“Thơ ca giáng bút” – một phong trào để lại nhiều ấn tượng

Thúc giục lòng yêu nước, khuyên con người ta tu đức - hướng thiện, bài trừ mê tín dị đoan, vãn hồi đạo cương thường... đó là những nội dung đi kèm với những vần thơ, lời ca giáng bút của phong trào Thiện đàn cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Trải qua bao năm tháng, những vần thơ, lời ca ấy vẫn còn vẹn nguyên giá trị.

"Làn sóng" mang tên… Thiện đàn

Ở Việt Nam vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX sau khi phong trào Đông Du và phong trào Duy Tân thất bại cũng như đứng trước việc thực dân Pháp ra sức tiến hành xâm lược, khai thác thuộc địa, đầu độc nhân dân ta bằng rượu cồn, thuốc phiện; thuần phong mỹ tục, giá trị cương thường của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 ta ít nhiều đã bị ảnh hưởng… đã khiến một bộ phận nhà nho có lòng yêu nước về quê mở trường dạy học, lập ra các hội Hướng thiện hoặc dựng Thiện đàn. Các Thiện đàn với những tên gọi khác nhau như: Phổ thiện đường, Lạc đạo đàn, Hội thiện đồng, Khuyến thiện đàn, Thất diệu đàn, Vi thiện đàn… được hình thành hầu khắp các nơi trên cả nước như: Nam Định, Hà Tây, Hà Nội, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hưng Yên v.v..

Tác giả và ông Đào Văn Cốt - người trông giữ Phổ Thiện đường khi còn sống.
Tác giả và ông Đào Văn Cốt - người trông giữ Phổ Thiện đường khi còn sống.

Nhân những buổi giảng kinh, khuyên răn các thiện nam, tín nữ làm điều thiện, hay các buổi tổ chức cầu cơ, giáng bút bề ngoài mang tính chất tôn giáo, mê tín dị đoan ở các Thiện đàn, các thành viên trong hội đã tranh thủ truyền bá tư tưởng yêu nước, khơi dậy lòng yêu nước, căm thù giặc cho nhân dân thông qua những vần thơ, lời ca giáng bút. Chính sức mạnh của các Thiện đàn này mà thời gian sau đó, thực dân Pháp đã phải ra một thông tư "mật" cho tất cả các tỉnh và đặc biệt là ở Bắc Kỳ. Trong thông tư có nêu rõ là phải lưu ý đến những tổ chức tuyên truyền rất lợi hại bị chiếm lĩnh bởi những người cầm đầu đảng chống Pháp, đồng thời yêu cầu các tỉnh phải cho biết rõ danh sách những nơi có đền miếu tổ chức giảng kinh hướng thiện và số sách được gọi là "thiện thư" do các Thiện đàn ấn loát.

Cùng với sự ra đời của các Thiện đàn trong những năm cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX là các bản kinh giáng bút với bài thơ, ca, phú, dụ… được thể hiện bằng chữ Hán, chữ Nôm có giá trị tư tưởng sâu sắc, ảnh hưởng nhất định tới phong trào đấu tranh giải phóng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 của nhân dân ta thời kỳ bấy giờ. Qua thống kê sơ bộ của chúng tôi, hiện Viện Nghiên cứu Hán Nôm - Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến Việt Nam đang lưu trữ 191 bản kinh giáng bút được sáng tác vào những năm cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.

Kinh giáng bút Hán Nôm vào thời điểm bấy giờ là một trong những minh chứng cho Thiện đàn, một hiện tượng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, tôn giáo, tín ngưỡng, trong đó có sự kết hợp Nho, Phật, Đạo với tín ngưỡng dân gian (đạo Mẫu) lôi cuốn nhiều tầng lớp Ok9 cab trò chơi casino phổ biến cũng như đông đảo chúng dân. Hiện tượng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến đó, theo như nhận xét của GS. Đào Duy Anh trong cuốn hồi ký "Nhớ nghĩ chiều hôm" xuất bản năm 1989 thì đó có thể được xem như là một phong trào vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX.

Trở lại thôn Bến, xã Đông Xuân, huyện Sóc Sơn (Hà Nội) vào những ngày này, chúng tôi được nhiều bậc cao niên kể về Thiện đàn "Phổ Thiện đường" tọa lạc trong khuôn viên nhà ông Đào Văn Cốt (hiện ông Cốt đã mất). Vào những năm cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, nơi đây đã thu hút đông đảo thiện nam, tín nữ ở các vùng xung quanh đến cầu cơ, xin thần tiên giáng bút. Những vần thơ, lời ca giáng bút thấm đượm tinh thần yêu nước, căm phù giặc đã được ra đời ở đây. Theo gia đình ông Đào Văn Cốt, vào thời điểm đầu thế kỷ XX, khi thực dân Pháp cùng tay sai ra sức đàn áp, tìm cách đập phá các Thiện đàn, người dân trong làng (khi đó là miền Xuân Kỳ, huyện Kim Anh - tỉnh Phúc Yên) đã kiên quyết đấu tranh, không để "Phổ Thiện đường" bị phá. Để rồi đến nay, "Phổ Thiện đường" vẫn giữ nguyên những giá trị của nó.

Công cụ truyền tải tinh thần yêu nước

Khi tìm hiểu 191 tác phẩm kinh giáng bút đang lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, chúng tôi thấy rằng, dẫu được ra đời trong những thời điểm khác nhau, thế nhưng có một điều dễ nhận thấy, những vần thơ, lời ca viết bằng chữ Hán, Nôm này có được sau các buổi cầu cơ - xin thần tiên giáng bút đều bàn về các vấn đề liên quan đến cuộc vận động ái quốc, chấn hưng văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026…

Một buổi cầu tiên giáng bút ngày trước ở đền Bích Câu.
Một buổi cầu tiên giáng bút ngày trước ở đền Bích Câu.

Theo PGS.TS Phạm Văn Khoái, Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), kinh giáng bút được sáng tác thời đoạn này chính là sự biểu hiện một phần nào đó OK9giaitri đăng nhập văn hóa Hán Nôm những năm giáp lai giữa hai thế kỷ XIX và XX, ở buổi giao thời Âu Á - khi OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao đang trong thời buổi ngàn cân treo sợi tóc, chế độ thực dân ra sức tiến hành khai thác thuộc địa. Với những giá trị nội dung, tư tưởng sâu sắc đi kèm với nó đã trở thành công cụ truyền tải tinh thần yêu nước, đoàn kết giống nòi.

Trở lại bối cảnh Ok9 cab trò chơi casino phổ biến bấy giờ, giữa lúc các cuộc đàn áp, đầu độc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 ta bằng rượu cồn, thuốc phiện… của thực dân Pháp, đòi hỏi quần chúng nhân dân phải đứng lên đấu tranh, giành lại độc lập Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Ngay từ đầu, tác phẩm kinh giáng bút Hán Nôm  "Hồi xuân Nam âm chân kinh" được ấn hành tại "Phổ Thiện đường" vào năm 1910, hiện đang lưu giữ tại Thư viện Viện Nghiên cứu Hán Nôm (ký hiệu AB.237) đã có những vần thơ giáng bút ám chỉ một Ok9 cab trò chơi casino phổ biến đương thời bị lệ thuộc:

Ba núi đá rêu in dấu ngựa,
Bốn sông cát lở lấp mình voi.
Buồn khi thánh thót chim chào khách,
Ngán nỗi vu vơ cóc đớp ruồi

Quán Âm Phật tổ. Thi (Hồi xuân Nam âm chân kinh)

Hình ảnh "Ba núi đá", "Bốn sông cát" đó chính là hình bóng của non sông Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 ta - những hình ảnh gắn liền với một nước Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ với 3/4 diện tích là đồi núi. "Ba, bốn" là những con số nhiều, nó ngầm định cho ta hiểu rằng vùng in bóng kẻ thù không phải là một vùng hay hai vùng mà nó là rất nhiều. Sự kết hợp hài hòa giữa số từ "ba", "bốn" với danh từ "núi đá", "sông cát" đã làm cho bức tranh "cóc đớp ruồi" - bóng quân xâm lược thêm sống động hơn.

Rồi hình ảnh "người" và "ma" lẫn lộn cũng đã xuất hiện trong tác phẩm này, khiến ai sống vào thời điểm bấy giờ cũng cảm thấy giật mình lo sợ. Chốn yên bình của quê nhà nay còn đâu: "Người ma lẫn lộn đua chen/Bốn phương thanh vắn ôn binh dập dìu" (Vân Hương đệ nhất thánh mẫu. Ca). Bên cạnh đó, nội dung tu đức hướng thiện, khuyên con người ta yêu thương đùm bọc lẫn nhau cũng là một trong những tư tưởng xuyên suốt trong thơ văn giáng bút của phong trào Thiện đàn thời bấy giờ. Lời "phú" trong tác phẩm kinh giáng bút "Tăng Quảng Minh thiện Quốc âm chân kinh" (ký hiệu AB.143) của Hoàng Mai Doãn công chúa (Tăng Quảng Minh thiện Quốc âm chân kinh) cũng nêu rõ về việc không nên ăn gian nói dối, chớ đem lòng gian tham mà hại người. Bởi khi đó gieo nhân nào sẽ gặt quả nấy, ác giả ác báo:

Hậu giả hậu lai
Ở hiền lại gặp lành
Mới biết tre già măng mọc
Ác giả ác báo
Ăn mặn thì khát nước
Khác nào cây yếu gió lay

Rồi đối với họ hàng xa, ta cũng phải trọng, không được khinh. Khi những người xung quanh ta gặp khó khăn, ta cần phải vượt lên, giúp đỡ lẫn nhau. Đây cũng là truyền thống ngàn đời của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 ta.

…Ở sao nhất thể tương thân
Họ xa cũng trọng họ gần chẳng khinh
Họ chồng cho đến họ mình
Tương thân chớ có đem tình tương sơ…

(Tăng quảng Minh thiện Quốc âm chân kinh).

Có thể thấy rằng, những vần thơ, lời ca giáng bút của các tác phẩm kinh giáng bút giai đoạn cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX chứa đựng giá trị nội dung, tư tưởng sâu sắc. Thông qua các thể loại văn học truyền thống như: lời ca, thơ, dụ, từ, ngâm… nội dung tư tưởng về chấn hưng tinh thần yêu nước đã được truyền bá rộng rãi trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, góp phần không nhỏ vào công cuộc đấu tranh giải phóng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 của nhân dân ta sau này.

Trần Huy

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.