Trần Hoàng Vy: Dắt trẻ em qua thế giới thi ca

Khi cầm trong tay tập thơ “98 BÀI THƠ THIẾU NHI” (NXB Hội Nhà văn, 2015) của nhà thơ Trần Hoàng Vy với hình bìa có hai cô cậu nhỏ dễ thương, tự dưng trong tôi lại vang lên những nốt nhạc của bài “Dàn kèn ếch”, một bài thơ nhiều hình ảnh rất ngộ nghĩnh được nhà văn Khôi Vũ - Nguyễn Thái Hải phổ nhạc: “Trời mưa ếch trên tàu lá sen / nó đang tắm mát hay đang thổi kèn … Đồ sol la sol fa lá sol/ Mi re mi sol mi mi sol re …”. 
  • Sách thiếu nhi bị lỗi: Sự đầu độc tâm hồn
  • Triển lãm 20.000 bản sách thiếu nhi nhân dịp Giáng sinh và năm mới
  • Tín hiệu vui từ sách thiếu nhi, hè 2012

Âm nhạc đã hình thành từ trong những lời thơ của anh. Đó là nhịp điệu rộn rã của muôn đời. Không chỉ là để đọc thôi, hẳn rằng khi nhận được món quà này những trái tim thơ bé sẽ nhiều lần nghe được biết bao niềm hân hoan, vui thích…

“Tôi làm thơ cho con, cháu suốt những năm tháng ấu thơ như tìm thấy bóng hình mình thơ ấu lung linh trong đó” - Trần Hoàng Vy đã bộc bạch như vậy! Vâng, không những anh tìm thấy chính anh thuở tuổi nhỏ, mà còn làm cho người đọc tuổi ông, tuổi bà tìm thấy bóng hình của họ trong ấy. Chính ở tuổi làm ông làm bà người ta mới có thể hiểu biết đến tường tận và vô cùng yêu thương trẻ con đến như vậy. Với tác phẩm thơ này, tác giả đã làm được một việc hết sức ý nghĩa là giúp cho đối tượng mà suốt đời tác giả hướng tới - đó là thiếu nhi - được NHẬN và CHO.

1. Trẻ em thích được làm người lớn. Thật sai lầm nếu ta cứ coi trẻ con chỉ là… hạng người cần Ok986 tải ứng dụng! Chính thiên nhiên chứ không ai khác, là người thầy có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến sự phát triển của trẻ thơ. Khi đem cả một thế giới ảo mộng, kỳ diệu dâng cho các em, ấy là tác giả đã đem đến cho độc giả nhỏ của mình một niềm tin lớn lao. Bởi những gì với người lớn cho là hoang đường thì với các em, đó là điều xác thực! 

Hãy nghe qua những âm thanh, những hoạt động của của tạo vật. Trạng thái động và tĩnh quyện nhau như không còn phân biệt rõ ranh giới là đâu nữa! Vừa mới nghe tiếng động cúc cu ấy thì liền sau đó là cảm giác tĩnh lặng của mùa thu đang trở mình. Mà mùa thu trở mình thì ra sao ta? Tha hồ cho trẻ tưởng tượng:

Cúc cù cu cúc cù cu
Tiếng con cu gáy gọi thu trở mình

(Tiếng cu gáy)

Không chỉ có âm thanh mô phỏng trực tiếp, tác giả rất khéo vận dụng sự liên tưởng của các em để có những âm thanh gián tiếp. Những âm thanh ấy là âm thanh ẩn, nằm khuất trong cái vỏ của hình ảnh, chỉ cần một cảm nhận nhạy bén thì tức khắc ngân vang:

Có con ếch cốm
Che dù lá sen
Lăn tăn hạt nước
Tưởng đêm lên đèn

(Đóa sen)

Có lý quá, đẹp quá, nhờ che dù bằng lá sen mà ếch cốm mới tưởng được hạt nước là đèn… Rất hay! Lung linh như trong ảo mộng! Trẻ sẽ bị hút vào cái thế giới không bao giờ vơi cạn của thiên nhiên. Và chính cái thế giới “thu trở mình”, “hạt nắng sững sờ”, “tơ đỏ giăng mành”, “hoa thành giọt hương”, “con ve bật nhớ”, “lúa đồng mỏi mắt”…đã làm thức dậy trong tâm hồn trẻ biết bao tình cảm trìu mến, âu yếm, chân thành…

Để làm được ngần ấy thứ tưởng như có thật, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 NHÂN HÓA được tác giả sử dụng trong toàn tập thơ. Với biện pháp tu từ này, một tiếng dế, bông hoa, chiếc lá… đều có hồn, sống động như tính cách con người. Nói một cách thú vị hơn, là tác giả đã “hô biến” cho tất cả thế giới vĩ đại này trở thành người bạn thân thiết của những tâm hồn nhỏ tuổi. Các em có thể nghe, thấy và sờ nắm được cả những gì không có hình dạng!

Nghe gió trượt dài, mà trượt dài vào trong mơ:

Em nằm trên võng lắng tai
Dòng sông gió chảy trượt dài vào mơ…

(Hòa âm vườn)

Và thấy được cả hạt sương đang mở khóa, ùa ra lay tỉnh lá sen:

Sáng rồi trời chớm bình minh
Hạt sương mở khóa lay nghìn cánh sen.

(Hạt sương lay sen dậy)

Hơn cà sờ, nắm và nghe... ; trẻ em còn có thể nhập vai vào, hóa thân vào chung với thân phận của hoa lá. Thầm thì thế thôi mà nuôi dưỡng tâm hồn em, vui với em suốt thời tiểu học. Điều này thú vị lắm mà em chưa muốn chia sẻ. Bí mật mà! 

Mình chỉ gặp nhau
Lúc tan trường về
Cố một chút xíu…
Phượng, bàng tỉ tê

(Bé lên lớp ba)

Trong nỗi chờ mong rất thơ ngây, mưa đã đến cùng một lúc với các vị khách nhỏ. Mưa mời từng vị... cởi áo quần ra mà tắm cho mát. Niềm vui nhộn này đã sinh ra một hiệu ứng Domino lan tỏa đến những vị trí xa hơn, tạo ra một sự thay đổi liên tiếp. Ngàn cây nội cỏ đã vì hiệu ứng tình cảm này mà bật mình thức dậy, vui lên mà quên mất nỗi buồn:

Mong mưa lũ trẻ… tắm truồng
Ngàn cây thức dậy, đổi buồn làm vui

(Mong mưa)

Có hoang đường không, hay những câu thơ này chính là chiếc đũa thần trong cuộc sống còn lắm nhiêu khê, để từ phép màu này các em nhận được một thế giới công bằng, đầy tình thương yêu, không đói nghèo, không bất hạnh…? Nói không quá đáng, chính phép tu từ nhân hóa này đã cho trẻ nhận được trọn vẹn những gì mà tâm hồn trẻ thơ hằng khao khát. Phép nhân hóa, một sự chuyển đổi cảm giác đầy thú vị! 

2. Và một khi mà, tâm hồn trẻ tràn ngập niềm hân hoan vui sướng thì những cảm xúc lớn lao được nảy sinh. Từ chỗ rung động trước cảnh đẹp, trẻ sẽ yêu quý thiên nhiên hơn, yêu quý cuộc sống hơn và muốn mình trở nên “người lớn” hơn để làm những việc có ích hơn. Như thế, chẳng phải là trẻ đã CHO rất nhiều nơi cuộc sống này sao?

Em đã cho những gì? Đó là công sức những lúc giã bàng giúp gia đình. Mồ hôi chứ nào phải mực mà dễ để dấu! Muốn in thành vết, phải qua nhiều tháng nhiều năm! Ai mà không cảm động khi phát hiện ra chiếc chày đã ghi lại biết bao mồ hôi mà em cống hiến cho cuộc sống. Những giọt mồ hôi ấy, vô màu mà vô giá!

Chày bàng,
Lỡ nhịp mồ côi.
Còn in dấu vết,
Mồ hôi em cầm.

(Xóm giã bàng)

Trong ý thức tự giác, cái tôi ích kỷ, ham ăn… của trẻ cũng được thu nhỏ lại để sự chia sẻ được lớn rộng ra. Ở một viên kẹo nhỏ bé, các em đã thể hiện được sự nhường nhịn rất đồng đều:

Cộng vào chẳng thể vui lâu
Chia ra mỗi bạn mỗi màu thích ghê

(Những viên kẹo bảy màu)

Em đã nao nao buồn khi thấy sợi tóc mẹ rơi trên gối. Những nhạy cảm nơi tâm hồn này, hẳn sẽ là vốn sống giàu có, là bản chất nhân văn quý báu cho trẻ lúc trưởng thành:

Con biết mỗi sợi tóc bạc
Cho con khôn lớn mỗi ngày

(Sợi tóc bạc)

Dù được cưng nựng, được chăm lo đầy đủ:

Sinh nhật chú tặng cho Ipad
Vừa chơi game, lướt web, học hành..

Nhưng ai dám bảo chú nhóc hiện đại ấy không biết đến người khác, thờ ơ với những thứ  chung quanh? Không, từ thực tế, tác giả cho ta thấy rằng tình yêu thiên nhiên đến tình yêu con người là một quãng rất gần. Tình cảm chan chứa ấy không còn bó hẹp nơi bạn bè và người thân nữa mà thành một ý thức cộng đồng tốt đẹp đối với người không quen biết. Trong khi mà ngay cả người lớn trong cuộc sống hằng ngày đã phô ra rất nhiều vô tâm vô tình, thì hành động của trẻ thật đáng khen:

Ghế hết rồi phải đứng
Cháu đứng lên nhường ông!

(Trên xe bus)

Ở một không gian rộng lớn, vĩ đại hơn, tác giả đã không để ngôn ngữ của mình thành những bài Ok986 tải ứng dụng khô cứng mà thay vào đó là những hình ảnh nhỏ bé, thân thương. Biển, đảo, quê hương… cơ hồ như luôn ở cạnh một bên với trẻ. Một hình bóng luôn gần gũi như thế, thì khi lớn lên trẻ làm sao mà không ra sức bảo vệ và giữ gìn? Thành công của nhà thơ Trần Hoàng Vy là ở chỗ này, lấy cái nhỏ bé để mở ra cái vô cùng.

Một nét chữ thôi, cũng nghe thấy sóng:

Nghe mùi vị biển chữ nghiêng
Hình như có sóng từ miền Trường Sa?

(Chú ở Trường Sa)

Quê hương như một nỗi gắn kết không buông rời, hiện diện cả trong giấc ngủ:

Nhớ ngày đồng xanh cỏ biếc
Cánh diều no gió bay cao
Nửa đêm giật mình thao thiết
Tiếng con dế gáy nơi nào?

(Nhớ quê)

Chắc rằng khi tập sách đến tay thiếu nhi, tác giả và người lớn chúng ta không có mặt ở đó. Nhưng các bậc người lớn có quyền hy vọng rằng, từ trong những câu chuyện bằng thơ diễm ảo bước ra, các em sẽ trở thành một người khác! Từ đây, có những cái không có thể mà các em vẫn với tới, vẫn vươn tới tự do trong tưởng tượng để tìm đến những chân trời mới mẻ.

Và, trong khi công nhận sự trưởng thành của nhân vật trẻ em, nhà thơ Trần Hoàng Vy vẫn không thôi sáng tác. Anh vẫn âm thầm làm một bờ vai tin cậy để lý giải, để làm chỗ vịn vững chắc cho các em...

Tháng 3- 2016

Nguyễn Thị Ánh Huỳnh

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.