Tiểu thuyết Việt Nam đương đại: Sự mặc cảm “nhà quê”

Cách đây mấy năm, vô tình tôi bắt gặp một cây bút nữ đang ký vào cuốn tiểu thuyết đầu tay của mình tặng một nhà lý luận - phê bình. Ông này cầm cuốn tiểu thuyết lên ngắm nghía, lật mở nhìn lướt một số trang, rồi phán: “Thời này là thời nào rồi mà chị còn viết kể lể, chấm xuống dòng gạch đầu dòng, ngoặc đơn ngoặc kép thế này?”. Cây bút nữ đang chập chững bước vào văn chương nên không dám cãi.
  • Nhà văn Đỗ Tiến Thụy: Tự “làm mịn” mình trong tiểu thuyết mới
  • Tiểu thuyết “Núi Mẹ” và số phận kỳ lạ của một tử tù
  • Nỗ lực mới của nhà văn Lê Hoài Nam trong tiểu thuyết “Mỹ nhân nơi đồng cỏ”
  • Lại Văn Long: Viết tiểu thuyết như “lên đồng”?

Nhà phê bình liền lên lớp cho chị, rằng tiểu thuyết Việt Nam sinh sau đẻ muộn, so với văn chương thế giới, tiểu thuyết của chúng ta chỉ giống như một đứa trẻ nhà quê gầy còm, ngô nghê. Sứ mệnh của những nhà tiểu thuyết đương đại là phải nhanh chóng làm cho đứa trẻ ấy lớn lên, trưởng thành, trở thành một người có vóc dáng, có tri thức hẳn hoi.

“Không còn con đường nào khác là phải đổi mới! Hãy viết như những nền văn chương tiên tiến nhất của nhân loại” - nhà phê bình nói tiếp. Rồi ông giảng cho nữ nhà văn thế nào là tiểu thuyết không cốt truyện, tiểu thuyết dòng ý thức, tiểu thuyết phản tỉnh, tiểu thuyết sám hối, tiểu thuyết giải thiêng, tiểu thuyết huyền ảo… Tóm lại, gọi chung bằng cái tên tiểu thuyết "Hậu Hiện Đại"!

Tôi biết, các loại tiểu thuyết mà nhà phê bình đang nói đến xuất hiện chủ yếu ở châu Âu từ nửa đầu thế kỷ hai mươi. Sự xuất hiện của nó là có căn nguyên Ok9 cab trò chơi casino phổ biến: chỉ trong vòng hơn hai thập kỷ, loài người phải hứng chịu hai cuộc chiến tranh thế giới khủng khiếp mà tâm điểm của vòng xoáy là châu Âu. Sự phi nhân tính lên ngôi.

Con người bị đối xử tàn bạo, bị giết hại một cách man rợ. Con người mất niềm tin vào con người, đổ vỡ lý tưởng. Con người cô đơn ngay giữa đồng loại. Hiện thực này cộng hưởng với đặc tính luôn luôn có khuynh hướng đổi mới của văn học; nhận thấy một mình nền văn chương hiện đại (mang tính thừa kế nền văn học cổ điển) không còn đủ sức chuyển tải những thông điệp đa diện, đa chiều, đa thanh của cuộc sống nữa nên dòng văn học Hiện sinh – Phi lý đã ra đời; rồi một số dòng văn học khác (như đã kể trên)  đua nhau xuất hiện.

Từ châu Âu nó lan sang các châu lục khác. Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, rất nhiều nhà văn ở châu Âu, châu Mỹ - La tinh, Nhật Bản, Trung Quốc… đã sáng tác bằng các dòng văn học này, đến nay nó không còn mới mẻ nữa, nhưng một số nhà văn Việt Nam vẫn rất ngưỡng mộ. Sự ngưỡng mộ muộn mằn này không hề có lỗi bởi cũng có căn nguyên Ok9 cab trò chơi casino phổ biến: chúng ta mới thoát ra từ hai cuộc chiến tranh khốc liệt, bước vào công nghiệp hóa – đô thị hóa với rất nhiều thành công và hệ lụy.

Đây là lần thứ 2 hội thảo “Đổi mới tư duy tiểu thuyết” được Hội nhà văn Việt Nam tổ chức, thu hút đông đảo các nhà văn tham dự.
Đây là lần thứ 2 hội thảo “Đổi mới tư duy tiểu thuyết” được Hội nhà văn Việt Nam tổ chức, thu hút đông đảo các nhà văn tham dự. 

Con người được ăn sung mặc sướng, xe cộ, ti vi, tủ lạnh đầy nhà, nhưng cuộc sống lại bị đe dọa từ nhiều phía: ô nhiễm môi trường, đạo đức xuống cấp, tình người khô cạn, tư tưởng sống gấp xuất hiện ở mọi tầng lớp, lứa tuổi… Nếu như văn học Việt Nam có hình thành một trường phái hậu hiện đại muộn hơn phương Tây vài chục năm thì cũng không có gì lạ, vấn đề là ở chỗ nó thừa kế phương Tây thế nào, nó bắt chước, dập khuôn hay có những phát kiến mới mẻ, nó đánh thức nhân tính, chắp cánh cho con người hay hủy hoại nhân tính, dẫn dắt con người đi đến ngõ cụt?

Theo tôi, một nền văn học giống như một khu vườn nhiều loài hoa trái, mỗi cây mang một dáng vẻ, hồn cốt khác nhau nhưng bổ sung cho nhau, tôn vinh nhau làm nên sự đa dạng, phong phú, tráng lệ. Một nền văn học mà chấp nhận nhiều trường phái, đa phong cách, mỗi trường phái, mỗi phong cách đều được phát triển lên tầm cao, đẩy đến tận cùng sáng tạo, đó mới là nền văn học lành mạnh, khỏe khoắn, trưởng thành (đương nhiên, chúng ta chỉ không bao giờ chấp nhận trường phái vong bản, chống lại Tổ quốc, nhân dân, làm phương hại thuần phong mỹ tục của con người Việt Nam).

Anh khư khư bảo vệ tôn vinh một trường phái, không chấp nhận sự khác mình thì vô tình anh đã cổ súy cho các nhà văn đi theo mình viết giống nhau. Hèn nào những sinh viên từng là học trò của nhà phê bình nọ viết cứ hao hao giống nhau. Những trang văn của họ, dù trần thuật hay mô tả, đối thoại hay độc thoại cứ tuôn chảy đều đều trên trang giấy, có khi câu này không ăn nhập với câu kia, rời rạc, ông chằng bà chuộc.

Cố đọc cho hết thì vỡ nhẽ: những tác phẩm ấy chẳng có hàm chứa tư tưởng gì mệnh hệ, lớn lao; chẳng mang thông điệp gì mới mẻ, hữu ích với con người; chỉ thấy những triết ký vụn vặt, ngạo mạn vô lối, tình dục nhàm chán...

Một số người khi viết còn mượn cả ý tưởng, kết cấu, tình tiết, thậm chí sao chép câu văn trong tác phẩm của Tây rồi đánh bóng mạ kền cho đỡ mang tiếng là kẻ đạo văn.

Không chỉ các cây bút trẻ, một số nhà văn đã thành danh cũng bị cuốn vào không khí ngưỡng vọng văn chương hậu hiện đại phương Tây. Có những vị ngồi ghế hội đồng nọ kia hẳn hoi, vậy mà cứ đọc thấy tác phẩm mà văn phong thuần Việt là thờ ơ, ghẻ lạnh, liền gạt sang một bên; thấy tác phẩm văn Tây Tây là vồ lấy khen rối rít. Thậm chí có tác phẩm dùng loại văn lấp lửng nửa mỡ nửa nạc bắt chước văn “hậu hiện đại” phương Tây để  xuyên tạc lịch sử, ca ngợi kẻ theo giặc, phản dân hại nước, các vị hội đồng này vẫn bảo vệ bằng cách khen văn hay, viết giỏi!

Để tránh bị tai tiếng là kẻ bài xích văn học hậu hiện đại phương Tây nên tôi thấy cần mạn phép tiết lộ chút xíu rằng: các bậc tổ sư của văn học hậu hiện đại phương Tây như Fyodor Mikhaylovich Dostoyevsky, Fran Kafka, Marcel Proust, Gabriel Garcia Marquez , Jean Paul Sartre, Albert Camus… tôi đều có đọc mỗi tác giả một vài cuốn, đủ để tôi yêu thích, ngưỡng mộ họ thực sự chứ không nản lòng như khi đọc một số nhà văn hậu hiện đại của ta.

Bấy nay quan sát cuộc sống, tôi chiêm nghiệm một điều rằng, phàm con người ta thiếu cái gì thì luôn khao khát có cái đó. Những nhà văn đang ngưỡng vọng văn học hậu hiện đại phương Tây quá mức lại chính là những người ít kiến văn về văn học phương Tây nhất. Ngày xưa, ông Vũ Trọng Phụng, ông Nam Cao đích thị là dân Tây học; tiếng Pháp đủ để hai ông giao dịch với người Tây, tác phẩm của nhiều đại văn hào phương Tây không hề xa lạ với hai ông, nhưng khi viết hai ông chẳng để lại tí dấu vết phương Tây nào trong tác phẩm.

Mỗi người một phong cách, không thể lẫn với nhau, nhưng văn chương của hai ông đều thuần Việt. Những điều hai ông đặt ra trong tác phẩm là những vấn đề mang tính cốt tử, hưng vong của xứ xở, non sông Việt. Nhân vật của hai ông là người Việt, mang cốt  cách Việt. Không những thế, nhà văn Vũ Trọng Phụng còn công khai công kích, chế nhạo cái bọn rởm đời vị Tây, học mót Tây một cách sống sít, trơ trẽn như Xuân Tóc đỏ, Phó Đoan, Typn...

Nhật Bản là một quốc gia học phương Tây rất toàn diện, kể từ khi Minh Trị Thiên Hoàng phát động công cuộc canh tân OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. Thậm chí người Nhật còn phát động một công cuộc Thoát Trung, nghĩa là thoát khỏi cái nguồn cội văn hóa Trung Hoa từng chi phối văn hóa Nhật hàng ngàn năm, để học phương Tây một cách quả cảm hơn, rốt ráo hơn, triệt để hơn. Nhưng càng học Tây thì người Nhật lại càng biết làm giàu có hơn cái bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 mình.

Trong văn chương, so với những nhà văn cùng thời, còn ai học phương Tây một cách nghiêm cẩn, trọng thị  hơn Kawabata Yasunari? Ông đọc và ngưỡng mộ rất nhiều văn hào của phương Tây, nhưng bạn hãy đọc các tiểu thuyết "Tiếng rền của núi", "Xứ Tuyết", "Ngàn cánh hạc", "Người đẹp say ngủ"… của ông thì chẳng thấy dấu vết phương Tây đâu cả.

Kawabata được trao giải Nobel (1968) bởi những tác phẩm của ông mang bản sắc tuyệt mỹ Nhật Bản, như Diễn văn của Viện Hàn lâm Thụy Điển đọc trong lễ trao giải: "Ông là người tôn vinh cái đẹp hư ảo và hình ảnh u uẩn của hiện hữu trong OK9giaitri đăng nhập thiên nhiên và trong định mệnh con người…”.

Ok9 cab trò chơi casino phổ biến Việt Nam hơn ba thập niên qua đã mở cửa, hòa nhập ngày càng sâu rộng với thế giới. Chưa bao giờ con người Việt Nam được tự do bộc lộ cái tôi như bây giờ. Cái đẹp đẽ cũng được thể hiện hết tầm; cái xấu xa cũng được phơi bày hết cỡ. Có cả cái tốt nằm trong cái xấu; cái xấu đan cài với cái tốt. Mọi cung bậc tham, sân si, ái, ố, hỷ, nộ… đều được bung phá mạnh mẽ.

Cuộc sống phồn tạp sinh ra, hình thành nhiều dạng nhân vật rất góc cạnh, mới mẻ cho tiểu thuyết khám phá. Rất nhiều giá trị nhân văn, nhân bản mang sắc thái của thời OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao “Bốn chấm không” đang cần tiểu thuyết khái quát. Đề tài lịch sử Việt Nam, do những đặc thù riêng mà nhiều vấn đề hãy còn khuất lấp, cũng đang rất cần sự khám phá, sáng tạo của nhà tiểu thuyết.

Vấn đề còn lại là ở người viết. Nếu nhà văn có cái nhìn thật khách quan, biện chứng; có cái tâm thật trong sáng với OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao và con người Việt Nam, có tình yêu mãnh liệt với quê hương xứ sở, tôi nghĩ sẽ sáng tạo ra những tiểu thuyết hay và lớn chứ chẳng cần phải vay mượn ở đâu cả. Khi nội dung đã hay thì tự nó cuốn hút người đọc dù hình thức của nó là cổ điển, hiện đại hay hậu hiện đại.

Lê Hoài Nam

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.