Thánh Cao Sơn Đại vương -Người thầy thuốc huyền thoại của nhân dân

Thánh Cao Sơn Đại vương là một nhân vật huyền thoại, sự tích mỗi nơi ghi mỗi khác. Âu cũng là lẽ thường. Thật khó mà nói tư liệu nào là đúng và ai là người kiểm chứng...
  • Chuyện tình của người thầy thuốc anh hùng
  • Người thầy thuốc đam mê làm từ thiện
  • Bác sĩ Nguyễn Hồng Siêm: Người thầy thuốc Nhân dân
  • Ấm nồng tình người thầy thuốc OK9 Cab
  • Gia đình người thầy thuốc nhân dân bền bỉ "trồng cây đức"

Để rộng đường tham khảo, tôi cung cấp cho các nhà nghiên cứu và các bạn đọc tham khảo từ sự thờ phụng Cao Sơn Đại vương ở làng quê tôi, mà tôi nghĩ có cơ sở từ sự ghi chép của nhà bác học Lê Quí Đôn (1726 - 1784).

Thánh Cao Sơn Đại vương, được thờ chủ yếu ở miền Bắc, mà điều tra Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 ghi nhận, có nơi thờ ông nhiều nhất nước, nhiều hơn cả thờ Trần Hưng Đạo. Riêng một xã tôi (xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương) có 2 làng mà có đến 4 nơi thờ Cao Sơn Đại vương, trong đó làng tôi, gọi  là làng Rồng (*) thì có 3 nơi liền nhau cùng thờ ông. Theo Lê Quý Đôn trong "Kiến văn tiểu lục" thì Cao Sơn là người ở xứ Đầu Hồ, làng Lương Giản, huyện Chí Linh (**), nay là huyện Nam Sách. Trước đây, phía Bắc huyện Nam Sách hiện nay, trong đó có làng xã tôi, thuộc huyện Chí Linh, phủ Nam Sách.

Trong các hồ ấy ở "xứ Đầu Hồ", thì cái hồ đầu tiên là ở trước cửa nhà tôi. Chuỗi hồ hàng chục cái liền nhau này, thông nước ra sông Kinh Thày, theo hướng Nam - Bắc, qua cái cống rất to ở làng Hà Liễu (gần cầu Bình hiện nay - ở phía Tây). Từ nhiều chục năm, hồ bị lấp từng đoạn để làm ruộng, rồi làm nhà. Cầu Rồng bằng đá, ở làng Lương Giản bắc theo hướng Đông Tây, qua một cái hồ trong dãy hồ nối liền nhau này.

Thuở nhỏ, tôi đã nhiều lần đi qua cái cầu đá rất cổ kính ấy, mà nay không còn và cũng không nhớ nó đã từng ở chỗ nào, trong số những ngôi nhà tầng khang trang đô thị hóa. Làng Lương Giản cách làng Điền Trì của tôi chỉ có một con đường, và theo đó, nơi được coi là nhà Cao Sơn ở, chỉ cách nhà tôi khoảng 400 mét về phía Bắc Đông Bắc, nếu đi theo đường bộ - là 2 cạnh của một góc vuông - còn đường chim bay chỉ khoảng 250 mét.

Đình Rồng.
Đình Rồng.

Đời Chính Hòa nhà Lê (1681 - 1705) đình Rồng của làng xã tôi, đã được xây rất khang trang để thờ ông, hiện còn một tấm bia đá lớn, hình chữ nhật, cao 185cm, ngang 71cm, chữ khắc chìm cả 4 mặt vào đá nguyên khối, cùng với ngôi đình Rồng nho nhỏ mới xây lại đã được công nhận là Di tích lịch sử và văn hóa cấp tỉnh năm 2013.

Văn của tấm bia này do cụ tổ 9 đời của tôi, Tiến sĩ, Phương Trì Hầu, Tham tụng, Hình bộ Thượng thư Trần Thọ soạn và cho khắc bia năm 1686, lúc đó cụ mới là Tiến công lang cấp sự trung bộ Lễ. Tấm bia này hiện đã được bảo quản trong một nhà bia do dân làng  xã tôi bỏ tiền ra OK9 đã banh. Chính nhờ sự đồ sộ đó mà nó mới còn lại sau nhiều cuộc hủy hoại của con người.

Năm 1740, Nguyễn Tuyển, Nguyễn Cừ, Nguyễn Diên tràn vào tàn phá làng, san phẳng đình Rồng và các di tích văn hóa khác, khai quật mộ Chánh phu nhân (vợ Tiến sĩ Trần Thọ, mẹ đẻ Tiến sĩ Trần Cảnh). Làng tôi chỉ còn là một đống gạch vụn (theo Ghi chép của Tiến sĩ, Sách Huân Bá,  Lễ bộ Thượng thư - Phó đô Ngự sử Trần Tiến, con Trần Cảnh - cụ tổ 7 đời của tôi, trong NIÊN PHẢ LỤC, 1764).

Khoảng năm 1748 đến 1753, cụ tổ 8 đời của tôi là Tiến sĩ, Diệu Quận Công, Tham tụng Lễ bộ Thượng thư Trần Cảnh chủ trì việc OK9 đã banh lại, bằng tiền cấp cho của vua Lê Hiển Tông, gồm ngôi đình lớn 5 gian 2 chái, mỗi chái rộng như 1 gian đình, 1 cái đền và 1 cái nghè, đều gọi chung theo tên làng là Rồng, gồm đình Rồng, nghè Rồng và đền Rồng, cùng thờ Cao Sơn Đại vương, dựng trên đất được coi là nền nhà cũ của Cao Sơn Đại vương.

Sau đình có 1 gian Hậu Cung, ở đó, chỉ có 1 ngôi mộ đất, được cho là mộ của Cao Sơn Đại vương. Trần Cảnh mất năm 1758, năm 1770 được phong thành hoàng làng Điền Trì và được phối thờ ở đình Rồng, cùng 2 vị khác - và được chính thờ tại Văn chỉ Linh Khê, xã Thanh Quang bên cạnh, cùng với Mạc Đĩnh Chi và Trần Quốc Tảng (***).

Năm 1952, ta phá rỡ toàn bộ đình, đền và nghè Rồng, lấy đất và vật liệu Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 khác. Năm 1990, chính tôi là người đã sưu tầm các tài liệu cũ chuyển cho Ban Vận động xây lại đình Rồng, đại diện là bà Trần Thị Vẹn, ông Trần Sơn, sau bổ sung ông Trần Cáp, Trần Nhâm và một số vị khác,  trình lên cấp trên, cho phép khôi phục lại đình và nhiều năm sau đó, nhân dân góp tiền xây lại cái đình nhỏ, trong đó có sự đóng góp của nhà hảo tâm Nguyễn Chính. Đình vẫn  gọi theo tên cũ là đình Rồng, ở ngay đầu làng tôi, cách cái nghè cũ khoảng 40 mét (cái nghè này trên gò cao, cây cối um tùm, đúng như Lê Quý Đôn đã ghi) cách cái đình cũ khoảng 15 mét, và ngôi mộ (gió) của ông hiện nay, cách cái gò đất trong Hậu Cung - được coi là mộ ông - khoảng  gần 30 mét về phía Nam (ghi theo trí nhớ thuở nhỏ của tôi).

Ông là một nhân vật truyền thuyết, không biết được tạo dựng từ thuở xa xưa nào, rồi sau đó, nhiều người đời sau, trong đó có các cụ tổ tôi và cụ Lê Quý Đôn theo đó mà ghi lại. Từ nhỏ, tôi vẫn thuộc câu "sấm truyền" về Thánh Cao Sơn "Sinh ư Bản Giẫm, tử tại Điền Trì". Điền Trì là làng xã tôi, còn Bản Giẫm được giải thích là ở tỉnh Bắc Giang.

Ở nhiều nơi thờ phụng khác, Cao Sơn Đại vương được ghi là một vị tướng của Vua Hùng hoặc là con trai của Vua Hùng. Lại có tài liệu ghi là con trai của Lạc Long Quân. Còn ở khu vực làng xã tôi, dường như người dân chỉ biết ông là một thầy thuốc giỏi, đã chữa khỏi bệnh sởi và bệnh đậu mùa cho nhân dân địa phương.

Cơ sở để người dân quê tôi nghĩ thế, theo tôi là căn cứ vào những dòng ghi chép của Lê Quý Đôn. Tương truyền thời ấy, nhiều người chết vì bệnh này, cho là bị "quan ôn bắt lính" và bệnh sởi, bệnh đậu mùa cũng được gọi là bệnh "đạo ôn" và người bị chết, gọi là bị "ôn vật". Lê Quý Đôn trong "Kiến văn tiểu lục" chỉ ghi ông là một vị thầy thuốc giỏi, chữa khỏi bệnh sởi và bệnh đậu mùa cho dân mà thôi. 

---------------------------         

(*) Theo Đặng Văn Lộc - An Văn Mậu - trong bài " Tấm bia đá cổ ở Trực Trì" tư liệu lưu của Bảo tàng tỉnh Hải Dương, thì tên đình Rồng (của làng Rồng) là tên vua ban cho,  còn lưu trong hồ sơ công nhận Di tích văn hóa và lịch sử cấp tỉnh của Di tích.

(**) Lê Quý Đôn, toàn tập. Tập II Kiến văn tiểu lục,  NXB Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, H. 1977, tr 445 - 446.

 (***). Xem thêm Tục phả (trong NIÊN PHẢ LỤC, NXB Văn học, H. 2003, tr. 269 - 270 của Trần Quí,  tức Trần Quí Nha - Trần Trợ, tác giả Tục biên Công dư tiệp kí). Theo đó Trần Tiến là người: xem khắp địa hình, chọn địa điểm này - giảng đường cũ của Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, để xây Từ chỉ, thờ các bậc tiên hiền. Trần Trợ là con Trần Tiến, cháu Trần Cảnh, chắt Trần Thọ. Hiện vẫn có tượng thờ 3 vị "tiên hiền" này trong Văn chỉ Linh Khê, cạnh đường Cầu Bình đi Nam Sách.

Trần Nhuận Minh

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.