Tìm lại một thời thơ bé...

Tôi thả bước lơ ngơ
Trưa vàng ngõ cũ
In một bước tình cờ
Lên dấu chân ngày nhỏ 

Chùa - vẫn ngôi chùa cổ
Khói nhang xưa
Tôi lại gặp tôi
Luồn cột đèn đầu ngõ 

Chiếc tàu bay giấy lượn lờ
Suốt năm mươi năm
Năm mươi năm
Cô bạn nhỏ chưa khô giọt lệ
Giận tôi vì một trái bàng! 

Thêm dãy nhà hai tầng
Ngõ đất thành ngõ gạch
Ngôi chùa càng chìm sâu
Bóng mít bóng cau
Chìm sâu thời thơ bé 

Hoa đại đầu thế kỷ
Rụng vào tôi - bây - giờ
 

Hình như đâu đó Vân Long đã kể tôi nghe xuất xứ của bài thơ này, như đã có lần tiện đường, anh rủ tôi ghé thăm khu vực chùa Tràng An. Dễ có đến hai chục năm trôi qua, giờ thì tôi không còn thật nhớ từng chi tiết ngoài cái cảm giác chung anh đã viết:

Chùa - vẫn ngôi chùa cổ
Khói nhang xưa

Chính tại đây, cũng trong một lần "thả bước lơ ngơ" như thế, nhà thơ đã "gặp lại" bóng dáng tuổi thơ của mình.

Đó là một buổi trưa thanh nhẹ, lối ngõ trải vàng. Nhà thơ đâu hay mỗi bước anh đi bây giờ đều như "In một bước tình cờ/ Lên dấu chân ngày nhỏ" (động tác này xem ra có ý nghĩa như việc cậu bé Alađanh - nhân vật trong bộ truyện cổ Arập "Nghìn lẻ một đêm" - trong khi chắp tay cầu khấn, vô tình miết vào chiếc nhẫn mà lão phù thủy người Phi đã đeo vào ngón tay cậu, nhờ thế mà có một ông thần hiện ra giải thoát cậu khỏi hầm sâu để về lại ngôi nhà ấm cúng của mình)... Tại đây, nhà thơ nhận ra cậu bé - mình năm xưa đang chơi trò chơi đuổi bắt:

Tôi lại gặp tôi
Luồn cột đèn đầu ngõ

Chiếc tàu bay giấy từng đưa tác giả "ngao du" trong khung trời tuổi thơ suốt năm mươi năm nay như chưa hề đậu cánh lấy một lần. Và cũng tại đây, anh như gặp lại cô bạn nhỏ ngày xưa, tưởng vẫn còn vẹn nguyên cả cái giận dỗi của cô:

Năm mươi năm
Cô bạn nhỏ chưa khô giọt lệ
Giận tôi vì một trái bàng

Giọt lệ và trái bàng là những hình ảnh không dễ gần nhau, nhưng suốt năm mươi năm, giọt lệ ấy chưa khô, vì nó gắn với chuyện trái bàng ấy đấy. Chi tiết sau nuôi chi tiết trước, nó là cái cớ để cảm xúc được lưu giữ.

Nằm trong khu phố cổ, nơi cư dân đông đúc đang tìm cách bung ra để OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á, tất nhiên trải qua năm chục năm, lối ngõ đi vào chùa đã có nhiều đổi khác. "Thêm dãy nhà hai tầng/Ngõ đất thành ngõ gạch". Rõ ràng, đã lên nhà tầng, thì lối ngõ phải đổi thay cho tương ứng, thích hợp. Bởi vậy mà diện tích cảnh quan có phần bị thu hẹp. Ngôi chùa như càng so mình vào, kéo theo cả hình bóng những cây cau, cây mít. Tất cả khoảng không gian ấy như muốn lẩn chìm vào dĩ vãng.

Bài thơ có cái kết thật đặc biệt. Cũng như bìa sách, phải là loại giấy dày hơn một chút so với giấy ruột. Hai câu:

Hoa đại đầu thế kỷ
Rụng vào tôi - bây - giờ

Là một khám phá thú vị (hai câu này từng được chọn thả lên trời trong Ngày Thơ Việt Nam ). "Nửa thế kỷ - gánh trên vai cái tuổi" chí ít cũng để tác giả có thể xao động khi - từ loài cây đã từng trụ đứng gần một thế kỷ nay - bất chợt rỏ xuống lòng mình những cánh hoa tinh khiết mang hương sắc của buổi sơ khai...

Trước đây, trong một bài viết, tôi từng đưa ra nhận xét: "Thơ Vân Long mạnh chủ yếu là ở nhịp chứ không phải ở mạch". Việc tác giả mải sa vào những nhánh phụ làm giảm sức kết cấu toàn bài là lý do dẫn đến tình trạng, đọc thơ anh, thấy câu chữ ngăn nắp, kỹ lưỡng mà dường như lại thiếu sức cuốn hút. Ở "Ngõ chùa Tràng An", Vân Long đã có ưu điểm là giữ được mạch cảm xúc quán xuyến toàn bài, chi tiết khá tập trung, những câu thơ đẽo gọt kỹ càng xen với những câu thơ đột biến... Còn nhớ, một lần tôi ướm hỏi Vân Long:

- Trong những bài thơ của anh, nếu chọn một thì anh sẽ nhớ tới bài nào trước tiên?

Vân Long phân vân một lát:

- Có lẽ là bài "Ngõ chùa Tràng An"...

Tôi biết, có những nhà thơ phấn đấu đến bạc tóc cũng chỉ mong có được một bài thơ hay viết về tuổi "búp măng" của mình

Phạm Nhật Linh

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.