Thi sĩ và “Nhẫn cỏ”

Phan Thị Thanh Nhàn là nhà thơ mà tôi thường gọi là thi sĩ. Thi sĩ theo tôi là những nhà thơ mà "Đọc thơ là thấy người!". Bởi có nhiều nhà thơ tôi đọc mãi mà không thấy, không hình dung được con người của nhà thơ! Cái câu "Người thơ phong vận như thơ ấy" chính là nói về những thi nhân, thi sỹ theo nghĩa đúng nhất của từ này!

  • Nhà thơ Lữ Mai: “Viết với tôi là tiếng nói trước thời cuộc”
  • Nhà thơ Đoàn Vị Thượng: Soi vào từng con mắt lánh đen

Nhận xét về thơ của thi sỹ Phan Thị Thanh Nhàn, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam hiện nay, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cho rằng: "Thơ của Phan Thị Thanh Nhàn như những bông hoa trên cây cổ thụ; cây thì có thể già, nhưng hoa thì mùa nào cũng tươi mới...". Tôi rất thích nhận xét này.

Tôi vừa nhận được tập "Nhẫn cỏ" (NXB Hội Nhà văn, 2021) là tập thơ và truyện ngắn của thi sĩ Phan Thị Thanh Nhàn. Tôi đọc liền một mạch và nhận ra rằng nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn vẫn trung thành với ý tưởng và phong cách của mình.

Bây giờ có những nhà thơ "quay" sang đổi mới, nhưng tôi đọc, thấy họ đã đánh mất bản thân mình. Đúng hơn là đã đánh mất ý tưởng và phong cách của riêng mình. Tôi thích thơ Phan Thị Thanh Nhàn trước hết là chị đã không đánh mất mình, đã luôn trung thành với ý tưởng và phong cách của riêng mình. Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn không bày đặt, không uốn éo, không tô vẽ, không quay ngược quay xuôi để chứng tỏ mình mới!

Thi sĩ và “Nhẫn cỏ” -0
Tập thơ mới của nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn.

Chàng kém mình nhiều tuổi
Chưa một lần gặp nhau
Bỗng nhắn tin thương mến
"Ngón tay số thế nào?"

Nước mắt mình bỗng chảy
Suốt một đời yêu đương
Chưa ai từng tặng nhẫn
Dẫu khổ nghèo, giàu sang...

Dù chỉ là nhẫn cỏ
Kết bài thơ không lời
Cũng sưởi mình ấm áp
Ngón tay gầy đơn côi... (Facebook)

Chất thật, đằm thắm, hồn nhiên, tinh tế mà sâu xa chính là cảm xúc chủ đạo của thi sỹ Phan Thị Thanh Nhàn. Từ bài thơ "HƯƠNG THẦM" nổi tiếng được nhiều nhạc sỹ phổ nhạc, được công chúng và người thơ đón nhận; Trải qua bao năm tháng nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn vẫn trung thành với ý tưởng và phong cách thơ của mình. Trong bài thơ "Gửi nhà thơ Đinh Thị Thu Vân" tôi đọc mà se lòng bởi những câu thơ chân thực:

...Này ai buồn với tôi đi
Lẻ loi đã đợi ôm ghì rỗng không
Hắt hiu ngàn gió mung lung
Có ai buồn với tôi không kiếp này?
...Mình giờ cái chết cầm tay
Chẳng ai đáng để mình cay xé lòng...

Có một nhà thơ Nga đã từng viết: "Anh có thể dối em/ Thơ anh không thể dối". Đúng vậy, người đọc thơ ngày nay, mà thật ra không chỉ ngày nay mà từ xa xưa chỉ những bài thơ, những câu thơ chân thực mới làm rung động hồn người. "Người thơ phong vận như thơ ấy!"  Chắc những người làm thơ chúng ta không ai là không nhớ điều này. Đọc thơ của thi sỹ Phan Thị Thanh Nhàn tôi cảm thấy chị chân thực hết mình, ngay cả trong giấc mơ:

Bỗng nghe tim đập mơ hồ
Hình như vừa chạm giấc mơ ngọt ngào
Ước gì giọt nước chanh chao
Đừng bao giờ nỡ rơi vào hư không...
(Hư ảo)

...Có khi nhớ lại muốn quên
Có khi mang những ưu phiền vào thơ
Lạ sao lòng thấy bơ vơ
Nhớ thương ngày cũ đến giờ vẫn yêu..
. (Lơ mơ)

Trong bài thơ mang tên tập thơ và truyện NHẪN CỎ, nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn viết:

Trót lồng nhẫn cỏ vào tay
Thế là vướng phải khói mây trên trời
Đừng bao giờ gặp - chàng ơi
Để tôi sống với một người trong mơ...
...Đeo vào nhẫn cỏ tình yêu
Với tôi - nhẫn cỏ mang điều thiêng liêng
Khi nao về cõi người hiền
Tôi mang nhẫn cỏ theo liền chàng ơi!
Chỉ xin chàng chớ gặp tôi...

Đúng là người thơ Phan Thị Thanh Nhàn không thể khác!

Trong phần truyện ngắn, Phan Thị Thanh Nhàn là một nhà báo lâu năm nên viết khá chi tiết, sinh động, gần gũi với đời thường. Tôi thích truyện "Chém gió" vì nó khá điển hình và chân thực.

 Phó Đức An (Peter Phó) trong bài viết về "NHẪN CỎ" đăng cuối tập sách có đoạn: "...Thơ viết tự lòng mình, đa dạng và phong phú, là những gì xẩy ra quanh chị hàng ngày. Người xưa nói: "Thư trung tự hữu nhan như ngọc" nghĩa là trong sách hàm chứa nhiều thứ quý giá, có thể đắt như hoàng kim, có thể đẹp đẽ trân quý như ngọc ngà. Trong sách của chị có thể tìm thấy những thứ này. Đấy chính là giá trị tinh thần mà chị muốn gửi đến cho độc giả. Khi đọc cuốn sách này, chắc chắn chúng ta sẽ tìm ra được nhiều điều thú vị, nhiều ý hay nghĩa đẹp và trong đó còn tiềm ẩn những câu chữ diễn tả tâm hồn đẹp đẽ của một nhà thơ lão luyện, một tâm hồn chan chứa yêu thương. Chan chứa tình yêu cuộc sống...". ( Lời cuốn sách "Thu trung tư hữu nhan như ngọc"- trang 210)

Ở bìa cuối tập "NHẪN CỎ" có trích bốn câu thơ:

Tìm người chẳng thấy người đâu
Chỉ còn tre dệt chiếc cầu mộng mơ
Tôi thường nhớ những ngày xưa
Cùng bao giấc mộng bây giờ đã tan

Tôi thiển nghĩ người thơ Phan Thị Thanh Nhàn hiện rõ nhất ở đây.

Tôi luôn tâm đắc với tiên sinh Trương Trào khi ông viết trong "U mộng ảnh" (Bản dịch của Nguyễn Hiến Lê): " ...Tuyệt tác văn chương từ cổ chí kim đều viết bằng huyết lệ". Thiển nghĩ, người thơ Phan Thị Thanh Nhàn chắc đã sống hết mình, yêu hết mình, trung thực hết mình mới viết được những câu thơ mà tôi thích trong tập "NHẪN CỎ".

Hà Nội, 3-2022

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.