạc đến chính bản thân ông khi đi dẹp loạn… Chính vì thần Trống đồng linh thiêng như vậy nên Vua Lý Thái Tông đã xây đền ở kinh đô Thăng Long, tôn thần lên vị trí tối cao cho hội thề trung hiếu của triều đình hằng năm tại đền. Các triều Trần, Lê sau cũng đều theo tục đó.

Riêng đền ở Đan Nê, các vua Lê đều rất coi trọng việc tế lễ tại đền, còn các chúa Trịnh đã cho tôn tạo đền với qui mô hoành tráng (tới 38 gian).

Tại đền còn có bia ghi bài thơ chữ Hán của Tể tướng Nguyễn Văn Giai, vị khai quốc công thần thời Lê Trung hưng, trong đó có các câu:

Ở Yên Định, Đan Nê/ Có núi thiêng Đồng Cổ/ Dưới giữ gìn cõi đất/ Trên chống đỡ cột trời/ Vượt cao lên ngàn núi/ Thiêng hun đúc muôn đời… Nhớ công thần cao cả/ Giúp ngôi nước lâu dài/ Thần được nhiều phong tặng/ Đền mở rộng dựng xây...

Như vậy, việc Quang Bàn đưa trả trống cho đền và dựng tấm bia trên là một cách cho thiên hạ biết rằng nhà Tây Sơn cũng rất coi trọng việc thờ thần Trống đồng; và chính ông là người đã có cơ duyên được thần gửi trao việc trả lại trống đồng cho đền. Rõ ràng, điều đó sẽ đem lại tiếng thơm và uy tín cho chính ông và nhà Tây Sơn.

Năm 1932, học giả Pháp Goloubew khi đến đền đã xác định chiếc trống thờ ở đền là trống loại Heger II, mặt rộng 85cm, cao 58cm, xấp xỉ kích cỡ mà Quang Bàn đã đo. Mặt trống có mặt trời 8 tia, 4 tượng ếch, 8 vành hoa văn hình học gồm vòng tròn đồng tâm, hình thoi có chấm, hình bán nguyệt...

Tuy nhiên, vào khoảng 1947-1948, đền bị bom Pháp phá. Thời chống Mỹ, chiếc trống đồng thờ trong đền cũng mất tích. Không ai biết trống Đan Nê giờ ở đâu dù có người nói đã thấy trống Đan Nê trong Bảo tàng Paris, Pháp(?!).

Đặc sắc trống đồng Cảnh Thịnh

Khác hai câu chuyện trên, câu chuyện sau là hoàn toàn xác thực.

Năm 1800 (năm Cảnh Thịnh thứ 8), thợ đúc đồng làng Ngũ Xã, Hà Nội đã đúc một chiếc trống đồng cho chùa Nành (ở xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm nay) theo mẫu một dạng trống da thường dùng ở chùa. Chiếc trống này được gọi là “trống đồng Cảnh Thịnh” theo niên hiệu của Nguyễn Quang Toản, vị hoàng đế cuối cùng của nhà Tây Sơn.

Trống đồng Cảnh Thịnh

Trống được đúc bằng kỹ thuật khuôn sáp, một kỹ thuật đã được dùng để đúc các trống Đông Sơn sớm và đẹp nhất như Ngọc Lũ, Hoàng Hạ. Sau này, những người thợ Thanh Hóa đúc trống đồng chủ yếu bằng kỹ thuật khuôn mảnh…

Trống có dáng hình trụ, thân trống chia thành ba phần bằng các gờ nổi, giữa mặt trống có hình vòng tròn kép thể hiện mặt trời… các yếu tố ít nhiều cũng gợi tới dáng và hoa văn chính trên mặt trống Đông Sơn.

Các hoa văn chính nổi bật trên thân trống gồm Tứ Linh (Long, Ly, Quy, Phượng), Long Mã cõng Hà Đồ, Thần Quy chở Lạc Thư và Thao Thiết, các biểu tượng cổ điển tượng trưng cho OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thái bình thịnh trị, trời đất mưa thuận nắng hòa, người vật an khang thịnh vượng trong văn hóa phương Đông. Một số linh vật được cách điệu từ hình hoa lá, một thủ pháp lần đầu tiên xuất hiện trên trống và trong Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cổ Việt Nam nói chung.

Phần chữ Hán trên trống cho biết rõ về sự tích trống như sau: một người làng Nành là bà Nguyễn Thị Lộc, vợ Thị nội Tổng thái giám năm 1736 đã bỏ tiền ra xây chùa. Sau này, khi chùa bị xuống cấp, bà lại bỏ ra nhiều tiền để sửa chùa. Ghi nhớ công ơn bà, dân làng đã họp bàn, đồng lòng góp công góp của để đúc trống, chuông và các lễ khí khác cúng dâng cho chùa.

Tuy nhiên, chúng ta chưa rõ ý tưởng đúc trống đồng đến từ đâu, từ quan niệm không dùng trống bịt da trâu bò vì tránh sát sinh hay từ tính trường cửu của trống đồng?

Với tính độc đáo và những giá trị đặc sắc, trống đồng Cảnh Thịnh được bảo quản tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Hà Nội và năm 2012 được công nhận là Bảo vật Quốc gia.

  • Trống đồng Đông Sơn ở Indonesia Trống đồng Đông Sơn ở Indonesia
Tạ Đức

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.