(Đọc "Đề đền Sầm Nghi Đống'', thơ Hồ Xuân Hương)

Thông điệp nữ tôn, nữ quyền

Trong sự nghiệp thi ca của mình, nữ sĩ Hồ Xuân Hương xuyên suốt một chủ đề: Nêu cao vai trò người phụ nữ. Bà khẳng định bản ngã trí tuệ, bản ngã tình cảm, bản ngã nhân cách của đàn bà trong thông điệp nữ tôn, nữ quyền.

  • Xuân Diệu và thơ Hồ Xuân Hương
  • Thơ Hồ Xuân Hương qua hướng khai thác mới

"Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo
Kìa đền Thái thú đứng cheo leo.
Ví đây đổi phận làm trai được
Thì sự anh hùng há bấy nhiêu
".

Ta hãy trả bài thơ về thời điểm lịch sử ra đời. Mồng 5 Tết Kỷ Dậu (30/1/1789), vua Quang Trung kéo quân vào thành Thăng Long đại phá quân Thanh xâm lược. Lúc đó Thái thú Điền Châu Sầm Nghi Đống đóng đồn Loa Sơn (Gò Đống Đa) khiếp sợ đến mức đã treo cổ tự vẫn ngay tại chỉ huy sở. Sau đó dân Hoa kiều lập miếu thờ ở ngõ hẻm gần Hàng Buồm. Mấy chục năm sau, nữ sĩ Hồ Xuân Hương đi qua đền và cảm tác bài thơ này. Đây là loại thơ "nhân cảnh sinh tình". Nền hiện thực khách quan chỉ là cái cớ đểtác giả bỏ ngỏ nền hiện thực tâm thế mà thăng hoa cảm hứng thi ca.

Bài thơ là một sự hòa quyện giữa: Tâm cảnh & Ngoại cảnh.

"Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo".

Tâm cảnh đã hé lộ ngay câu thơ mở đầu. Chủ thể sáng tạo & cũng là nhân vật trữ tình chỉ tiện thể "ghé mắt" thôi chứ không chủ ý nghiêm túc đến vãn cảnh. Và cách quan sát cảnh cũng bộc lộ thái độ của người quan sát, đó là "trông ngang", theo cách nói dân gian là... liếc xéo, nguýt ngoảy... Và thái độ coi thường càng tăng lên ở mức độ khinh bỉ khi nữ sĩ bồi thêm: "Kìa,đền Thái thú đứng cheo leo". Một từ "kìa" kết hợp từ "cheo leo" biểu đạt vị thế của miếu không vững vàng, đủ để hậu thế hình dung ra dáng vẻ người đàn bà Việt đang chỉ trỏ "vạch mặt chỉ tên" tướng giặc xâm lược hèn nhát, bạc nhược, chẳng có gì đáng thờ phụng. Không hẳn chỉ coi thường khinh bỉ một tên tướng bại trận, mà còn hàm ý coi thường những đấng nam nhi trong đời thường tự vỗ ngực "hiền nhân, quân tử" khi lâm sự thì bất tài,vô dụng.

Ta cảm nhận một vòng hoàn lưu khép kín của tâm cảnh & ngoại cảnh.Và đó là mạch khép kín trong tư duy Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 của tác giả :

"Ví đây đổi phận làm trai được
Thì sự anh hùng há bấy nhiêu
".

Hai câu kết vừa là lời độc thoại nội tâm của nữ sĩ, vừa là lời đối thoại với Thái thú Sầm Nghi Đống và cũng là lời thách thức với cả chế độ nam quyền đương thời.

Một tình huống giả định được đặt ra trong cặp kết cấu quan hệ từ "ví" & "thì". Một lần nữa, nữ sĩ họ Hồ tung danh thiếp "nữ tôn" trước chế độ phong kiến trọng nam khinh nữ. Bà tự xưng "đây", ta đây...Tâm cảnh lộ sáng hoàn toàn, nữ sĩ xem thường bọn mang danh nam nhi mà "sự anh hùng" chỉ còm cõi thảm hại "há bấy nhiêu" ư ? Và bà dõng dạc tuyên ngôn đòi "đổi phận". Bà tự tin cuộc cách mạng "đổi phận" diễn ra thành công thì vai trò; vị thế đàn bà còn cao hơn Ok986 vip Thiên đường trò chơi trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến bình quyền, bình đẳng. Bởi vì phụ nữ được kích hoạt những tiềm năng về trí tuệ, sức lực, tài năng để dâng hiến cho đời.

Trong sự nghiệp thi ca của mình, nữ sĩ Hồ Xuân Hương xuyên suốt một chủ đề: Nêu cao vai trò người phụ nữ. Bà khẳng định bản ngã trí tuệ, bản ngã tình cảm, bản ngã nhân cách của đàn bà trong thông điệp nữ tôn, nữ quyền. Một nữ sĩ cách đây hơn hai thế kỷ đã dành trọn đời mình cho sáng tạo thi ca nhằm mục đích góp phần thúc đẩy sự nghiệp giải phóng phụ nữ, đòi hỏi bình quyền, bình đẳng nam nữ đích thực mà nhân loại mọi thời đại quan tâm. Bởi vậy, bà đã xứng đáng với sự tôn vinh của UNESCO là DANH NHÂN VĂN HÓA THẾ GIỚI.

Vân Anh 

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.