Thời điểm, thời đại của sáng tạo

Có phải ở bất cứ thời điểm nào và về bất cứ đề tài gì chúng ta đều có thể viết và thành công? Không phải, thời điểm viết và công bố đóng vai trò đáng kể trong sáng tạo văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 và nếu sai thời điểm, giá trị của tác phẩm có thể khác đi.
  • Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần nâng tầm, đổi mới, phát triển mạnh mẽ hơn
  • Tăng cường hiệu quả hoạt động của Hội đồng Lý luận, Phê bình văn học, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Trung ương
  • Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, OK9 thể thao xanh chín Quân đội góp phần Ok986 tải ứng dụng truyền thống cách mạng

Milan Kundera từng nói rằng, nếu bây giờ có ai đó sáng tác những bản nhạc giống hệt Beethoven, ở trình độ rất cao, tương tự với thiên tài người Đức, thì chắc chắn người ta cũng sẽ cho rằng đó là những trò đùa nhạo chứ không phải Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đích thực.

Nhận định của Milan Kundera rất đáng chú ý, vì thời điểm ra đời tác phẩm có vai trò quan trọng. Nếu thời điểm khác đi, giá trị của tác phẩm có thể sẽ rất khác. Tôi đưa ra đây một ví dụ có thể gây sốc, nếu bây giờ "Truyện Kiều" mới được viết và công bố, liệu nó có còn là kiệt tác đáng kể nhất của văn học Việt Nam như ta đã biết, hay sẽ là một giá trị khác? 

Xin đừng hiểu nhầm ý của tôi, tôi không có ý định đánh giá lại tác phẩm lớn nhất của Nguyễn Du, tôi chỉ đặt ra một giả dụ rằng, nếu là một thời điểm khác, ví dụ vào năm 2021 "Truyện Kiều" mới ra đời thì người ta sẽ nhìn nhận nó thế nào?

Có thể "Truyện Kiều" của Nguyễn Du quá xa xôi với hiện tại và ta khó hình dung ra. Ta sẽ lấy những tác phẩm gần đây hơn, ví dụ "Nỗi buồn chiến tranh" của Bảo Ninh. Thời điểm công bố tác phẩm là năm 1991, một quãng thời gian không quá xa thời điểm 2021, nhưng nếu bây giờ Bảo Ninh mới công bố "Nỗi buồn chiến tranh" thì liệu nó có gây được cú chấn động như cách đây mấy chục năm? Không ai chắc chắn được điều gì nhưng rõ ràng, một kịch bản khác đi là điều có thể dự đoán được.

Các tác phẩm xuất sắc nếu ra mắt đúng thời điểm, càng thành công và tạo nên tiếng vang trên văn đàn.
Các tác phẩm xuất sắc nếu ra mắt đúng thời điểm, càng thành công và tạo nên tiếng vang trên văn đàn.

Và những truyện ngắn nổi tiếng nhất của Nguyễn Huy Thiệp như "Tướng về hưu", "Kiếm sắc", "Phẩm tiết", "Vàng lửa"... Nếu bây giờ người đọc lần đầu biết đến chúng thì họ sẽ phản ứng thế nào? Có dữ dội như một bộ phận công chúng đã từng có? Nếu những tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp, Bảo Ninh được viết hoặc công bố chậm sau mấy chục năm, số phận của chúng có giống như hiện tại?

Tôi nói như vậy vì tôi có những cuốn sách để đối chứng. Ví dụ tiểu thuyết "Những ngã tư và những cột đèn" của Trần Dần nếu được công bố đúng thời điểm tác giả hoàn thành lần đầu năm 1966, tôi tin rằng nó sẽ gây một cú chấn động khá lớn. 

Tiếc rằng, cuốn tiểu thuyết hay nhất của Trần Dần có số phận lận đận, nó được công bố quá chậm, đến tận năm 2010, sau hơn bốn mươi năm mới đến tay bạn đọc lần đầu. 

Cuốn sách đã qua giai đoạn vàng đáng ra được hưởng mặc dù những độc giả đương thời vẫn còn ngạc nhiên về nó. Sự công nhận và đánh giá về cuốn sách không đủ đậm hoặc gây rung chấn. "Những ngã tư và những cột đèn" đã lỡ nhịp thời gian và đành chấp nhận một khoảng sáng tương đối.

Một tác phẩm nữa cũng bị chậm thời gian và không đủ sức "công phá" nữa. Đó là "Xóm Rá" của Ngọc Giao. Cuốn sách được công bố muộn mằn so với thời điểm viết. "Xóm Rá" được Ngọc Giao hoàn thành từ năm 1957 nhưng đến tận năm 2015  mới được xuất bản. 

Nếu không, theo ý kiến chủ quan của tôi, "Xóm Rá" sẽ được định vị ngang bằng với những "Số đỏ" của Vũ Trọng Phụng, "Tắt đèn" của Ngô Tất Tố hay "Chí Phèo" của Nam Cao dù ra đời muộn mằn hơn chút ít.

Qua những ví dụ trên có thể thấy rõ ràng thời điểm viết và công bố đóng vai trò quan trọng trong việc nhìn nhận và đánh giá tác phẩm. Nếu có sự sai lệch hoặc chậm trễ, tác phẩm sẽ mất đi những giá trị được cộng hưởng bởi bối cảnh và tâm lí thời đại. Sẽ bất lợi nếu như lật ngược các mốc thời gian hoặc làm chậm trễ, kìm hãm những tác phẩm đáng nhẽ phải được công bố đúng lúc nó cần xuất hiện. 

Tính thời điểm như bốn mùa xuân, hạ, thu, đông, thời nào phải đúng thời ấy. Xuân mưa phùn, hạ nóng nực, thu mát mẻ và đông giá rét. Tất nhiên sẽ có những vật phẩm trái mùa và đôi khi người ta cũng thích những thứ trái mùa nhưng việc ấy thường được coi là thứ lạ, khó đại diện cho quy luật thông thường hoặc sở hữu tính bền vững. Những thứ lạ rồi dần dần sẽ không còn lạ nữa và những giá trị cổ điển sẽ quay về đúng thang giá trị của chúng.

Những tác phẩm cập thời sẽ may mắn hơn những tác phẩm quá lứa, lỡ thì. Giả dụ ngay lúc này có một cuốn tiểu thuyết viết về đại dịch Covid, cơ hội thành công của nó sẽ cao hơn những cuốn tương tự được viết bởi mười hoặc hai mươi năm sau. Có những thứ đã qua thời điểm rồi thì ta khó viết về nó hoặc thuyết phục mạnh mẽ được đông đảo công chúng. 

Ví dụ nếu bây giờ có một cuốn tiểu thuyết viết về thời kì cải tạo hợp tác xã Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ những năm năm mươi, sáu mươi của thế kỉ trước, chắc chắn nó sẽ gây ra ít nhiều phân vân trong việc chọn lựa của độc giả. Thời kì cải tạo hợp tác xã đã khá xa và có vẻ nó không còn mấy hấp dẫn hoặc sự quan tâm đã bị loãng nhạt đi nhiều.

Còn đề tài lịch sử, chẳng phải chính nó là thời gian quá khứ đã trôi qua rất lâu rồi sao ít bị lạc hậu? Lịch sử có một đặc điểm khác biệt, bởi nó đã phơi sương gió thời gian, đã cũ rất nhiều, cũ đến mức không thể cũ thêm được nữa. Và khi khoảng cách thời gian đủ xa để xóa mờ trí nhớ hoặc kí ức, rất bất ngờ, nó sẽ lại hứng thú như những thứ đương mới. Quên đi được cái cũ thì người ta lại thấy những thứ đã cũ vẫn còn hấp dẫn, là một kiểu hồi cổ hay tân trang hợp mốt…

Và những cách tân, tư tưởng của người viết? Nếu chúng được công bố đúng lúc, đúng thời điểm thì đương nhiên có tác động, nhưng nếu vẫn là những cái đó nhưng khi chưa/không được công bố và có cái mới khác xuất hiện, chúng sẽ nhanh chóng tự cũ. Đòi hỏi những cái mới liên tục là nhu cầu tự nhiên và cũng là thách thức với người viết, đôi khi chỉ cần chậm một chút đã thành cũ kĩ, lỗi nhịp.

Một người bạn văn của tôi hay quan sát tình hình văn học đã nói rằng, giữa văn học và OK9giaitri đăng nhập của chúng ta hiện nay đang có khoảng cách khá xa. Văn học không nhất thiết phải sát sạt, dồn dập với hơi thở cuộc sống nhưng dường như văn học đã chậm so với bước chân đương thời. 

Đọc nhiều tác phẩm viết ở thời điểm hiện tại dường như thấy chúng đang ở một khoảng vời vợi với thế thời hiện hữu. Chúng không đủ xa như lịch sử hồi cố, không đủ mới để cảm thấy nhịp điệu đương gần, cũng không phải ở tương lai để dự báo hay tiên đoán, chúng là một thứ lửng lơ gần như không ăn nhập vào bất cứ nhịp phách nào.

Balzac từng nói rằng, nhà văn phải là người thư kí trung thành của thời đại. Câu nói ấy đã từng có lúc được hiểu sát sạt như thời đại của nhà văn hiện thực người Pháp, khi nhiều sự kiện Ok9 cab trò chơi casino phổ biến lập tức được đưa vào văn chương và thiếu một sự tinh lọc, nghiền ngẫm. 

Nó sống sượng, gò ép, phản ánh hiện thực một cách thô nhám, thiên về minh hoạ và khi đẩy sang một thái cực khác thì dường như hiện hữu cuộc sống đương thời lại bị thiếu. Độc giả than phiền rằng các nhà văn đang viết về những thứ trên trời hoặc những khoảng xa xôi ít còn sự quan tâm nữa.

Tất nhiên người viết không cần chạy theo nhu cầu người đọc, nhưng anh ta  cũng không thể bỏ qua nó hoàn toàn. Viết cái gì, viết vào thời điểm nào và công bố tác phẩm khi nào là vấn đề không nhỏ với những người cầm bút. Có thể bây giờ anh thấy một vấn đề hay và phù hợp nhưng chỉ cần lùi một thời gian nữa có thể nó sẽ không còn thích hợp hoặc mới mẻ nữa. 

Lựa chọn thời điểm và vấn đề có lẽ đòi hỏi một chiến lược và sự tính toán thận trọng bởi với mỗi người viết ai cũng mong tác phẩm mình viết ra sẽ có hiệu quả cao nhất. Đặt vào một bối cảnh và không khí phù hợp hoặc không phù hợp có thể ảnh hưởng đến giá trị của tác phẩm và vượt qua sự kiểm soát của chính tác giả.

Thiên thời, địa lợi, nhân hoà, câu nói của người xưa không những đúng với những bối cảnh Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá, OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao mà đúng với cả văn chương chữ nghĩa. Tất nhiên sẽ có những tác phẩm vượt qua được mọi rào cản của thời gian và thời đại nhưng cũng không thể phủ nhận rằng, thời điểm của tác phẩm sẽ cộng hưởng không nhỏ đến sự thành công hay thất bại của chính nó. Lưu ý đến bối cảnh và thời đại chẳng phải là một việc nên làm hay sao?

Khải Hoàn

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.