Tà Cú mùa hoa vông

Có thể nói thị trấn Hàm Thuận Nam (Bình Thuận) được hình thành bên đường số 1 là nhờ dãy núi Tà Cú. Những ngôi nhà của người Chăm mọc lên ngày nào dưới chân núi là chốn hẹn hò của những chàng trai cô gái trong ngày hội Kate huyền ảo. Khi ấy cũng vào mùa hoa vông đỏ rực sườn núi. Tiếng kèn Xaranai réo rắt gọi bạn tình cùng tiếng trống Ghi năng bập bùng trong tiếng ca bay lên: "Ai kia đang ở phía xa hỡi người tình...".

  • Trở về vùng “đất thép” huyền thoại
  • “Vùng đất học” nơi thượng nguồn sông Hinh

Huyền thoại sư già và Bạch hổ

Tà Cú một thuở hồng hoang là mạch nguồn núi lửa ngày đêm tuôn trào dung nham ra biển Đông. Chính vì lẽ đó Tà Cú đã để lại những hang động bí ẩn và hàng trăm cây lá thuốc tự nhiên cùng những suối nước nóng ẩn sâu trong lòng đất. Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Chăm cổ đã từng coi núi Tà Cú là ngọn núi Mẹ sinh thành ra thần lửa và từ đó sự sống sinh ra. Đó chính là sự xuất hiện của thần Siva tạo dựng thế giới và hủy diệt để tái tạo. Họ coi đây là quy luật của tạo hóa.

Người ta đã từng nghĩ Tà Cú là một mảnh rơi của dẫy Trường Sơn hùng vĩ bởi ngọn lửa bùng cháy bên biển khơi. Những biến động địa chất đã tạo nên cánh rừng nguyên sinh ngàn năm trên núi cao. Tà Cú trở thành ngọn núi thuốc nam hoang dã cùng với muôn loại chim muông hiếm có. Mỗi dòng nước mạch nguồn trên núi cũng chất chứa những dinh dưỡng thần diệu cho sự sống loài người. Đỉnh dẫy núi cao hơn 650m này ẩn giấu những bí ẩn không ai ngờ tới. 

screen shot 2022-07-12 at 10.54.07.jpg -0
Quang cảnh chùa Linh Sơn.

Người sớm khai thông ngọn núi Tà Cú là thiền sư Hữu Đức (1812-1887). Sinh thời thiền sư là một thầy thuốc giỏi nổi tiếng khắp vùng Bình Thuận. Nhà sư đã cứu giúp hàng ngàn người thoát khỏi bệnh tật tại hàng chục ngôi chùa ở vùng miền đầy nắng gió này. Một thời thiền sư vẫn lên núi hái lá thuốc khi còn ở chùa mũi Kê Gà. Sau đó ngài lên ở hẳn trên núi Tà Cú nguyện tu đến cuối đời.

Ngày ấy trên núi còn nhiều hổ báo, rắn rết hoang dã. Có điều kỳ lạ đã xảy ra khi ngài tìm tới một hang động để tu luyện. Trong hang động khúc khuỷu sâu trong lòng núi có nguồn ngước trong vắt chảy suốt ngày đêm. Không ít thú hoang đã tìm đến nguồn nước này dùng chung với ngài. Có một chú hổ với bộ lông màu trắng đã đến bên ngài phủ phục đợi ngài cho uống nước. Từ đó bạch hổ đã trở thành thân thiết với thiền sư.

Cho dù đi săn mồi đâu đó suốt ngày nhưng tối đến Bạch hổ lại về ngồi chầu ở cửa hang. Con đường Bạch hổ hay đi lên xuống núi đã trở thành dấu chân cho mọi người lên núi chữa bệnh. Không còn loài thú hung dữ nào dám bén mảng tới cửa hang động. Ngài thiền và không bao giờ hạ sơn. Ngày đêm ngài ăn hoa quả trên rừng cùng lá cây thuốc và rau tự trồng được. Dòng nước suối trong hang đã nuôi sống ngài như vậy ròng rã bao tháng năm. 

Tiếng đồn về công đức cứu người của thiền sư Hữu Đức vang dội khắp thiên hạ. Một lần mẹ vua Tự Đức (1880) là Hoàng Thái hậu Từ Dũ bị ốm nặng trong triều không thầy thuốc nào chữa khỏi. Nhà vua cho quân sĩ hiệu triệu các thầy lang giỏi khắp thiên hạ về kinh nhưng bệnh tình bà Từ Dũ càng trở nên trầm trọng. Triều đình nghe tiếng đồn về thiền sư Hữu Đức đã cho người lên núi triệu ngài về cung. Nhưng do lời nguyền không bao giờ xuống núi nên thiền sư đã cho mang thuốc về và thảo đơn chỉ dẫn điều trị. Thầy thuốc trong triều đã thực hiện đúng lời dặn dò nên chỉ ba ngày sau bệnh tình bà Hoàng Từ Dũ đã lui khỏi. Vua lấy làm thán phục đã ban sắc phong "Đại lão hòa thượng" cho thiền sư Hữu Đức. Không những thế nhà vua còn treo bảng lưu danh ngôi chùa mà thiền sư đã OK9 đã banh với cái tên "Linh Sơn Trường Thọ Tự". Sự việc này đã được ghi chép trong sử sách.

Câu chuyện của ngài vẫn còn chưa dứt ở đó. Bởi lẽ khi ngài viên tịch, Bạch hổ ngày nào cũng nhịn ăn uống phủ phục bên tháp mộ cho đến chết. Bạch hổ là hình tượng linh thiêng bên sư tổ "Đại lão hòa thượng" như hình với bóng. Bức tượng ngài bằng đá xanh đã được tạc trang trọng trước chùa cùng tượng Bạch hổ phía dưới gắn với huyền thoại bất tử trên núi cao. Dân chúng vùng Hàm Thuận Nam đã lấy ngày sư tổ Hữu Đức tạ thế (5-10-1887 âm lịch) để tổ chức lễ hội dâng hương hàng năm.

Kỷ lục tượng Phật Thích Ca

Tà Cú đã xóa mờ những dấu tích Chăm xưa qua những thăng trầm lịch sử. Giờ đây chỉ còn lại hình ảnh vấn vương qua những ký ức đầy yêu thương. Thi sĩ Jalau Anưk người Chăm đã viết: "Mùa đã thức. Ghi năng đã vang/ Xaranai đã véo von từ cõi xa xăm gọi bừng mặt trời ngái ngủ/ Gọi lùi bước Yang toan đi/ Gọi phụt mạch nước ngầm trên mảnh vườn bén liếc gót chân thô/ Mùa đã thức…" (Nhắn em). Nếu đứng tại cửa chùa hướng ra biển Đông sẽ nhìn thấy trên mũi đất nhô ra biển là ngọn hải đăng Kê Gà. Đây là ngọn hải đăng cổ nhất (xây năm 1900) trên bờ biển được xây bằng đá hoa cương với chiều cao 65m.

Hải đăng Kê Gà ngày đêm dạt dào sóng biển ngân vang bản giao hưởng trầm hùng vọng lên vách núi Tà Cú. Khi vượt qua chùa chừng hơn một trăm bậc đá mọi người sẽ vỡ òa cảm xúc và bất ngờ đứng trước bức tượng Phật Thích Ca nằm thanh thản trên núi cao. Thật đúng với cảm giác: "Vừa tới cửa ngoài nghe tiếng hét/ Tỉnh giấc hôn trầm lũ cháu con/ Một tiếng sấm xuân vừa chấn động/ Khắp nơi cây cối nảy mầm non" (Trần Thái Tông).

screen shot 2022-07-12 at 10.54.10.jpg -0
Mũi Kê gà nhìn từ đỉnh núi Tà Cú.

Bức tượng Phật Thích Ca nhập Niết Bàn nằm, dài 49m và cao 11m trên sườn núi phía Đông. Đây là tác phẩm của nhà điêu khắc Trương Đình Ý (1910-1995) dựng theo ý tưởng của thiền sư Thích Vĩnh Thọ trụ trì Linh Sơn Trường Thọ Tự khi ấy. Bức tượng đã xây ròng rã trong 5 năm (1962-1967). Theo người dân bản địa cho biết ngày đó hàng ngàn công nhân đổ về góp công. Họ gánh từ những thúng cát lên núi cao. Hàng trăm người thay nhau khênh từng bao xi măng cả năm trời theo tiến độ OK9 đã banh và thời tiết hai mùa mưa nắng. Trong những năm tháng đó, điêu khắc gia Trương Đình Ý cũng xuống tóc đi tu và ăn chay niệm Phật. Ông là một trong những người đã tốt nghiệp Khoa Điêu khắc Trường Mỹ thuật Đông Dương năm 1935. Điều kỳ lạ nhất đối với họa sĩ điêu khắc này là cả đời ông chỉ dựng tượng Phật. Ông đi giảng dậy nhiều nơi nhưng các OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á của ông đều gắn với các đình chùa, đền miếu. 

Trong 5 năm Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 trên núi Tà Cú, Phật tử điêu khắc gia Trương Đình Ý không hề lấy tiền công. Gia đình gặp nhiều khó khăn sau khi ông rời bục giảng trường Mỹ thuật Gia Định vào năm 1962. Ông nguyện theo nhà chùa cho đến cuối đời sau khi hoàn thành bức tượng. Nhà điêu khắc đã làm theo đúng nguyên tắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026: "Tâm của người điêu khắc với tượng là một". Bức tượng Phật Thích Ca nằm gối lên tay mình thanh thản an nhiên về cõi Niết Bàn. Đó là khuôn mặt giải thoát không còn buồn, vui, giận hờn và ham muốn trên cõi đời. 

Cuộc chạy đua vượt núi

Sau này bức tượng Phật Thích Ca nhập Niết Bàn trở thành di sản quốc gia (1993) và được tôn vinh là kỷ lục Đông Nam Á (2013). Bức tượng cùng những cụm tượng Phật khác gắn bó với lễ hội tâm linh của hai ngôi chùa thiêng trên núi Tà Cú. Hàng chục ngàn Phật tử đã về đây chiêm bái và hành thiện hàng năm. Đặc biệt từ năm 1997 trong lễ hội có phần thi leo núi Tà Cú. Với đường rừng bộ dài hơn 2.500m cùng những cung rừng hiểm trở các vận động viên phải trổ hết tài lực mới hoàn thành cuộc thi. Đặc biệt khó khăn nhất là có đoạn đường nghiêng với độ dốc chừng 45 độ không dễ dàng thực hiện.

Nhưng thật không ngờ ban tổ chức cho đến nay đã thu hút được hàng trăm vận động viên từ khắp nơi tham gia trong suốt hơn 25 năm qua. Và đây cũng tạo dựng nên những kỷ lục leo núi trên biển Đông đầy sóng gió. Nhiều Phật tử tham gia khi vượt bao nhọc nhằn gian khó. Khi đứng trên đỉnh núi họ mới thấm được lời dậy của thiền sư Diệu Giác: "Phật pháp tựa như bè vượt sông/ Giúp ta đoạn dứt bụi trần hồng/ Sông Mê, biển khổ dần vượt hết/ Đến bến rời bè lại về Không". Khi ấy lại một mùa hoa vông rực đỏ. Những chùm hoa như búp lửa bập bùng cháy trên núi cao. Tiếng trống hội vang lên cùng sóng biển tung bọt trắng xóa cả một vùng sơn cước bát ngát xanh tươi.

Vương Tâm

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.