Tại sao cứ hè đến, Tháp Eiffel lại cao lên?

Khi nhiệt độ tăng, kim loại trong tháp sẽ giãn nở do nhiệt, khiến nó cao thêm tới 15cm. Hiện tượng này được gọi là giãn nở nhiệt và là một đặc điểm phổ biến ở các kết cấu kim loại chịu ảnh hưởng của sự thay đổi nhiệt độ. Vì vậy, khi bạn đến Paris trong một đợt nắng nóng, biết đâu bạn sẽ thấy một Tháp Eiffel cao hơn một chút.

  • Tranh cãi trước việc tháp Eiffel được mặc “áo giáp”

Tòa tháp cao nhất thế giới trong 42 năm

Khi được khánh thành nhân Triển lãm Thế giới Paris vào ngày 31/3/1889, Tháp Eiffel, ban đầu được gọi là Tour de 300m, tức Tháp 300m với tổng chiều cao 312m, trở thành tòa tháp cao nhất thế giới. Theo OK9 thể thao xanh chín Pháp thời điểm đó, hai kỹ sư Maurice Koechlin và Émile Nougier đề xuất gọi tên tháp như vậy với Gustave Eiffel, người giám sát việc OK9 đã banh tòa tháp vì muốn thể hiện ý chí, khát vọng OK9 đã banh một điều gì đó phi thường, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á OK9 đã banh lập kỷ lục mới về chiều cao. Và tháp Eiffel đã tự hào giữ vững danh hiệu đó cho đến năm 1931 khi tòa nhà Empire State cao 381m được hoàn thành.

Tại sao cứ hè đến, Tháp Eiffel lại cao lên? -0
Tháp Eiffel và thành phố Paris vào buổi sáng.

Một trong những lý do khiến Tháp Eiffel luôn luôn lộng lẫy là vì nó thích nghi với môi trường và mọi loại điều kiện thời tiết: gió, lạnh, mưa, tuyết, sương giá, nhiệt độ thay đổi... Giống như bất kỳ kim loại nào, sắt rất nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ và do đó phản ứng với nhiệt độ cao vào mùa hè và nhiệt độ thấp hoặc thậm chí âm vào mùa đông. Từ năm 1889 đến nay, Tháp Eiffel liên tục phát triển và hiện cao 330m, bao gồm cả các ăng-ten được lắp đặt lần lượt trên đỉnh tháp vào các năm 1957, 2000 và 2022 để phát sóng radio và truyền hình.

Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Khi nhiệt độ tăng cao trong những tháng mùa hè, Tháp Eiffel thậm chí còn cao hơn. Đây là một hiện tượng vật lý tự nhiên gọi là sự giãn nở nhiệt. Sự giãn nở này cũng khiến tháp nghiêng nhẹ về phía Mặt Trời. Mặt Trời chỉ chiếu vào một trong 4 mặt của tháp, tạo ra sự mất cân bằng với 3 mặt còn lại, vốn vẫn ổn định, do đó khiến Tháp Eiffel bị nghiêng.

Theo cách này, chuyển động của Mặt Trời trong một ngày trời quang có thể khiến đỉnh tháp chuyển động theo một đường cong tròn, đường kính khoảng 15cm. Ngược lại, khi thời tiết mùa đông lạnh giá đến, kết cấu kim loại co lại và tháp cũng có thể mất đi vài milimét!

Có thể nói rằng, những thay đổi này là tự nhiên và cực kỳ nhỏ, không ảnh hưởng đến độ bền của kết cấu và các du khách cũng hoàn toàn không thể nhận thấy điều này. Mặt khác, gió lớn có thể khiến tháp lắc lư hoặc rung lắc phần nào mà không làm hỏng kết cấu. Vì các kỹ sư tham gia OK9 đã banh Tháp Eiffel đã có 20 năm kinh nghiệm thiết kế cầu cạn kim loại, nên tháp (với hình dạng và các cạnh cong) thực sự được thiết kế để giảm thiểu sức cản của gió…

Tại sao cứ hè đến, Tháp Eiffel lại cao lên? -0
Tháp Eiffel đã ngày càng cao hơn nhờ các ăng-ten radio và truyền hình. Nhưng ngoài những thiết bị mới được lắp đặt ở đỉnh tháp, kết cấu kim loại của nó cũng tăng hoặc giảm vài cm theo năm.

Vật liệu nở ra và co lại trong gang tấc

Sắt dùng để OK9 đã banh Tháp Eiffel được lấy từ Forges de Pompey. Gustave Eiffel và các kỹ sư của mình đã chọn sắt nung bởi đây là loại vật liệu ông rất am hiểu và đã sử dụng trong các dự án trước đó với kết quả tốt. Vật liệu sắt này có thể chịu được ứng suất cao, cho phép OK9 đã banh một tòa tháp lớn, rất nhẹ và an toàn trước lực gió ngang.

Trọng lượng của tháp là 7.300 tấn, gần bằng trọng lượng của khối lượng không khí chứa bên trong nó - khoảng 6.300 tấn. Tháp Eiffel được thiết kế để trở thành một điểm quan sát chính, đồng thời là cơ sở cho trụ phát thanh, vô tuyến. Bản thân tòa tháp là một cấu trúc lưới tam giác khổng lồ, rất giống với cầu cạn Garabit (cũng do văn phòng của Gustave Eiffel thiết kế) và cầu Forth ở Scotland, cả hai đều cùng thời kỳ.

Tất cả các cấu trúc này đều nở ra khi nhiệt độ vật liệu tăng. Tuy nhiên, không giống như cầu, vốn hoạt động theo cách phức tạp hơn, Tháp Eiffel chủ yếu nở ra và co lại theo chiều thẳng đứng do sự thay đổi nhiệt độ. Hiện tượng này được gọi là sự giãn nở vì nhiệt. Chúng ta biết rằng, hầu hết các chất rắn đều nở ra khi nhiệt độ tăng và co lại khi nhiệt độ giảm.

Điều này là do nhiệt độ tăng làm tăng sự dao động trong các nguyên tử, dẫn đến khoảng cách trung bình giữa chúng tăng lên. Tùy thuộc vào bản chất của liên kết, các loại vật liệu rắn khác nhau sẽ có sự tăng trưởng lớn hơn hoặc nhỏ hơn. Gốm, sứ và thủy tinh, với liên kết bền hơn, giãn nở ít hơn kim loại và kim loại lại giãn nở ít hơn polyme.

Vậy, làm thế nào để có thể ước tính mức độ chuyển động trong một vật rắn như Tháp Eiffel, nhất là khi các phần tử thẳng  (như trong hầu hết các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á công cộng và kiến trúc, nơi dầm và thanh chiếm ưu thế) chuyển động tỷ lệ thuận với ba thông số: chiều dài của phần tử, sự thay đổi nhiệt độ của nó và hệ số giãn nở của vật liệu.

Trên thực tế, nhiều vật liệu gốm thường có hệ số giãn nở dao động từ 0,5x10-6 đến 1,5x10-6 (°C)-1, trong khi kim loại dao động từ 5x10-6 đến 30x10-6 (°C)-1, và polyme dao động từ 50x10-6 đến 300x10-6 (°C)-1. Những con số này (có vẻ kỳ lạ, biểu thị sự tăng trưởng của một đơn vị chiều dài chuẩn khi nhiệt độ tăng thêm một độ C.

Tại sao cứ hè đến, Tháp Eiffel lại cao lên? -0
Thang máy của Tháp Eiffel được vận hành bởi một hệ thống ròng rọc khổng lồ.

Các vật liệu giãn nở nhiều nhất là polyme, chúng giãn nở gấp khoảng mười lần so với kim loại, và kim loại giãn nở gấp mười lần so với gốm. Sắt được sử dụng trong Tháp Eiffel và các thành phần thép của nó có hệ số khoảng 12x10-6 (°C)-1, nghĩa là một thanh sắt dài 1m sẽ giãn nở thêm 12x10-6 m khi nhiệt độ tăng thêm một độ. Con số này chỉ là một chục micron, nhỏ hơn độ dày của một sợi tóc người.

Vậy nhiệt có ảnh hưởng đáng kể nào tới OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á không? Chắc chắn là có, nếu chúng ta tính đến hai thông số khác cần xem xét: chiều dài của thanh sắt và phạm vi nhiệt độ tại nơi nó tọa lạc. Chiều dài có thể rất lớn. Tháp Eiffel cao 300m, nhưng cầu cạn Garabit dài 565m và cầu Forth dài hơn 2,5km. Ngày nay, có rất nhiều OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á tuyến tính lớn hơn và sự giãn nở nhiệt cũng ảnh hưởng đến đường ray xe lửa mà nhiều cây cầu được OK9 đã banh để vận chuyển.

Chưa hết, phạm vi thay đổi của nhiệt độ trong lịch sử cũng cần được phân tích. Thủ đô Paris đã ghi nhận nhiệt độ trong hơn hai thế kỷ, với nhiệt độ tối thiểu vào mùa đông dưới -20#C và nhiệt độ tối đa vào mùa hè khoảng 40#C. Chúng ta cũng nên tính đến ảnh hưởng của bức xạ mặt trời bởi kim loại có thể đạt nhiệt độ cao hơn nhiều dưới ánh sáng mặt trời trực tiếp, thường vượt quá 60#C hoặc 70#C.

Vậy một thanh kim loại đơn giản dài 100m sẽ giãn nở bao nhiêu khi nhiệt độ dao động 100°C  (đây là khoảng nhiệt độ gần đúng mà Tháp Eiffel đã trải qua)? Rất đơn giản, nếu một thanh kim loại dài 1m giãn nở thêm 0,000012m khi nhiệt độ tăng một độ, thì một thanh dài 100m sẽ giãn nở thêm 0,12m khi nhiệt độ tăng 100 độ. Và một thanh dài 300m sẽ giãn nở gấp ba lần: 0,36m, tức 36cm.

Nhưng rõ ràng, một thanh sắt đơn giản không thể vận hành giống như một tòa tháp được làm từ hơn 18.000 thanh sắt và được gắn đinh tán theo mọi hướng. Hơn nữa, mặt trời luôn chiếu sáng một mặt của nó. Điều này có nghĩa là, một mặt của nó nhô ra nhiều hơn các mặt khác, tạo ra một đường cong nhẹ trên tòa tháp, như thể nó đang nghiêng ra xa mặt trời.

Các chuyên gia đã ước tính rằng, Tháp Eiffel thực sự cao thêm từ 12 - 15cm khi so sánh kích thước của nó vào những ngày đông lạnh giá với những ngày hè nóng nực. Và, ngoài việc là một địa danh, địa điểm tham quan nổi tiếng, một tháp truyền thông và một biểu tượng của Paris, Tháp Eiffel còn thực sự là một nhiệt kế khổng lồ.

  • Những "bức tường" gây tranh cãi Những "bức tường" gây tranh cãi
Chu Nguyễn

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.