Triết lý hạnh phúc trong "Mùa đom đóm mở hội"

Như mạch nước từ trên dòng suối đầu nguồn, bút pháp của Bình Nguyên Trang trong sáng, giản dị, giàu dự cảm, đôi chỗ bộc lộ một chút triết lý. Bao trùm lên số phận các nhân vật là tấm lòng đồng cảm, nỗi niềm thương cảm của tác giả...

Nhìn qua cái tên "Mùa đom đóm mở hội" (NXB Văn học, 2012), xem kỹ trang bìa trình bày ngộ nghĩnh, thoạt tiên tôi tưởng đây là một tập truyện thiếu nhi. Đọc hết tập sách, hóa ra không phải. Gấp lại tập truyện, nghĩ về các nhân vật nữ được tác giả miêu tả, tôi hình dung cả một cánh rừng bị cơn bão quật đổ tan tác, cây ngã đè lên nhau ngổn ngang. Bình Nguyên Trang đã lần mò xem xét từng cây, nhặt nhạnh từng cành để tái hiện cơn bão số phận ập vào cuộc đời của những nhân vật phụ nữ. Suốt tập truyện ngắn, chẳng tìm thấy một niềm vui.

Như mạch nước từ trên dòng suối đầu nguồn, bút pháp của Bình Nguyên Trang trong sáng, giản dị, giàu dự cảm, đôi chỗ bộc lộ một chút triết lý. Bao trùm lên số phận các nhân vật là tấm lòng đồng cảm, nỗi niềm thương cảm của tác giả.

Câu hỏi nhẹ nhàng đầu tiên mà tác giả đặt ra trong hai truyện ngắn: "Đời còn có nhau" và "Mong đợi chủ nhật" là hạnh phúc có thật không? Thế nào là hạnh phúc lứa đôi? Mây yêu Tình ròng rã bao nhiêu năm, chẳng ai phản bội ai, nhưng cô cảm thấy tình yêu nhàm chán, chai mòn. Còn Phương, cô đặt câu hỏi với người yêu: "Anh có cho rằng em sẽ hạnh phúc khi bên anh không?". Hôn nhân chẳng còn là cứu cánh của cuộc tình giữa Mây và Tình, cũng như giữa Phương và Đức. Cả hai nhân vật Mây và Phương đều đang cầm hạnh phúc trong tay nhưng ý nghĩ chối bỏ đã nẩy sinh trong lòng. Sự nghi ngại thể hiện trong lời tự vấn của Phương: "Hay là người ta chỉ cảm thấy hạnh phúc trên chính con đường tìm đến với hạnh phúc, chứ không phải khi đã tìm thấy hạnh phúc?".

Nỗi bất hạnh của hai nhân vật này chỉ nằm ở chút cảm tính băn khoăn nhất thời, mức độ rất nhẹ nhàng.

Còn nỗi bất hạnh của các nhân vật khác trong tập truyện ngắn này mang nhiều gương mặt, rất đa dạng: bất hạnh do số phận đầy đọa, do tự mình hoang tưởng, do những ông chồng, những người yêu, những người thân tàn nhẫn hoặc vô cảm gây ra.

Nhân vật Lê trong truyện "Mùa đom đóm mở hội" có lẽ là người mang số phận bi thảm nhất trong số những nhân vật phụ nữ của tác giả. Lê bị bố tát một cái hồi nhỏ dẫn đến điếc đặc cả hai tai, do đó muộn đường chồng con. Không chịu phận bạc, dù không có chồng cô vẫn quyết sinh một bé gái. Người mẹ chăm bẵm nuôi con, tưởng rằng đã bén mùi hạnh phúc thì đột nhiên cháu bé bị tai nạn chết trên sông nước. Ngôi nhà hoang của cô trở thành nơi tụ hội của đàn đom đóm. Lòng thương cảm của người kể chuyện đến đây dềnh lên đến thắt ruột, trong câu kết: "Riêng ngôi nhà sát bờ sông, dì Lê tôi để cho đom đóm về mở hội, bởi dì tin rằng trong muôn vàn đốm sáng nhỏ nhoi ấy, có Gái thân yêu của dì".

Nỗi bất hạnh của một số phụ nữ lại do chính họ gây ra, nhân vật Hà sống buông tuồng "thay trai như thay áo", cuối cùng phải vào bệnh viện Phụ sản (Nhà có ba mẹ con). Nữ sinh viên Huệ không chịu học, chỉ dùng sắc đẹp để mồi chài Ok986 vip Thiên đường trò chơi, rốt cuộc dù được nhà, được tiền nhưng phải đánh đổi mạng sống của mình lúc sinh nở (Huệ khôn ngoan của tôi).

Trong nỗi đau khổ của giới nữ, Bình Nguyên Trang đã xác định nguyên nhân đa số trường hợp là do Ok986 vip Thiên đường trò chơi, là người trong gia đình hoặc người tình gây ra. Tác giả đã dành ra sáu truyện ngắn để diễn tả đề tài này.

Trong tất cả những câu chuyện ấy, tác giả đã dựng lên hình tượng những người đàn bà nhẫn nhục, sẵn sàng hy sinh chịu đựng, luôn luôn chăm lo nuôi dạy con cái, dù phải vất vả mưu sinh. Cảnh báo về quan niệm cuộc sống sai lệch như của Huệ, Bình Nguyên Trang cũng rút ra một số kết luận: "Đôi khi người ta chết ngay khi đang sống" hoặc "Và dường như trong đáy sâu của bất kỳ người phụ nữ nào cũng đều suy nghĩ, đều cần một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi không bao giờ đụng đến tiền bạc của mình".

Gấp lại tập truyện ngắn "Mùa đom đóm mở hội" của Bình Nguyên Trang, bên cạnh sự vui mừng đón nhận sáng tác mới của một tác giả nữ trong lực lượng OK9 Cab, tôi có mấy suy nghĩ:

Một số truyện còn để lộ khoảng cách giữa hiện thực cuộc sống được trình bày và sự sáng tạo Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Có truyện, tác giả chưa chịu khó đào sâu, phân tích tâm lý nhân vật ("Đời còn có nhau", "Những giấc mơ bằng giấy"). Có truyện còn ở nguyên dạng bút ký: "Nghĩ ngợi lan man trong quán cà phê".

Đáng chú ý là trong tập truyện ngắn này, người dẫn chuyện đứng ở ngôi thứ nhất "tôi" với tỷ lệ 16/17 truyện. Mặt mạnh và mặt yếu của tác giả bộc lộ ở điểm này. Cái "tôi" trong truyện, ngoài vai trò dẫn truyện khác với cái "tôi" trong bút ký chân dung. Người kể chuyện có thể đứng ngoài số phận nhân vật, nhưng không được lạm dụng vì như thế nhân vật "tôi" bị phân thân qua nhiều số phận quá, làm giảm độ hấp dẫn, độ tin cậy với bạn đọc.

Dẫu sao, qua tập truyện ngắn đầu tay này, tác giả trẻ đã thể hiện được lòng nhân ái, sự quan tâm sâu sắc đến số phận của con người, trước hết là chị em phụ nữ. Đây là một điều đáng quý

Lương Sỹ Cầm

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.