Triết lý về “một con người”!

Theo một khảo sát, tác phẩm "Đôn Kihôtê" của Xécvantéc (1547 - 1616) có nhiều bạn đọc chỉ sau "Kinh Thánh". Nhưng khi mới ra đời, tiểu thuyết không được đánh giá cao, có lẽ vì ý nghĩa sâu sắc chưa hiểu ngay.

  • Yêu như “một chú gấu mùa xuân”
  • Khung cửi dệt nên văn hóa!

Đi suốt tác phẩm, bên cạnh Đôn Kihôtê cao gầy, hốc hác, đăm chiêu cưỡi con ngựa già gầy trơ xương là Păngxa khỏe mạnh, thấp béo, tươi tắn. Nhìn từ cấu trúc mô hình, họ là đối cực của nhau. Nếu không có trò, một mình thầy chắc khó đi đến, hoặc có đi đến cái "đích" lý tưởng "cứu nhân độ thế" đã đặt ra từ đầu, câu chuyện cũng nhạt.

aaa.jpg -0
Vườn Địa Đàng. (Tranh minh họa)

Có thể thêm một cách hiểu về cuộc hành trình của họ chính là cuộc hành trình của một con người vươn đến mục đích đã định, luôn phải đấu tranh, phải kiên trì, phải quyết liệt giữa hai bờ vực chênh vênh: mơ mộng, viển vông và ảo tưởng, hão huyền; tỉnh táo, cụ thể và chắc chắn, thực dụng. Nhìn vào tác phẩm hay, người đọc sẽ thấy mình trong đó. "Đôn Kihôtê" hấp dẫn người đọc còn ở chỗ, ai cũng thấy trong mình có cả Đôn Kihôtê, có cả Păngxa (!?).

"Tây du ký" (Ngô Thừa Ân) cũng có thể hiểu tương tự. Chủ yếu nhờ Tôn Ngộ Không và Trư Bát Giới hàng phục yêu quái mà thầy trò Đường Tăng sang đến được Tây Trúc. Có thể hiểu yêu quái là biểu tượng cho những gian nan vất vả trên đời. Kinh Phật là biểu tượng cho lý tưởng ở đời.

Đây là câu chuyện về một con người trên hành trình đi tìm lý tưởng (Kinh Phật), con người (Đường Tăng) chủ yếu phải dựa vào sự khôn ngoan trí tuệ (Tôn Ngộ Không), chứ không thể dựa vào cảm xúc bồng bột (Trư Bát Giới). Chỉ vậy mới có thể vượt qua mọi khó khăn trở ngại (81 nạn) để thành công.

Hầu như ai cũng có thể đồng ý rằng, trong con người mình đều có cả Tôn Ngộ Không và Trư Bát Giới. Nhiều lúc "chất" Trư Bát Giới trội lên, khi đó, nản lòng, nản chí, muốn hưởng thụ, chơi bời, dễ quên nhiệm vụ…

Xét đến cùng, các triết học đều nói về con người. Cũng vậy, các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, xét đến cùng, cũng đều nói về con người. Nhà văn Nguyễn Minh Châu từng nói, "bên trong mỗi con người đang sống lẫn lộn người tốt kẻ xấu, rồng phượng lẫn rắn rết, thiên thần và ác quỷ". Ý ông dặn mình và dặn bạn viết đừng viết "một chiều" chỉ có tốt, mà cả hai chiều, nếu không sẽ sa vào "minh họa". Thực ra, L.Tolstoy đã tâm niệm điều ấy lâu rồi. Thế nên, nhân vật của đại văn hào Nga sinh động, nhờ được OK9 đã banh là một thực thể phức tạp, tồn tại, đấu tranh, xung đột giữa các tính cách cả cao thượng, tốt đẹp, cả hèn kém, xấu xa...

Cho đến cuối thời trung đại, văn chương vẫn giữ kiểu kiến tạo hai hình tượng đối cực, mâu thuẫn nhau về tính cách, nhưng là để nói về một con người. Bước sang hệ hình mới, khi bút pháp phân tích tâm lý phổ biến (tiêu biểu là L.Tolstoy), nét tư duy ấy mới được khắc phục. Đó là quá trình đấu tranh phức tạp, tinh vi "con người trong con người". Chí Phèo của Nam Cao là ví dụ. Thằng Chí Phèo không chỉ say rồi "rạch mặt ăn vạ", còn rất sâu sắc khi yêu, thậm chí còn có linh giác về một tương lai bất an, khi đưa ra một câu hỏi đầy tính dự cảm: "Giá cứ thế này mãi thì thích nhỉ?"…

Một cổ mẫu xa xưa nhất của nhân loại là Vườn Địa Đàng trong "Kinh Thánh", theo cách hiểu phân tâm học, cũng là biểu trưng về một đời người. Giai đoạn "Ađam và Eva bị cám dỗ" (tuổi dậy thì) là thời kỳ khủng hoảng phá phách, ưa tự do, hay chống đối, phản ứng, đam mê, bồng bột, dễ bị quyến rũ, dễ sa vào tính dục.

Giai đoạn "sống ngoài vườn địa đàng" (tuổi trưởng thành) có ý thức trách nhiệm trong việc lập thân. Ok986 vip Thiên đường trò chơi phải kiếm sống nuôi gia đình, đàn bà phải mang nặng đẻ đau. Phải vượt mọi vất vả để tạo dựng mái ấm gia đình riêng. Thiên thần "cầm gươm đứng gác cửa" Vườn Địa Đàng biểu trưng cho sự ngăn chặn trốn chạy trách nhiệm… Hiểu vậy, ai cũng có "vườn địa đàng" của riêng mình, có "trái cấm" là bước ngoặt trong đời... Trong Vườn Địa Đàng có cây "biết lành, biết dữ", cũng rất đối lập.

Ở phương Đông, nguyên lý âm dương chi phối gần như tuyệt đối mọi Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 về con người, thể hiện rõ nhất trong y học cổ truyền. Với quan niệm con người là một thực thể, có âm, có dương, trong âm có dương, trong dương có âm, nương tựa lẫn nhau, xen kẽ vào nhau trong sự tồn tại phát triển. Nguyên nhân bệnh tật là do mất cân bằng âm dương, nên về bản chất, chữa bệnh là điều chỉnh lại để tạo sự cân bằng. Như vậy, con người sinh học cũng là "sự thống nhất của các mặt đối lập".

Soi những vấn đề mang tính nguyên lý trên vào một số tác phẩm cổ tích, truyền thuyết của ta, có thể thêm cách hiểu sau.

Truyện "Thạch Sanh - Lý Thông" là cấu trúc mô hình một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi với những đối cực thiêng/phàm, cao thượng/hèn kém, tốt/xấu. Tên gọi cũng thiêng. Đá (thạch) là một cổ mẫu thiêng. Ngày xưa, nhân vật lịch sử đáng kính sẽ được "dựng tượng đá" hoặc xây mộ đá. Ngôi chùa/đền thiêng được làm bằng đá... Điều phổ quát này có trong mọi nền văn hóa. Luôn được lấy từ núi đá, mà núi đá gắn liền với sự vững chãi, lâu bền, muôn thuở. Hơn thế, núi đá chính là một "phiên bản" của "cây vũ trụ" nối đất và trời, rồi thành "cột" chống trời… "Vật tổ" xa xưa nhất là "trụ trời" (trong "Thần trụ trời") được đắp bằng (đất) đá. Bà Nữ Oa vá trời bằng "đá" là vì thế.

Ở Ấn Độ, các bậc tu sĩ tu tập và "đắc đạo" trên núi đá. Các vị tiên trong truyền thuyết Trung Hoa cổ cũng luôn sống trên núi (đá), thậm chí chơi cờ trên núi (đá), bàn cờ hẳn cũng bằng... đá. Chàng Thạch Sanh chẳng phải sinh ra (Sanh) từ đá (Thạch) đó sao. Chàng là biểu trưng cho khát vọng về người Ok986 vip Thiên đường trò chơi hoàn hảo nhất: mạnh mẽ, bản lĩnh, tài năng (Giết mãng xà vương, diệt đại bàng); có tâm hồn nghệ sĩ (gẩy đàn thu phục quân 18 nước chư hầu); có phép màu (niêu cơm ăn hết lại đầy); có tinh thần cao thượng (cứu công chúa, cứu con vua Thủy Tề). Còn là biểu trưng cho khát vọng vươn lên chiếm lĩnh đỉnh cao, từ một người nghèo chỉ mảnh khố che thân nhưng trở thành phò mã…

Đại để, đó là mẫu người lý tưởng mang tính tiêu biểu cho mọi thời (đến nay vẫn rất cần những "Thạch Sanh"). Đối cực với chàng là Lý Thông đủ điều hèn kém… Nhưng nhờ có Lý Thông, Thạch Sanh mới có "điều kiện thể hiện"… Dân gian không để Lý Thông chết sớm, mà luôn để nó "song hành" cùng Thạch Sanh. Bởi Lý Thông chính là "mặt trái" của người Ok986 vip Thiên đường trò chơi, theo Dịch học phương Đông, là "phần âm", xấu xí, tối tăm. Thạch Sanh là phần "dương" sáng chói.

untitled-12.jpg -1
Thạch Sanh – Lý Thông (Tranh minh họa).

Cấu trúc này tương tự truyện "Tấm Cám". Cám nanh ác, lười biếng bao nhiêu, Tấm thật thà, chăm chỉ bấy nhiêu. Khi sống chăm chỉ, chết hóa thành quả thị vẫn chăm chỉ. Cám ít nói, hầu như chỉ nói mỗi câu (Chị ơi đầu chị có cứt trâu…). Tấm nói rất nhiều. Có hóa kiếp vẫn nói nhiều. Hóa thành chim vàng anh, Tấm vẫn đay đả, chua ngoa: "Giặt áo chồng tao/ Thì giặt cho sạch...". Hóa thành khung cửi, vẫn đanh đá, thách đố: "Cót ca cót két/ Lấy tranh chồng chị…". Ngoài ý nghĩa Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, tiếng nói là biểu hiện cho khát vọng tinh thần dân chủ; còn là một "dấu chỉ" cho tính cách phụ nữ Việt: nói nhiều!

"Tấm" là phần gạo nhỏ nhất bị vỡ/gãy vụn trong quá trình xay giã (xưa). "Cám" là lớp vỏ bên ngoài và một phần phôi của hạt gạo bị nghiền ra khi giã (gạo). Tấm, cám đều từ hạt gạo mà ra. Tấm Cám trong cổ tích cũng từ một người đàn bà có thân phận hẩm hiu (trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến phong kiến) mà ra. Họ cũng mang đối cực âm dương triệt để. Phải chăng những cổ tích trên cũng là triết lý thâm sâu về một người phụ nữ, mang ý nghĩa Ok986 tải ứng dụng không dễ nhận ra.

Một, cái xấu như là một thực thể tồn tại tất yếu trong cuộc sống, bên cạnh (ta), trong (ta). Vấn đề cơ bản là nhận thức đúng về nó để dần loại trừ, không để nó khắc chế, chi phối (ta). Nhiều khi cái xấu lại có ý nghĩa tích cực, thử thách bản lĩnh, thúc đẩy ý chí, nghị lực vươn lên. Lúc này cái xấu lại là chất xúc tác để (ta) có những hành động tỉnh táo, khôn ngoan. Vì là một phần của cái xấu, nên những tai ương, gian nan, vất vả (ta) gặp trong cuộc sống, như là sự đương nhiên vậy. Đời người là quá trình loại bỏ cái xấu, vượt qua cái gian nan, vươn tới lý tưởng. Thế nên, những người không có "kẻ thù" luôn nhạt nhẽo!

Hai, ngoài cảnh giác với cái xấu bên ngoài, còn phải cảnh giác với bên trong chính mình. "Sông có khúc người có lúc". Là người tốt nhưng vẫn có thể trở thành người xấu (do môi trường đưa đẩy, do không làm chủ bản thân…). Không bao giờ toàn vẹn, vì thế con người phải luôn vươn lên, phải luôn đấu tranh loại bỏ phần "âm" tiêu cực, đen tối, để tỏa sáng phần "dương" tích cực, tốt đẹp!

Xin được tiếp thu các ý kiến phản biện!

Nguyễn Thanh Tú

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.