Thơ đến từ tình yêu cuộc sống

Nhân đọc "Thao thức dòng đời" của Nguyễn Hồng Vinh - NXBVH.

Những ký ức, những cuộc gặp gỡ, những xúc cảm trước thiên nhiên và cuộc sống... của một người đi nhiều, lại biết tìm cách làm lắng lại trong tâm hồn, lại biết tìm cách diễn đạt sự lắng lại ấy bằng một thứ ngôn ngữ của tình cảm; thơ của Nguyễn Hồng Vinh đến từ tình yêu cuộc sống: "Dòng đời chảy dọc tháng năm/ Trong tôi buồn vui sâu lắng/ Vời vợi bao miền hoài niệm/ Thao thức, dòng thơ bật mầm".

Phải là một người yêu cuộc sống mới có những buồn vui sâu lắng, những hoài niệm vời vợi ấy. Nhưng ở đời ai mà chẳng có những buồn vui, những hoài niệm? Biết bao nhiêu những khoảnh khắc của vui buồn, hoài niệm ấy đã trôi qua trong cuộc đời mỗi con người? Với những người làm thơ ký tự của những vui buồn ấy được hiện hữu bằng câu chữ. 

Đây là niềm vui một lần về Hưng Yên thấy cuộc sống chung quanh đã từng bước đổi thay, đã khấm khá hơn vài năm trước: "Đê vẫn vững, lúa mướt xanh trải rộng/ Nhãn vẫn trĩu cành, hoa nở rực công viên” (Sắc nắng Hưng Yên). Những nét đặc trưng của một vùng quê thân thuộc đủ làm người đọc hình dung cuộc sống mới, qua sự cảm nhận khá tinh tế, sự lựa chọn hình ảnh khá tiêu biểu của người viết. Nhưng khung cảnh ấy gắn liền với ký ức không phai mờ về một con người đã từng làm người viết bồi hồi: "Xinh xắn mãi, mặt trái xoan hiền hậu".

Một lần khác qua sông Hồng: "Sông Hồng đang vào mùa cạn/ Phù sa cứ lặng lẽ trôi/ Bãi bờ mượt xanh cây trái/ Dáng em nghiêng bóng giữa trời" (Bên sông). Hình như khung cảnh nào cũng làm Nguyễn Hồng Vinh nhớ tới một gương mặt, một dáng người, một nụ cười, một mái tóc, một kỷ niệm, một nết đất, một tính người.

Một lần giữa mùa thu mênh mông nước Nga, nhìn những lá vàng mới lốm đốm ngọn cây, cảm nhận về sự cô lẻ hiện tại của mình, anh nhận ra: "Thiếu em, rừng trở nên buồn vắng/ Thiếu mái tóc chấm vai nên gió ngừng bay?". Quả là người buồn cảnh cũng không vui và con người vẫn là nỗi nhớ muôn thuở của con người. Ở đây chất siêu thực (rừng buồn, gió ngừng bay) đã làm câu thơ trở nên càng hoang vắng, nó như một khoảnh khắc trống trải chợt hiện về trong tâm hồn.

Phải sống thật sâu sắc, phải gắn bó, trân trọng và phải có tình yêu cuộc sống mới có những câu thơ hồn hậu như vậy.

Nhưng cuộc đời không chỉ dệt bằng những ký ức vui. Đấy là chưa nói buồn nhiều khi là một tảng băng chìm trầm tích làm nên độ sâu của mỗi tâm hồn. Anh bày tỏ những day dứt tận sâu trong tâm hồn: "Những u buồn day dứt/ Như sóng ngầm tái tê". Nguyễn Hồng Vinh không giấu những khoảnh khắc buồn hiện hữu trong tâm hồn mình.

Đây là nỗi buồn, nỗi đau chung của anh mà cũng là của mọi nhà, nỗi buồn bao nhiêu năm tìm kiếm hài cốt của anh trai liệt sĩ nhưng hầu như vẫn vô vọng. Anh nhớ: "Cả đời anh chưa một ngày thanh thản/ Luống cày nối nhau lấp hết tuổi xuân/ Một hơi ấm bàn tay, một nụ hôn chưa trải/ Bức thư về nhà đầu tiên cũng là bức cuối cùng".

Chiến thắng là quá đỗi vinh quang nhưng chiến tranh đã để lại biết bao nỗi buồn. Buồn ở đây cũng là một thái độ tri ân cuộc sống.

Nhưng không chỉ có buồn, thơ Nguyễn Hồng Vinh nhiều khi còn bày tỏ quyết liệt thái độ: "Kẻ giả danh lương thiện/ Đâu dễ giấu mình lâu?". Bởi vì anh từng chứng kiến: "Những gian manh lừa dối/ Những ngang trái khổ đau trong cuộc đời". Nói được như thế là thanh thản, bởi vì chúng ta đã từng có những tháng năm kỵ húy, kiêng nói đến những nỗi buồn, ngại nói đến những khổ đau, làm như cuộc sống chỉ có vui, làm như con người chỉ có lạc quan. Nhận ra cuộc sống trong tính nguyên dạng của nó là một bước của tư duy và tìm cách biểu hiện nó trong văn học là một bước của đi tìm chân lý Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thơ Nguyễn Hồng Vinh có những câu rất gợi cảm. Chẳng hạn: "Mây bay chạm tầm tay với/ Như mây Tam Đảo hôm nào" (Giây phút Bà Nà) hoặc "Sông Cấm những mùa nước lũ/ Hết cảnh phà trôi trong mưa" (Bến Bính).

Có thể đòi hỏi ở thơ anh cô đúc hơn, có thể nhận ra còn vài chỗ hơi giản đơn, nhưng bao trùm toàn tập là một giọng hồn hậu, tha thiết, ân tình của một người từng trải, sống có trách nhiệm và biết lắng sâu, biết chắt lọc…

Lê Thành Nghị - VNCA Xuân 2011

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.